mowa
przemówienie; tradycyjny gatunek retoryczny, obejmujący utwory przeznaczone do bezpośredniego wygłoszenia. Występuje w różnych odmianach w zależności od celu i okoliczności wystąpienia jako: wykład, kazanie, mowa pogrzebowa, sejmowa, sądowa, przemówienie inauguracyjne itd. Zgodnie z retoryką antyczną obowiązuje szczegółowy schemat kompozycyjny mowy, dzielącej się na: wstęp (przedstawienie sprawy, celu wystąpienia), przedstawienie dowodów, argumentów, uzasadnień, odparcie przewidywanych kontrargumentów i zarzutów, zakończenie (podsumowanie, apel do słuchaczy). Schemat przemówienia daje się rozpoznać w wielu utworach literackich, np. w Pieśniach J. Kochanowskiego.