żyrondyści

ugrupowanie polityczne okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej, którego nazwa wywodzi się od francuskiego departamentu - Gironde, skąd pochodzili przywódcy stronnictwa. Na czele ugrupowania stał dziennikarz Jakub Brissot, a w klubie znaleźli się ponoć wszyscy najwięksi mówcy Zgromadzenia Prawodawczego (Legislatywy), które zaczęło obrady w październiku 1791 r.

Żyrondystów uważa się za umiarkowaną lewicę w tym parlamencie: byli przeciwnikami monarchii absolutnej, feudalizmu, dążyli do wojny z Austrią, gdyż pragnęli eksportować rewolucję do innych krajów europejskich.

Na początku 1792 r. żyrondyści utworzyli rząd i rozpoczęli wojnę z Austrią. Ponieważ wojna ta początkowo nie wiodła się Francuzom, w wyborach z września 1792 r. do Zgromadzenia Narodowego zwyciężyli jakobini, a żyrondyści tworzyli prawicę tego parlamentu. Starali się teraz reprezentować interesy drobnomieszczaństwa, opowiadali się za daleko posuniętą autonomią prowincji. Chociaż nadal opowiadali się za detronizacją Ludwika XVI, to nie chcieli jego śmierci. W czerwcu 1793 r. przywódcy żyrondystów zostali aresztowani przez jakobinów i straceni.