kierunek w literaturze powstały we Francji w drugiej połowie XIX
w., którego głównym założeniem było wierne przedstawianie
wszystkich aspektów rzeczywistości bez ich oceny, selekcji i
interpretacji, ujawnianie brzydoty, nędzy, podkreślanie czynników
biologicznych w działaniu człowieka;
kierunek w filozofii dążący do wyjaśnienia rzeczywistości
przyczynami naturalnymi, tłumaczący całość zjawisk zachodzących w
świecie działaniem praw przyrody;
w sztukach plastycznych: dążenie do wiernego, fotograficznego
odwzorowania rzeczywistości.