kierunek filozoficzny XIX i XX w. pojmujący naukę jako badanie
faktów oparte na metodach nauk przyrodniczych, postulujący
usunięcie z myślenia naukowego wszelkiej metafizyki,
w Polsce (1863-1890): ruch społeczny i literacki
przeciwstawiający romantyzmowi wiarę w zdobycze nauki, kult pracy,
dążenie do gospodarczego i kulturalnego rozwoju kraju, charakteryzujący się rozwojem noweli i powieści
realistycznej.