Ciśnienie tętnicze u człowieka nie jest wartością stałą. Ulega ono zmianom w czasie poszczególnych etapów pracy serca. Na jego wielkość mają wpływ także określone czynniki, które podzielić można na dwie grupy:

      • czynniki zewnętrzne, jak temperatura otoczenia, ciśnienie atmosferyczne;
      • czynniki o mechanizmy regulacji wewnątrzustrojowej, do których zaliczyć można objętość krążącej krwi, czynniki nerwowe, opór obwodowy naczyń;

Podstawowe znaczenie dla ciśnienia tętniczego odgrywa pojemność serca- czyli ilość krwi, jaka jest przepompowywana przez serce Serce narząd mięśniowy, którego praca umożliwia krążenie krwi. S. pełni rolę pompy tłoczącej, poruszającej krew w naczyniach krwionośnych.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
w ciągu minuty. Bierze się tu także pod uwagę całkowity opór obwodowy, jaki jest wytworzony przez tętniczy układ obwodowy. Ciśnienie tętnicze to:

      • ciśnienie skurczowe- czyli ciśnienie tętnicze osiągane podczas skurczów komór, kiedy krew Krew Symbol ofiary, oczyszczenia, męczeństwa, wtajemniczenia, rodu, pokrewieństwa.
        Starożytność Biblia, Stary Testament KREW PRZELANA: Kain, zabijając brata, przelał jego krew, był ...
        Czytaj dalej Słownik symboli literackich
        zostaje przetransportowana przez aortę do dużych tętnic;
      • ciśnienie rozkurczowe- czyli ciśnienie tętnicze w okresie rozkurczu komór, gdy krew z przedsionków przechodzi do komór serca;

Różnica pomiędzy ciśnieniem tętniczym skurczowym a rozkurczowym określana jest jako amplituda ciśnienia tętniczego. Warto zauważyć, że czynnik kształtujące ciśnienie tętnicze zmieniają się wraz z wiekiem. Nie można więc podać stałej normy ciśnienia tętniczego. Zależy ono od wielu czynników, jak wiek, płeć czy szerokość geograficzna.

Nadciśnienie tętnicze jest jedną z bardziej rozpowszechnionych chorób na świecie. Powoduje przy tym częsty zgon. Badacze stwierdzają, że nadciśnienie tętnicze i  choroba Choroba występuje wtedy, gdy bodźce zewnętrzne są zbyt silne lub działają zbyt długo, przy równoczesnym zmniejszaniu się zdolności przystosowania organizmu.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
wieńcowa są odpowiedzialne za ponad połowę wszystkich zgonów spowodowanych chorobami układu krążenia. Z medycznego punktu widzenia wyróżnić można:

      • nadciśnienie tętnicze pierwotne / choroba nadciśnieniowa;
      • nadciśnienie tętnicze wtórne / nadciśnienie objawowe;

Choroba nadciśnieniowa jest to zbyt duży wzrost Wzrost zwiększanie rozmiarów i masy ciała. Wzrost jest cechą wszystkich żywych organizmów i następstwem pobierania substancji odżywczych z otoczenia. U jednokomórkowców wzrost wiąże się ze ... Czytaj dalej Słownik biologiczny ciśnienia tętniczego, bez jednoznacznie stwierdzonej przyczyny. Generalnie przyjmuje się, że nadciśnienie tętnicze pierwotne spowodowane jest czynnikami dziedzicznymi oraz zaburzeniami nerwicowymi. Wśród innych przyczyn najczęściej mówi się o stałym napięciu psychicznym, konfliktogennym środowisku rodzinnym lub zawodowym, poczuciu odpowiedzialności czy otyłości. Choroba ta częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, przy czym przebieg choroby u kobiet jest jednak łagodniejszy.

    • rozpoznanie- chorobę nadciśnieniową najczęściej rozpoznaje się przypadkowo, w czasie kontrolnego pomiaru ciśnienia krwi; bywa jednak, że rozpoznanie ma miejsce w sytuacji wystąpienia groźnych powikłań; w początkowym etapie choroby nadciśnienie ma często chwiejny charakter i ujawnia się tylko w niektórych sytuacjach; niekiedy jednak przebieg choroby nadciśnieniowej jest niezwykle burzliwy;
    • w codziennej praktyce podstawowe znaczenie z punktu widzenia chorego ma wyróżnieni okresu nadciśnienia chwiejnego - czyli etapu, w którym istnieje podwyższone ciśnienie tętnicze, ale stopień podwyższenia charakteryzuje się wahaniami; drugi ważny etap to nadciśnienie utrwalone- kiedy obserwuje się stale podwyższone ciśnienie skurczowe i rozkurczowe;
    • objawy wstępne choroby nadciśnieniowej- to przede wszystkim wzmożona pobudliwość nerwowa, zaburzenia snu, uczucie ucisku w głowie, szum w uszach, zawroty głowy, kołatania serca; w okresie późniejszym wskazane objawy nasilają się i powodują poważne uczucie dyskomfortu; w tym okresie chory zaczyna odczuwać także pieczenie i bóle za mostkiem oraz niedomagania lewej komory Komory Federalna Islamska Republika Komorów. Stanowi wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim pomiędzy wybrzeżem Tanzanii (Afryka) a Madagaskarem. Powierzchnia 1860 km2. Liczba ludności 727 tys. (2001 ... Czytaj dalej Słownik geograficzny serca; w dalszym okresie chorzy uskarżają się na bardzo silne i męczące bóle głowy, zawroty i szum w uszach; pojawiają się także zaburzenia pamięci, nudności, wymioty, bezsenność; w przypadku niepodjęcia odpowiednich kroków może dojść do ostrej niewydolności serca ( obrzęk płuc, zaburzenia mowy, wylew krwi do mózgu); w okresie schyłkowym choroby nadciśnieniowej odczuwany jest pełny zespół przedstawionych wyżej dolegliwości; w tym okresie nadciśnienie może się utrwalić na bardzo wysokim poziomie; może się także znacznie obniżyć w wyniku rozwijającej się niewydolności krążenia; z uwagi na znaczne zaawansowanie zmian stwardnieniowych naczyń pojawia się znaczne zniedołężnienie psychiczne i ruchowe; pojawia się niewydolność nerek, zaburzenia wzroku, pogłębiająca się niewydolność wieńcowa serca;
    • pierwotne nadciśnienie tętnicze wymaga racjonalnego i uregulowanego trybu życia; istotne znaczenie ma właściwa dieta Dieta [z gr. diaita - sposób życia] sposób odżywiania oparty na zasadach dietetyki, [z niem. Diät] wynagrodzenie dla osób sprawujących różne funkcje społeczne, np. radnych, posłów do ... Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych i przestrzeganie zasad higienicznego trybu życia; niezbędne jest także przyjmowanie zaleconych przez lekarza leków; leki muszą być dobrane odpowiednio do stopnia zaawansowania choroby;
    • leczenie polega na

1. prowadzeniu uregulowanego trybu życia- dużo odpoczynku, wyeliminowanie sytuacji stresowych, rekreacja sportowa;

2. przyjmowaniu leków o działaniu uspokajającym;

3. wyeliminowanie substancji szkodliwych- tytoniu, alkoholu, kawy;

4. stosowaniu i przestrzeganiu niskosodowej i niskokalorycznej diety;

5. przyjmowaniu leków hipotensyjnych;

Nadciśnienie tętnicze określane jest także terminem hipertonia czy hipertensja. Za nadciśnienie tętnicze uważa się stałe utrzymywanie się podstawowego ciśnienia tętniczego ( niezależnie od wieku i płci) powyżej 160 mmHg dla ciśnienia skurczowego i powyżej 95 mmHg dla rozkurczowego. Nadciśnienie tętnicze ujawnia się zwykle około 30 - 40 roku życia, dwukrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Rozwój zmian chorobowych jest raczej powolny, można wskazać w nim 4 główne okresy kliniczne:

6. okres nadciśnienia tętniczego chwiejnego- początkowy okres choroby;

7. okres nadciśnienia tętniczego utrwalonego, czemu nie towarzyszą zmiany w narządach;

8. okres nadciśnienia tętniczego utrwalonego, przy czym występują tu także zmiany w układzie krążenia;

9. okres nadciśnienia tętniczego utrwalonego ze zmianami w wielu narządach;

Do każdej fazy nadciśnienia tętniczego może dołączyć faza złośliwa. Cechuje się ona wzmożonymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego, szybko postępującą niewydolnością nerek, zmianami dna oka oraz niezwykle podwyższonym i utrwalonym ciśnieniem rozkurczowym.

Osoba, u której stwierdzi się chorobę nadciśnieniową, koniecznie musi podjąć działanie. W przypadku systematycznego leczenia pod kierunkiem lekarza specjalisty możliwe jest uniknięcie i wyeliminowanie wielu powikłań. Podstawą niekorzystnego przebiegu choroby jest przede wszystkim brak samodyscypliny i leczenia.

Bardzo częstym błędem osób chorych jest przerwanie leczenia w momencie, kiedy stwierdzona zostanie poprawa. Pamiętać należy, że powrót do stabilnej sytuacji następuje zawsze na skutek terapii lekowej i kontroli lekarskiej. Osoby cierpiące na pierwotne nadciśnienie krwi muszą stosować zalecane leki praktycznie przez cały czas. W sytuacji, kiedy pacjent przerywa przyjmowanie leków ciśnienie krwi powraca do poziomu patologicznego podwyższenia. Często powoduje to bardzo niekorzystne konsekwencje i duże ubytki na zdrowiu. Aby nie dopuścić do przykrych i bardzo groźnych następstw nadciśnienia pacjent koniecznie musi dbać o właściwy tryb życia. Niezbędne jest stałe monitorowanie wielkości ciśnienia tętniczego. Wskazane jest unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego. Z diety powinien być wyeliminowany nadmiar soli, gdyż ta zatrzymuje wodę w organizmie ( a tym samym zwiększa objętość krwi krążącej). Jeśli chory wykonuje pracę narażoną na ciągły stres, powinien zastanowić się nad możliwością zmiany wykonywanego zajęcia. Wskazane jest wykonywanie ćwiczeń fizycznych, ale tylko takich zaleconych przez lekarza. Pożądane są okresowe wypoczynki, w czasie których organizm może wypocząć. Zakazane jest palenie tytoniu oraz picie alkoholu- powodują one wzrost ciśnienia i zwiększają napór ciśnienia na ściany naczyń.

W leczeniu bardzo dobre rezultaty daje zmiana otoczenia- chodzi tu o leczenie sanatoryjne.

Jeśli chodzi o zapobieganie nadciśnieniu pierwotnemu to polega ono głównie na prowadzeniu właściwego trybu życia. Liczy się w nim wyeliminowanie sytuacji stresowych, właściwa dieta, wysiłek fizyczny.

Nadciśnienie tętnicze wtórne nazywane jest także objawowym. Wynika to stąd, że nie stanowi ono choroby pierwotnej, ale jest konsekwencją i wtórnym następstwem innego stanu chorobowego. Objawy odczuwane przez chorego na nadciśnienie wtórne są identyczne jak w przypadku choroby nadciśnieniowej. Obok objawów typowych dla nadciśnienia chory odczuwa także inne dolegliwości. Wśród najczęstszych chorób, w przebiegu których stwierdza się podwyższone ciśnienie tętnicze wskazuje się na:

    • anomalie w rozwoju nerek;
    • anomalie rozwojowe naczyń tętniczych;
    • choroby gruczołów dokrewnych;
    • guzy mózgu;
    • urazy mózgu;
    • stany zapalne mózgu;
    • zapalenie opon mózgowych;

Leczenie nadciśnienia tętniczego wtórnego jest podobne jak w wyżej opisanym przypadku. Dodatkowo jest ono jednak uzależnione od skuteczności leczenia choroby zasadniczej.

Oprócz choroby nadciśnieniowej często występuje niedociśnienie tętnicze. Pod hasłem hipotonii rozumie się trwale utrzymujące się niskie ciśnienie tętnicze. Ciśnienie skurczowe zazwyczaj utrzymuje się poniżej 100 mmHg i daje subiektywnie odczuwany zespół objawów. Należy do nich przede wszystkim ciągłe zmęczenie, ociężałość, apatia, senność, bóle głowy czy nudności. U chorych z niedociśnieniem tętniczym występuje zdolność do omdleń, zwłaszcza w postaci stojącej.

Przyczyny niedociśnienia nie są do końca znane, najczęściej zakłada się, że jest to wrodzona predyspozycja z mniejszą elastycznością ścian naczyń tętniczych. Ściany tych naczyń mają zmniejszone napięcie i zmniejszone opory obwodowe. Dodatkowo spadki ciśnienia atmosferycznego i upały sprzyjają nasilaniu się dolegliwości. W zapobieganiu i likwidowaniu dolegliwości wskazane jest uprawianie czynnego sportu, turystyki, pływania, przebywanie na świeżym powietrzu, częste kąpiele pod prysznicem, nacieranie skóry.