nurt w XX-wiecznej prozie i w dramacie, charakteryzujący się zainteresowaniem sferą wewnętrznych przeżyć człowieka, analizą psychologicznych motywów jego zachowań, uczuć i emocji. Pisarze reprezentujący ten kierunek koncentrują się na przedstawianiu konfliktów psychicznych, kompleksów, namiętności, które rządzą życiem jednostki. W konstrukcji fabuły znaczącą rolę odgrywają marzenia senne, wyobraźnia, monologi wewnętrzne, zjawiska z pogranicza patologii. Za twórcę psychologizmu w literaturze uznaje się M. Prousta (W poszukiwaniu straconego czasu). W literaturze polskiej tendencja ta pojawia się w okresie dwudziestolecia międzywojennego, m.in. w twórczości Z. Nałkowskiej (Niedobra miłość, Granica), M. Kuncewiczowej (Cudzoziemka), M. Choromańskiego (Zazdrość i medycyna). Na powstanie psychologizmu w literaturze duży wpływ miał zarówno freudyzm, jak i inne kierunki nowoczesnej psychologii.