Pasterz symbolizuje przewodnika, także przewodnika dusz w zaświatach, bóstwo, patriarchę, mesjasza, piastuna, opiekuna, czuwanie, czujność, muzykę, sielankowego kochanka.

Starożytność

Biblia, Stary Testament

PASTERZ - BÓG: "Bóg jak pasterz trzodę swą paść będzie, ramieniem swoim zgromadzi baranki i na łono swe podniesie (Księga Izajasza). "Mój wiekuisty pasterz mnie pasie" (Psalm 23).

PASTERZ - WYRZUTEK, PARIAS: "Egipcjanie brzydzą się wszelkimi pasterzami owiec" (Księga Rodzaju).

Nowy Testament

PASTERZ - CHRYSTUS: "Jam jest pasterz trzody. Dobry pasterz duszę swą daje za owce swoje" (Ew. wg św. Jana)."Jedna owczarnia i jeden pasterz" (Ew. wg św. Jana).

Mitologia

W mitologii greckiej pasterskim bogiem jest Apollo, który strzeże trzód króla Admeta, pasterz Argus strzegł Io zamienionej w krowę, Hermes był pasterzem i przewodnikiem dusz do krainy zmarłych. Wyrocznia delficka początkowo przekazywała wróżby jedynie pasterzom. Bogiem pasterzy był grecki bóg Pan.

Renesans

Pieśń świętojańska o sobótce J. Kochanowski

PASTERZ, PASTERKA - SIELANKOWI KOCHANKOWIE, MIESZKAŃCY ARKADII:

"I pasterze chodząc za nim,

Budzą lasy swoim graniem".

Pieśń II J. Kochanowski

PASTERZ - MUZYK:

"Stada igrają przy wodzie,

A sam pasterz, siedząc w chłodzie,

Gra w piszczałkę proste pieśni (...)".