Kochanowski jako wspaniale jak na tamte czasy wykształcony człowiek, znał pism apolityczne, obywatelskie większości starożytnych pisarzy, jak Platon, Arystoteles, Seneka, Cycero, czy  Marek Marek S. Szmaglewska Czarne Stopy, bohater główny.
Wygląd: Marek był niskim, niepozornym chłopcem, nie wyróżniał się spośród rówieśników niczym szczególnym.
Życiorys: ...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
Aureliusz. Ich poglądy, ferowane wnioski i zalecenia nalazły wyraźne odbicie w jego utworach. Poeta potrafił tez stworzyć taką wizję państwa, która odpowiadałaby czasom w których przyszło mu żyć, oraz stosunkom jakie w nich panowały.

Pierwsze wątki polityczne zawarł już w swoim wczesnym, bo opublikowanym w roku 1562 utworze noszącym tytuł "Zgoda". Tytułowe hasło miało zapewnić jedność narodową, ponieważ "Zgoda to stróż Rzeczypospolitej, zdrowie Zdrowie stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej. Z fizjologicznego punktu widzenia zdrowie jest to pełna zdolność organizmu do utrzymania równowagi między nim i ... Czytaj dalej Słownik biologiczny i obrona. Niezgoda wewnętrzna jest wielkim zagrożeniem, niszczy prawo, udaremnia jego działanie, niszczy wolność, otwiera bramy nieprzyjacielowi, który dla opanowania państwa nie będzie potrzebował zbroi. Państwo gdzie panuje niezgoda jest bezbronne". Także w innym dialogu, zatytułowanym "Wróżki" Kochanowski mówi o konieczności porozumienia się pomiędzy ludźmi i nie popadaniu w niszczącą nienawiść: "Upadają Rzeczypospolite jako i każda rzecz wszelka albo prze wewnętrzną albo prze zwierzchnią przyczynę. Zwierzchnią przyczyną jest gwałt, lubo nieprzyjaciel. Wnętrznych zda się być więcej, ale wszystkie niemal jak strumienie do głównej rzeki, tak do niezgody się ciągną za którą Rzeczpospolite niszczeją". Zgoda łączy się u Kochanowskiego w sposób naturalny z cnotami obywatelskimi, bowiem tylko ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie ... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum kierujący się nimi potrafią docenić dobro wspólnego porozumienia, które z kolei może oprzeć się tylko i wyłącznie na cnocie. To także tutaj pojawiają się pierwsze watki filozoficzne u Kochanowskiego łączące pojecie dobra z wykształceniem, rozumem, tak jak widzieli to starożytni stoicy, czy Sokrates. W dialogu "Satyr" Mistrz Mistrz M. Bułhakow Mistrz i Małgorzata, bohater główny i tytułowy; ukochany Małgorzaty
Wygląd: Około trzydziestoośmioletni mężczyzna, ciemnowłosy, zadbany, uwagę zwracają jego przerażone ...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
z Czarnolasu wymienia również zła które mogą zagrażać człowiekowi nieuważnemu w świecie: "bystra popędliwość, żądza niesyta, bojaźń mdła, radość niepokryta, żałość smutna". Do tych grzechów dodaje jeszcze jeden, pozornie niewinny, a przez to często, który może prowadzić do najgroźniejszych wynaturzeń, wedle poety było nim łakomstwo: "Stąd fałsze, stąd trucizny, stąd mordy, stąd zdrady nad pany własnymi i podawanie zamków i miast w ręce nieprzyjaciół". Wszak łakomstwo, jeżeli odnajdziemy je u władcy państwa, przekłada się na ucisk i cierpienie całych rzeszy ludzkich, którzy wtedy musza spełniać i pracować na wszystkie królewskie zachcianki.

Wiele z treści patriotycznych mieszczą "Pieśni" Jana Kochanowskiego, będące niejednokrotnie maleńkimi traktatami o państwie. Tak rzecz ma się z "Pieśnią o dobrej sławie". Tak określoną sławę należy rozumieć jako dobrze prowadzone życie, które po śmierci zasługuje na uznanie. Czyli znowu wraca poeta do zagadnienia cnót. Zastanawia się czy rzeczywiście istnieje człowiek mogący zdobyć się na tak dużą odwagę jakiej wymaga życie kierowane wedle cnót obywatelskich, a przez to trudne i niebezpieczne, gdyż zagrożone przez innych, grzesznych ludzi:

"Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy

Chciał ze mną dobrą tylko sławę mieć na pieczy,

A starać sie, ponieważ musi zniszczeć ciało,

Aby imię przynamniej po nas tu zostało".

Wskazuje na to jak ważnym elementem natury ludzkiej jest to, iż został on stworzony przez boga, w jakimś stopniu "na Jego obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie ... Czytaj dalej Słownik terminów literackich i podobieństwo". Bowiem tylko poprzez Niego człowiek ma jakąkolwiek wartość. Tak więc każdy jego grzech jest policzkiem wymierzonym w Stwórcę i jego obraza. Inna sprawa, że człowiek będąc rozumnym ma niejako w swoją naturę wpisana siłę, prowadzącą go do godnego i odpowiedzialnego życia:

"I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęce żyje

Tkając, lejąc w się wszytko, póki zstawa szyje;

Nie chciał nas Bóg położyć równo z bestyjami:

Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami".

Człowiek ma  wiec Wiec starosłowiańska nazwa zgromadzenia, narady, na której decydowano o najważniejszych sprawach całego plemienia, np. o wojnie i pokoju czy wyborze władcy. W Polsce wczesnośredniowiecznej mianem ... Czytaj dalej Słownik historyczny niejako wpisane w naturę to, ze powinien żyć właściwie, wedle przyrodzonej wiary chrześcijańskiej. Jest motywowany dzięki niej do pracy nad sobą, do kształtowania tak swojego życia by została po nim właśnie wspomniana dobra sława. Kochanowski w dalszej części pieśni podejmuje platońską wizje konstrukcji państwa. Ten antyczny filozof zakładał, że państwem będą rządzić filozofowie, jako najbardziej do tego przygotowani i wykształceni. Dlatego też poeta zwraca uwagę na ludzi mądrych, którzy swoja wiedzą, wykształceniem, inteligencja Inteligencja S. Wyspiański Wesele, bohater zbiorowy
Suma postaw bohaterów Wesela tworzy, krytycznie przez poetę ujęty, obraz inteligencji polskiej końca XIX w. Wyspiański atakuje głównie ...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
są wstanie świetnie przysłużyć się dobru Rzeczpospolitej:

"Komu dowcipu równo z wymową dostaje

Niech szczepi miedzy ludźmi dobre obyczaje;

Niechaj czyni porządek, rozterkom zabiega,

Praw ojczystych i pięknej swobody przestrzega".

Platon, w "Uczcie" wzywał do obrony państwa żołdaków, którzy tym samym tworzyli jedna z podstawowych warstw. Również i Kochanowski mówi o ich wielkiej wartości:

"Prostak to, który wojsko z wielkości szacuje:

Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje".

Wszyscy zaś inni powinni znaleźć dla siebie taka rolę by swoim życiem wypełniać przypisane z góry powinności i nie wzbudzać zamętu w państwie. Tylko w takim wypadku już po śmierci danego człowieka będzie on mógł żyć wiecznie w swojej chwale, dodatkowo umacnianej dobrą kondycją państwa.

O wiele bardziej ekspresyjna, gwałtowna w forowanych sadach, jest inna pieśń, wzorowana na antycznych rymach Tyrtajosa i Symonidesa, a mianowicie "Pieśń o spustoszeniu Podola". Mistrz z Czarnolasu napisał ją w roku 1575 niedługo po tym jak ziemie Polskie zostały zniszczone i w pewnej części ograbione przez najazd wojsk Tatarskich. Podmiot liryczny w tym wierszu staje się wyrazicielem części szlachty która w tym wydarzeniu widziała wielkie nieszczęście dla Rzeczpospolitej i zaczęła się przejmować jej losem. Mówi w liczbie mnogiej:

"Zbójce (niestety), zbójce nas wojują,·

Którzy ani miast, ani wsi budują".

Jest to liryka zwrotu do adresata, wiele w niej nawoływań do Polaków by przebudzili się ze swojego marazmu i letargu. Najsilniej aktywizuje i porywa czytelnika pierwsza strofa:

"Wieczna sromota i nienagrodzona

Szkoda, Polaku! Ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej ... Czytaj dalej Słownik geograficzny spustoszona

Podolska leży, a pohaniec sprosny,

Nad Niestrem siedząc, dzieli łup żałosny!"

Ważna jest funkcja tego wiersza, która wyraża się w chęci wzbudzenia jak największego wstydu, który stałby się dla nich może łatwiejszym motorem do poprawy niż rozum, którego niechętnie używają. Najbardziej w  serce Serce narząd mięśniowy, którego praca umożliwia krążenie krwi. S. pełni rolę pompy tłoczącej, poruszającej krew w naczyniach krwionośnych.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
Polaka i jego honor powinno uderzać to, że został on pokonany przez naród ciemny i dziki, nie posiadający tak wspaniałej kultury i wykształcenia jak Rzeczpospolita.

"Niewierny Turczyn psy zapuścił swoje,

Którzy zagnali piękne łanie twoje

Z dziećmi po społu, a nie masz nadzieje,

By kiedy miały nawiedzić swe knieje".

Ważne jest zakończenie tej pieśni powracające znowu do poczucia wstydu i odwołujące się do sumień Polaków. Po wcześniejszych wyliczeniach zniszczeń, cierpień jakie Turcy zadali Polakom, poeta stawia tezę, która najlepiej jeżeli nie miałaby potwierdzenia w przyszłości, gdyż nie wystawia najlepszego świadectwa o narodowym charakterze:

"Cieszy mię ten rym: "Polak mądr po szkodzie";

Lecz jesli prawda i z tego nas zbodzie,

Nową przypowieść Polak sobie kupi,

Ze i przed szkodą, i po szkodzie głupi".

Warto tez zaznaczyć że Kochanowski był wielkim miłośnikiem ustroju monarszego i w królu i jego silnej władzy widział gwarant szczęścia narodowego. We wspomnianym utworze "Wróżki" Pleban Pleban M. Rej Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem..., bohater główny i tytułowy; jest osobą duchowną, a więc wydawałoby się, z powołania dążącą do niesienia pomocy ... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum przytacza zdanie Zdanie odrębny segment wypowiedzi zbudowany z wyrazów ułożonych zgodnie z regułami składniowymi i gramatycznymi, który jest całością znaczeniową i intonacyjną.
Czytaj dalej Słownik terminów literackich
Homera, na temat władców: "źle gdzie ich wiela rządzi, jeden król niechaj rządzi", co potwierdzone jest dodatkowo słowami ziemianina: "lepiej by mało, a mądrych".

Jednak najsłynniejszym i najpełniejszym obrazem władcy i władzy, jest ten uczyniony przez Jana Kochanowskiego w znanym stassimonie z pierwszej w dziejach literatury polskiej tragedii, wzorowanej na greckich dziełach, jakim jest "Odprawa posłów greckich". Władca, którego kreuje poeta w utworze, który rozpoczyna się od zwrotu do nich "Wy, który pospolitą rzeczą władacie...", ma do spełnienia niemalże boskie zadanie na ziemi, gdyż właśnie przez władcę niebieskiego jest ustanowiony na jego doczesnego zastępcę na ziemi, w sprawach ludzkich:

"Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono

I zwirzchności nad stadem bożym zwierzono:

Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi,

Zeście miejsce zasiedli boże na ziemi,

Z którego macie nie tak swe własne rzeczy,

Tako wszytek ludzki mieć rodzaj Rodzaj jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji roślin i zwierząt, wyższa od gatunku, a niższa od rodziny, np. rodzaj szczur obejmuje gatunki: szczur śniady, szczur ... Czytaj dalej Słownik biologiczny na pieczy".

Człowiek rządzący wiec innymi jednocześnie wpisuje się w hierarchię ustanowioną przez Boga i musi pamiętać o tym że tak jak on jest nad mniejszymi od siebie, tak i nad nim jest Bóg, ostateczny władca i pan wszystkiego stworzenia.

"A wam więc nad mniejszymi zwierzchność jest dana.

Ale i sami macie nad sobą pana".

Słowa te stanowią wielką pochwale władcy, ale tylko takiego który postępuje właściwie i dobrze. Poeta wspomina o wielkiej odpowiedzialności wszelkich poczynań podejmowanych przez władców. Otóż człowiek nie będący osoba publiczną jeżeli się pomyli w swoich życiowych wyborach może co najwyżej zaprzepaścić tylko swoje życie. Natomiast nierozwaga władcy, jego nieprzemyślane i pochopne decyzje, podleganie złym wpływom, oddawanie się prywacie i traktowanie państwa jako prywatnego folwarku, mogą zgubić całe rzesze, przez co jego wina i kara która mu przez Boga kiedyś zostanie wymierzona rosną niepomiernie:

"Więc ja podobno z mniejszym niebezpieczeństwem

Grzeszę, bo sam się tracę swym wszeteczeństwem.

Przełożonych występy miasta zgubiły

I szerokie do gruntu carstwa zniszczyły".

Patrząc na cały dramat autorstwa Jana Kochanowskiego, można w nim odczytać wielki traktat Traktat rodzaj rozprawy na temat najważniejszych problemów z danej dziedziny wiedzy lub życia społecznego, politycznego. Często pojawia się w tytułach prac naukowych. Tego wyrazu użył także ... Czytaj dalej Słownik terminów literackich polityczny pokazujące jakie czynniki składają się na upadek państwa. Po pierwsze w przypadku Trojan jest to zła postawa władcy, który nad dobro całego narodu przedkłada miłość do syna i spełnienie jego zachcianki, jaką jest pozostawienie w Troi Heleny, którą porwał. Następnie, na co wskazuje monolog Ulissesa, zaniedbania w wychowywaniu młodych pokoleń:

"Nie rozumieją ludzie ani się w tym czują,

Jaki to wrzód szkodliwy w Rzeczypospolitej

Młódź wszeteczna: ci cnocie i wstydowi cenę

Ustawili; przed tymi trudno człowiekiem być

Dobrym; ci domy niszczą. ci państwa ubożą,

A rzekę, że i gubią".

Młodzież, która miałaby być nadzieja i przyszłością odrodzenia się ojczyzny poprzez swoja głupotę okazuje się dla niej najbardziej szkodliwa. W tym samym monologu pojawiają się słowa, będące największym oskarżeniem królestwa trojańskiego, a jeżeli odbierzemy ten dramat jako paraboliczne ujęcie dworu czasów Kochanowskiego, jego wymowa niezwykle wzrasta:

"O nierządne królestwo i zginienia bliskie,

Gdzie ani prawa ważą, ani sprawiedliwość

Ma miejsca, ale wszytko złotem kupić trzeba!

Jeden to marnotrawca umiał spraktykować,

Że jego wszeteczeństwa i łotrowskiej sprawy

Od małych aż do wielkich wszyscy -jawnie bronią".

Warto także zaznaczyć że winę za upadek państwa nie ponosi tylko i wyłącznie Aleksander, który porwał Helenę. Równie ważne w tym kryzysie są również warunki społeczne, stosunki na dworze które mu to umożliwiły, przez co odpowiedzialność za wojnę Troi z Grekami ponosi całe państwo. Ta  tragedia Tragedia dramat antyczny
Czytaj dalej Słownik historyczny
mówi tez wiele o irenizmie, czyli poglądzie wedle którego uważano że wojna to zło, jednak konieczne jeżeli nie da się od nie uchronić. Tak rzecz ma się z Atenorem, mądrym senatorem, który stara się o ile jest to możliwe do niej nie dopuścić, zaś gdy już widzi że i tak zostanie wytoczona, woli ja pierwsze wydać, by znaleźć się na mocniejszej pozycji atakującego, a nie broniącego się obozu:

"Baczę, że jej trzeba [wojny],

Acz mi to słowa przykre i coś nie bez wróżki;

Na każdy rok nam każą radzić o obronie;

Ba, radźmy też o wojnie, nie wszytko się brońmy:

Radźmy, jako kogo bić; lepiej niż go czekać!".