powieść osnuta na tle życia osoby historycznej, artysty, polityka. Od biografii różni się tym, że tworzy hipotetyczny portret psychologiczny postaci bohatera, wkłada w jego usta wypowiedzi nie udokumentowane oraz układa zdarzenia w zamkniętą fabułę (G. Belmont Pan Proust). W XX w. stała się jednym z gatunków literatury popularnej.