Pies symbolizuje wierność, ochronę, odwagę, przyjaźń, czujność, usłużność, wartę, straż, ciemność, podziemia, śmierć, księżyc, świat, wiatr, płodność, inteligencja, cynizm, egoizm, zawiść, nieczystość, zepsucie, okrucieństwo, łupiestwo, wojnę, wściekliznę, diabła, herezję, pogaństwo.

Starożytność

Biblia, Stary Testament

PIES - WADY: "Jak pies, który wraca do wymiotów swoich, tak głupi, który powtarza głupstwa swoje" (Księga Przypowieści).

Nowy Testament

PIES - BEZBOŻNIK: "Na zewnątrz (bram nowego Jeruzalem) zostać mają psy i czarownicy, bezwstydni, mężobójcy, bałwochwalcy i kłamcy" (Apokalipsa).

Mitologia

Pies jest towarzyszem bogów m.in. Artemidy (to psy rozszarpały przypatrującego się bogini w kąpieli Akteona), Hefajstosa, Heraklesa, Asklepiosa (boga medycyny). Pies Cerber strzegł wejścia do Hadesu.

Odyseja Homer

PIES - UOSOBIENIE WIERNOŚCI: Powracającego do domu Odyseusza poznaje tylko wierny pies, Argos. Mimo że jego pana nie było w domu 20 lat, Argos bezbłędnie rozpoznaje Odyseusza, dając dowód czujności, wierności, psiej miłości.

Średniowiecze

Dzieje Tristana i Izoldy

PIES - SYMBOL WIERNEJ MIŁOŚCI: Łapaj, pies Tristana, bardzo kocha swojego właściciela. Marek rozkazuje go wypuścić, kiedy kochankowie uciekają do lasu moreńskiego, bo liczy, że właśnie Łapaj zaprowadzi go do Tristana i niewiernej żony. Wytresowany pies nie szczeka, by nie zdradzić swego pana.

Renesans

Pieśń o spustoszeniu Podola przez Tatarów J. Kochanowski

PSY - BEZBOŻNICY: Pisząc o przeciwniku Polaków - Tatarach podmiot liryczny używa m.in. obelżywego określenia "Psy tatarskie".

Barok

Czuj! Stary pies szczeka! W. Potocki

PIES - SYMBOL WIERNOŚCI, CZUJNOŚCI: W roli takiego psa występuje w wierszu podmiot liryczny - polski szlachcic, patriota, który ostrzega, że jeśli rodacy nie skoncentrują się na wzmocnieniu obronności kraju, ich dom-ojczyzna zostanie napadnięty, okradziony i być może zniszczony.

Romantyzm

Faust J. W. Goethe

PIES - SYMBOL SZATANA: Szatan wciela się w czarnego pudla i pod tą postacią przybywa do pracowni Fausta.