CHURCHILL WINSTON (1874-1965)

brytyjski mąż stanu, przywódca Partii Konserwatywnej. Był absolwentem wojskowej szkoły kawalerii - pełnił służbę wojskową w Indiach (brytyjska armia kolonialna), brał też udział w brytyjskiej wyprawie do Sudanu, której celem było podbicie tego państwa. W latach 1899-1900 uczestniczył w wojnach burskich. Zyskał wtedy w Anglii popularność, gdyż współpracował z jedną z gazet jako korespondent wojenny. W 1900 r. z ramienia Partii Konserwatywnej został deputowanym do Izby Gmin. W 1906 r. związał się na pewien czas z liberałami i w ich rządzie pełnił funkcję ministra handlu (1908-10), ministra spraw wewnętrznych, a w latach 1911-15 był I Lordem Admiralicji (tzn. zwierzchnikiem brytyjskiej floty wojennej), którą przygotowywał do zbliżającej się wojny. W czasie I wojny światowej kierował nieudaną wyprawą, która miała opanować Dardanele - został za to zdegradowany do stanowiska dowódcy pułku. W 1918 r. porzucił armię i znów zajął się działalnością polityczną - został ministrem wojny, a następnie lotnictwa. W latach 1921-22 był ministrem kolonii, a następnie ministrem skarbu (1925-29). W 1924 r. powrócił do Partii Konserwatywnej. W 1917 r. opowiadał się za zbrojną interwencją w Rosji i likwidacją rządów bolszewickich. W II połowie lat 30. krytykował premiera Chamberlaina za zbyt ugodową politykę wobec Hitlera. Po wybuchu II wojny światowej został znowu I Lordem Admiralicji, a w 1940 r. premierem rządu brytyjskiego - funkcję tę sprawował do 1945 r. Podpisując w 1941 r. wraz z prezydentem USA Kartę Atlantycką zainicjował budowę wielkiej koalicji antyfaszystowskiej. Opowiadał się wtedy także za współpracą wojskową z ZSRR. Uczestniczył w konferencjach Wielkiej Trójki. Aby nie dopuścić do zajęcia Bałkanów i Europy Wschodniej przez ZSRR, opowiadał się za utworzeniem przez aliantów tzw. frontu południowego, który miał wyruszyć z Bałkanów. Koncepcja ta została odrzucona przez Stalina i Roosevelta. Po przegraniu przez konserwatystów wyborów w lipcu 1945 r. utracił stanowisko premiera. W kolejnych latach prowadził wiele odczytów na zachodnich uniwersytetach. Jest autorem określenia "żelazna kurtyna". Opowiadał się za ścisłą współpracą wojskowo-gospodarczą Europy Zachodniej i USA i nawoływał do wspólnego przeciwstawiania się komunizmowi. W latach 1951-55 ponownie przejął obowiązki premiera. W 1953 r. otrzymał literacką Nagrodę Nobla za pamiętniki pt. II wojna światowa. Po roku 1955 zrezygnował z czynnego udziału w życiu politycznym.