ELŻBIETA RAKUSZANKA (1436-1505)

A. Domańska Historia żółtej ciżemki, bohaterka trzecioplanowa; królowa polska, żona Kazimierza Jagiellończyka.

Wygląd: "... nie była wcale urodziwą niewiastą. Już wtedy, przed laty blisko czterdziestu, gdy jako młodziutka narzeczona wjeżdżała do Krakowa, nie wróżono królowi szczęścia w małżeństwie z tak bardzo nieładną księżniczką; a jednak... nie spełniły się przepowiednie, Kazimierz pokochał żonę całym sercem. Kronikarz pisze: «Miłował ją ponad miarę».

Dziś, jako niewiasta pięćdziesięcioletnia, szła strojna pod baldachimem, nie z powagą a majestatem monarchini, ale z wyrazem zadowolenia i szczęścia w twarzy: wszak miała obok siebie męża najlepszego i trzech synów umiłowanych.

Niska, otyła, o twarzy okrągłej i policzkach wydatnych, wyrazem oczu płaciła za wszystkie niedostatki oblicza i postaci. W tych oczach dużych, ciemnosiwych odzwierciedlała się dusza czysta i rozum niepospolity. Czasem jakiś złoty ognik strzelał z głębi szarych źrenic... może iskierka dumy... córa cesarzów, matka królów...

Na głowie miała czepiec biały atłasowy, złotem gęsto zahaftowany, tak ciasno do czoła przylegający, że ani pasemka włosów nie było widać; wierzch czepca zdobiła maleńka korona z diamentów i szafirów. Naszyjnik bardzo misternie pleciony z pereł układanych w gwiazdy, a łączonych ze sobą podwójnym rzędem szafirów. Widno te były ulubione klejnoty królowej, bo i od środkowej gwiazdy naszyjnika spadał na piersi ogromny szafir w kwadrat szlifowany, grubą złotą ramką objęty. Stanik ze złotej lamy, wycięty w okrąg, naszywany był górą drogimi kamieniami na dwa palce szeroko; listwa gronostajowa łączyła go poniżej bioder z brokatową błękitną spódnicą; dołem sukni bieliły się także gronostaje." Tak strojnie wystąpiła polska królowa na uroczystości odsłonięcia ołtarza Wita Stwosza.

Życiorys: Jest szczęśliwą żoną i matką trzynaściorga dzieci, z których przeżyło jedenaścioro (w powieści wymieniono siedmioro z nich), można powiedzieć, że Elżbieta Rakuszanka była prawdziwą "matką królów" - władcami było czterech jej synów: Władysław (król czeski i węgierski), Jan Olbracht (król Polski), Aleksander (wielki książę litewski, król Polski), Zygmunt I Stary (wielki książę litewski, król Polski).

Charakterystyka: wspaniała matka i szczęśliwa żona.

Rola w utworze: przede wszystkim matka, potem królowa i kochająca żona.