Dowiedz się więcej na ten temat!
Zapraszamy do serwisu opracowania.pl

okładka Słownik terminów literackich

Słownik terminów literackich

Słownik Terminów Literackich przeznaczony jest dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Są tu zgromadzone definicje wszystkich terminów, do znajomości których zobowiązują programy nauczania języka polskiego w tych szkołach oraz zalecane podręczniki. Hasła zostały tak opracowane, by nie nastręczało trudności ich zrozumienie: nie ma żadnych niepotrzebnych wiadomości, definicje zostały napisane językiem bliskim uczniowi, zadbano, by były spójne, zwięzłe.

fabuła (łac. fabula - opowieść, bajka) Dodaj do listy

układ wszystkich zdarzeń przedstawionych w utworze. Składa się na nią jeden (w przypadku noweli) lub kilka ciągów zdarzeń zwanych wątkami, skupionych wokół określonych postaci, oraz szereg epizodów.

Fabuła wielowątkowa składa się z wątku głównego oraz wątków pobocznych, choć może też wystąpić ich równorzędność lub równoległość. Epizody są to wydarzenia luźno związane z głównym ciągiem zdarzeń, choć niekiedy cała fabuła może mieć charakter epizodyczny. Charakteryzują one tło (społeczne, obyczajowe, historyczne) oraz wprowadzają zdarzenia dotyczące przedfabularnej prze- szłości bohaterów (przedakcja) lub ich pofabularnej przyszłości (poakcja). Fabuła jest ściśle związana z narracją, sposobem jej opowiadania, jest jej podporządkowana. Zdarzenia fabularne nie zawsze są przedstawione zgodnie z obiektywnym porządkiem. Sposób narracji może osłabiać rolę fabuły na rzecz np. ukazania motywów postępowania bohaterów, określonej koncepcji losu ludzkiego (Granica Z. Nałkowskiej). Narrator posługuje się inwersją czasową, eksponuje jedne wydarzenia, przemilcza inne. Fabularność nadaje utworowi charakter dynamiczny.

W niektórych epokach, prądach powtarzają się pewne ogólne zarysy fabuły (tzw. schematy fabularne), które wyrażają idee epoki (np. losy dzieci wiejskich w nowelach pozytywistycznych) lub łączą się z modną odmianą gatunkową (np. odkrywanie sprawcy w powieści kryminalnej).