w starożytności: sztuka dyskutowania, zwłaszcza umiejętność
stawiania właściwych pytań i znajdowania odpowiedzi,
w średniowieczu: rozumowe dochodzenie do prawdy; umiejętność
wyciągania wniosków,
w teorii filozoficznej Hegla i w filozofii marksistowskiej:
metoda rozumowania, w której od jakiegoś twierdzenia (teza)
przechodzi się do jego zaprzeczenia (antyteza), a następnie do
połączenia ich w nowe twierdzenie (synteza).
