Bryk.pl logo
dodaj
  • Dodaj wypracowanie
  • Dodaj ściągę
  • Zadaj pytanie
  • Zaloguj się, aby móc korzystać z tej opcji
    Wpisz kod z obrazka

    Nie pamiętam hasła
    Nie masz konta? Zarejestruj się
  • zarejestruj
  • Streszczenia lektur
  • Epoki
  • Motywy
  • Pytania
  • Ściągi
  • jak napisać
  • matura
    • matura
    • Wypracowania
    • egzamin ósmoklasisty
    • słowniki
    • ściągi
    • jak napisać
    • słowniki
    • artykuły
      • Analizy obrazów
      • Konteksty
      • Pytania jawne
      • Publikacje
      • Redakcja
      • Religia
      • Artykuł z ekspozycją Partnera
      • Materiały zewnętrzne
      • Egzamin ósmoklasisty z Brykiem
      • Ciekawostki
      • Dla rodziców
      • Quiz
      • Matura z Brykiem
      • Specjalnie dla Bryka
      • Po szkole
      • Newsy
      • Bryk radzi
      • Studia na horyzoncie
  • dodaj
    • Dodaj wypracowanie
    • Dodaj ściągę
    • Zadaj pytanie
Słownik geograficzny

lodowiec

  • Stwórz ściągę
  • Drukuj
  • Ściągaj z telefonem
ściągaj

masa nagromadzonego lodu lodowcowego, przekształconego ze śniegu. Powstaje na lądach, powyżej granicy wiecznego śniegu. Pod wpływem własnego ciężaru ulega powolnemu, ustawicznemu ruchowi w dół. Poniżej granicy wiecznego śniegu stopniowo zanika w wyniku topnienie lodu (deglacjacji). Lód lodowcowy pod wpływem siły ciężkości oraz nacisku nadległych warstw porusza się. Lodowce poruszają się z prędkością od 10 cm do 40 m w ciągu doby. Szybkość ruchu zależy od wielkości lodowca oraz wielkości opadów śnieżnych nad polem firnowym. Ruch lodu nie jest równomierny w całym lodowcu. Najwolniej lód porusza się w pobliżu miejsc tarcia - przy dnie i po bokach lodowca.

Klasyczny lodowiec górski składa się z pola firnowego oraz jęzora.

Lód lodowcowy po opuszczeniu pola firnowego przemieszcza się w formie jęzora lodowcowego w dół, najczęściej wzdłuż doliny górskiej. Jęzory lodowcowe schodzą poniżej granicy wiecznego śniegu. Ulegają tam topnieniu, czyli ablacji. Jeżeli dostawa lodu jest szybsza niż topnienie, następuje wówczas transgresja lodowca - jego czoło przesuwa się do przodu. Najczęściej dzieje się tak w zimie. Jeżeli wielkość dostawy lodu jest równa intensywności topnienia, to czoło lodowca pozostaje stale w tym samym miejscu. Natomiast wówczas, gdy topnienie przewyższa wielkość dostawy lodu, występuje zjawisko regresji lodowca. Czoło lodowca cofa się. Najczęściej dzieje się tak w lecie.

Lodowce mogą mieć różną wielkość i wygląd. W związku z tym można je podzielić na wiele typów:

  • lodowce alpejskie - z długimi dobrze wykształconymi jęzorami;
  • lodowce karowe - składające się właściwie tylko z pola firnowego, bez wykształconego jęzora (Pireneje);
  • lodowce piedmontowe (podgórskie) - liczne, długie jęzory po opuszczeniu terenu górskiego łączą się ze sobą, tworząc pola lodowe na przedpolu gór (Alaska);
  • lodowce fieldowe - powstają na płaskich grzbietach w formie pokryw lodowych z niewielkimi jęzorami (Góry Skandynawskie);
  • czapy lodowe - powstają na terenach płaskich w strefie okołobiegunowej w postaci pokryw lodowych, w których lód rozchodzi się od środka we wszystkie strony (Islandia).

Specyficzną odmianą lodowców są lądolody lub lodowce kontynentalne. Obecnie na Ziemi istnieją dwa lądolody - antarktyczny i grenlandzki. W plejstocenie istniały wielkie lądolody pokrywające dużą część Europy i Ameryki Północnej.

Lądolód Antarktydy jest tak wielki, że nie mieści się na kontynencie. Część lodu wkracza do oceanu. Jest to lód szelfowy. Otacza on prawie całą Antarktydę. Od lodu szelfowego odrywają się góry lodowe. Odpływają w stronę niższych szerokości geograficznych, stopniowo topniejąc.

· Niszcząca działalność lodowców: ogromne przesuwające się masy lodu niszczą powierzchnię Ziemi. Proces ten to erozja glacjalna lub egzaracja. Formami egzaracyjnymi są:

  • cyrk (kocioł) polodowcowy - zagłębienie powstałe w miejscu pola firnowego lodowca po wytopieniu się lodu. Z trzech stron otoczony jest przez ściany skalne. W miejscu, gdzie lód z pola firnowego przechodził w jęzor lodowcowy, znajduje się rygiel skalny. Obecnie w cyrkach zalanych przez wodę utworzyły się jeziora (np. stawy tatrzańskie i karkonoskie);
  • dolina U-kształtna (żłób polodowcowy) - w przekroju poprzecznym przypomina literę U. Dno doliny jest płaskie, a zbocza bardzo strome. Są to doliny V-kształtne lub płaskodenne przekształcone przez jęzor lodowca. W Polsce tego typu doliny znajdują się w Tatrach;
  • dolina zawieszona (wisząca) - boczne żłoby polodowcowe występują wysoko nad dnem doliny głównej. Płynąca nimi woda tworzy wodospady (np. Wodogrzmoty Mickiewicza w Tatrach). W dolinach bocznych były mniejsze jęzory lodowcowe. W związku z tym mniejsze były rozmiary egzaracji. Dodatkowo boczne jęzory lodowcowe uchodziły do większej doliny, która już częściowo była wypełniona lodem;
  • mutony (barańce) - pagórki skalne przekształcone przez przesuwający się lodowiec. Cechują się asymetrią stoków. Od strony nasuwającego się lodu stoki są łagodne, a od strony przeciwnej strome. Mutony są często spotykane na dnie żłobów polodowcowych;
  • wygłady - są to powierzchnie skalne ogładzone przez przesuwający się lód. Występują przeważnie na ryglach zamykających cyrki polodowcowe, na łagodnych stokach mutonów oraz na dnie żłobów polodowcowych.
  • · Budująca działalność lodowców: lodowce transportują na swej powierzchni i w swoim wnętrzu materiał skalny różnej wielkości zwany moreną. Może to być materiał drobny (piasek, żwir), lecz mogą to być również wielkie bloki skalne. Po zaniknięciu lodowca tworzą z nich kry lodowcowe i głazowiska głazów narzutowych. W zależności od miejsca usytuowania morena dzieli się na: powierzchniową, wewnętrzną, boczną, denną i środkową.

Gdy lodowiec topnieje, materiał skalny zawarty w nim i na nim osadza się, tworząc formy akumulacyjne:

  • wały moreny czołowej - powstają przed czołem lodowca z wytopienia materiału skalnego;
  • wały moreny bocznej - osadzone na zboczach dolin polodowcowych;
  • powierzchnie moreny dennej - równinne, faliste lub pagórkowate powierzchnie pokryte materiałem morenowych pozostawionym przez wycofujący się lodowiec. W zagłębieniach moreny dennej gromadząca się woda tworzy jeziora (np. Śniardwy, Mamry). Najczęściej są to zagłębienia wytopiskowe utworzone jako rezultat wytopienia się brył lodu zagrzebanych w materiale morenowym;
  • drumliny - niewysokie pagórki o owalnym zarysie. Kształtowane są prawdopodobnie z materiału morenowego przez przesuwający się po nim lodowiec;
  • wysoczyzny - rozległe, niewysokie wzniesienia o łagodnych kształtach zbudowane z materiału morenowego.

Przekrój podłużny przez lodowiec górski

Potrzebujesz pomocy?

Zadaj pytanie

Najlepsi
w tym miesiącu

  1. angel_666 angel_666 265 pkt
  2. Charly Charly 207 pkt
  3. Balladyna15 Balladyna15 195 pkt
  4. Alicia 147 pkt
  5. Sylwastyv 113 pkt
  6. Pasio966 Pasio966 77 pkt
  7. cirrus cirrus 58 pkt
  8. gbjfdgx 54 pkt
  9. Testy789 52 pkt
  10. Aqa_ 39 pkt
Rankingi Top10 Jak zdobyć punkty
SKUL

To ci się przyda

  • Fedczenki lodowiec
  • lodowiec górski

Sprawdź to

  • baza erozyjna
  • Bydgoski Kanał
  • Dagestan
  • Dynarskie Góry
  • Estonia
  • Kabul
  • megalopolis
  • mezosfera
  • nadir
  • struktura porfirowa
  • Bryk.pl
  • słowniki
  • Słownik geograficzny
  • lodowiec

Już uciekasz?

Nie znalazłeś tego, czego szukasz na Bryku?

Jest tutaj pełno osób, które moga Ci pomóc!
Zadaj pytanie i otrzymaj szybką odpowiedź.

Zadaj pytanie

Polecamy na dziś

  • Ile raz można poprawiać sprawdzian?
  • Epoki literackie na maturę
  • Nowe zasady bezpieczeństwa w szkołach
  • Dlaczego jesienne meteory są najjaśniejsze?
  • Co dynia ma wspólnego z mamutami?
  • Najnowsze wiadomości o nauce i ciekawostki
  • "Barbie" jako kontekst na maturze
  • SKUL.pl - rozwiązania zadań z podręczników
  • Pytania jawne na maturę 2027
  • Stowarzyszenie Umarłych Poetów
  • Ruszył program "Edukacja z wojskiem"
  • Motywy literackie na maturę
WEŹ UDZIAŁ W ANKIECIE
Bryk.pl - strona główna
  • faq
  • mapa serwisu
  • newsroom
  • Akt o usługach cyfrowych
  • regulamin

Prywatność. Polityka prywatności. Copyright: INTERIA.PL 1999-2026 Wszystkie prawa zastrzeżone.