PODKOMORZY

J. U. Niemcewicz Powrót posła, bohater główny; ojciec Walerego, postępowy szlachcic, zwolennik Konstytucji 3 maja

Wygląd: Niewiele informacji w utworze; na podstawie wyznawanych przez niego patriotycznych ideałów, można się domyślać, że nosi staropolski strój szlachecki

Życiorys: Poświęcił życie pielęgnowaniu życia rodzinnego, wychował synów na patriotów, jest z nich dumny. To wzorowy ojciec i obywatel

Charakterystyka: Oświecony patriota i wzór nowoczesnego obywatela. Stara się podporządkować swoje życie dobru kraju, dlatego wychował dzieci na świadomych obywateli i dobrych patriotów, jest dumny z tego, że Walery (jego syn) jest posłem. Podkomorzy interesuje się sprawami kraju, stara się śledzić obrady Sejmu Wielkiego, dostrzega palącą potrzebę reform i radykalnych zmian. Jest człowiekiem należącym do starszego pokolenia, szlachcicem, ale umie właściwie ocenić sytuację panującą w kraju oraz swoje skromne możliwości jej poprawienia. Przyczynia się do tego, uwalniając chłopów z poddaństwa, co jest dowodem dogłębnego zrozumienia położenia politycznego i społecznego państwa. Podkomorzy uważa, że należy kierować się rozumem i zdrowym rozsądkiem, zrezygnować z prywaty, zwalczać przesądy i zacofanie. Zdaje sobie sprawę, że im wyższy poziom wykształcenia społeczeństwa, tym większa możliwość podejmowania mądrych decyzji, a tym samym poprawiania sytuacji państwa. Dlatego zadbał o mądre wychowanie i rzetelne wykształcenie Walerego. Podkomorzy jest zwolennikiem obozu reform. Właśnie on wypowiada jedną z najpiękniejszych maksym patriotycznych w dramacie:

"Niech każdy ma szczęśliwość powszechną w pamięci

i miłość własną - kraju miłości poświęci!"

Podkomorzy ma także swoje zdanie na temat postawy wzorowego obywatela. Uważa, że powinien to być człowiek mądry, posiadający odwagę bronić swych przekonań, umiejący wysłuchać zdania innych, tolerancyjny, rozsądny, kierujący się dobrem państwa. Krytykuje młodzież bezmyślnie powielającą obce wzory, hołdującą zachodniej - francuskiej i niemieckiej modzie. Zwraca też uwagę na brak mądrych nauczycieli, umiejących kształcić młodzież na prawdziwych Polaków, patriotów

Rola w utworze: wzorowy obywatel - patriota