utwór wierszowany w formie monologu z partiami dialogowymi o charakterze dydaktycznym, wytykający i ośmieszający wady ludzi i instytucji życia zbiorowego. Ponieważ istotą satyry jest krytyka, posługuje się ona często deformacją, karykaturą, groteską. Jako gatunek powstała w literaturze starożytnego Rzymu (Horacy, Juwenalis). Ważną rolę odgrywała w oświeceniu (I. Krasicki, A. Naruszewicz). Twórcy satyry, piętnując negatywne cechy, nie proponują żadnego pozytywnego wzorca. Ukazują świat zdeformowany, przedstawiony w "krzywym zwierciadle", posługują się często elementami karykatury i groteski.

Jako gatunek satyra wykształciła się w literaturze starożytnego Rzymu, była ważnym gatunkiem oświecenia. W innych epokach literackich, tendencje satyryczne mogły występować w różnych gatunkach (np. fraszkach, epigramatach). Wyróżnić można różne rodzaje satyry: obyczajową, polityczną, osobistą, literacką, mieszczańską. Przykładami utworów satyrycznych w literaturze polskiej są satyry I. Krasickiego (np. Żona modna) czy A. Naruszewicza Chudy literat, M. Reja Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem, fraszki J. Kochanowskiego, utwory J. Tuwima (np. Mieszkańcy), K. I. Gałczyńskiego Zima z wypisów szkolnych i in. pamflet, paszkwil, parodia.