PIERWOTNIAKI
jednokomórkowe organizmy eukariotyczne zaliczane tradycyjnie do królestwa zwierząt, a współcześnie do królestwa Protista. Najczęściej dzielimy je na 4 typy: wiciowce, zarodziowce, sporowce, orzęski. P. zamieszkują wody i miejsca wilgotne, liczne formy są pasożytami (np. zarodziec malarii, świdrowiec gambijski, rzęsistek pochwowy, ameba czerwonki) wywołującymi poważne schorzenia u wszystkich grup zwierząt i niektórych grup roślin. P. rozmnażają się bezpłciowo (przez podział, pączkowanie, rozpad wielokrotny) oraz płciowo. Cechą charakterystyczną p. jest ciało zbudowane z pojedynczej jedno- lub wielojądrowej komórki. Podstawę jej konstrukcji tworzą: cytoplazma i jądro oddzielone od środowiska pellikulą. Większość p. wykazuje zdolność do wykonywania ruchów lokomocyjnych; organellami ruchu mogą być: wici, rzęski lub nibynóżki (pseudopodia). Jedna komórka spełnia wszystkie czynności organizmu, tzn. zachodzą w niej procesy przemiany materii i energii (odżywia się, oddycha, wydala), rozmnażając się przekazuje swoje cechy potomstwu, jest wrażliwa na bodźce i porusza się. Mimo małych rozmiarów p. odgrywają bardzo dużą rolę w przyrodzie ze względu na kosmopolityczne i masowe występowanie.