Symbol tajemnicy, nadziei, niewinności, cnoty, szczęścia, bezpieczeństwa, miłosierdzia, radości, żałoby, smutku, zbrodni. Kwiat jest też symbolem centrum mistycznego, logiki, symetrii; bezużytecznego piękna, kobiecego piękna; zła, szatana.

Starożytność

Biblia, Stary Testament

LILIA - SYMBOL DOSKONAłEGO PIĘKNA: Dla Oblubieńca z Pieśni nad pieśniami Oblubienica wyróżnia się urodą spośród innych dziewcząt: "Jak lilia między cierniami, tak przyjaciółka moja między dziewczętami".

Nowy Testament

LILIA - SYMBOL NIEWINNOŚCI, BOSKIEJ OPIEKI NAD WYBRANYMI: "Przypatrzcie się liliom polnym jak rosną: nie pracują ani nie przędą, a powiadam wam, że nawet król Salomon nie był tak przyodziany jak jedna z nich".

Mitologia

NARCYZ - SYMBOL SAMOUWIELBIENIA: Narcyz był młodzieńcem, w którym zakochała się nimfa Echo, ale on nie odwzajemniał jej uczucia. Za karę Afrodyta skazała go na mękę niespełnionej miłości do samego siebie. Narcyz zmarł, a z jego ciała wyrósł kwiat narcyza.

ANEMON - ZNAK ŚMIERCI: Anemon wyrósł z ciała Adonisa, ukochanego Afrodyty, który zginął podczas łowów zaatakowany przez dzika.

HIACYNT - ZNAK NAGŁEJ ŚMIERCI: Tak zginął ukochany przyjaciel Apollina, Hiakintos, który został zraniony dyskiem podczas wspólnej zabawy. Stało się to za sprawą Zefira - bożka wiatru, zakochanego w Apollinie i zazdrosnego o jego uczucia do Hiakintosa. Z krwi młodzieńca wyrósł kwiat nazwany narcyzem.

Średniowiecze

Boska komedia D. Alighieri

RÓŻA MISTYCZNA - DOSKONAŁOŚĆ, PEŁNIA: W Raju Dante może kontemplować Różę Mistyczną, w którą zostały ułożone postacie aniołów i ludzi zbawionych. Znajduje się tam również Beatrycze.

Renesans

Hamlet W. Szekspir

FIOŁEK - KWIAT ŻAŁOBY: Kiedy odbywa się pogrzeb Ofelii, padają słowa: "Spuśćcie ją do grobu. Niechaj z tych pięknych, nieskalanych szczątków fiołki wykwitną!".

Makbet W. Szekspir

KWIAT - SYMBOL NIEWINNOŚCI, DELIKATNOŚCI: Przygotowując się do popełnienia zbrodni Lady Makbet nakazuje sobie: "Wyglądaj jak kwiat niewinny, ale niechaj pod kwiatem tym wąż się ukrywa".

Romantyzm

Lilije A. Mickiewicz

LILIE - ŚWIADECTWO ZBRODNI: Pani, która zabiła męża sieje na grobie lilie, które stają się świadkiem jej czynu. Pani posunęła się do tego, że siejąc kwiaty śpiewała: "Rośnij, kwiecie wysoko, jak pan leży głęboko". Liczyła na to, że lilie będą strażniczkami jej tajemnicy, będą ją chronić.

Maria A. Malczewski

KWIAT - SYMBOL PRZEMIJANIA: W tej powieści poetyckiej autor kładzie szczególny nacisk na śmierć - nieodłączną towarzyszkę ludzkiego życia, na przemijanie dotykające każdego, na proces starzenia się, zniszczenia, odchodzenia w niebyt. Tych prawd dotyczą słowa:

"Ach! Na tym świecie Śmierć wszystko zmiecie,

Robak się lęgnie i w bujnym kwiecie".

Kwiat paproci J. I. Kraszewski

KWIAT PAPROCI: Gwarancja dostatku i szczęścia: ten kwiat staje się w baśni narzędziem złych mocy. Jacuś, młody chłopiec, który znajduje kwiat paproci, może zdobyć bogactwo i wszystko, czego zapragnie, ale nie może się tym z nikim podzielić. Kwiat paproci tak kieruje życiem młodzieńca, że traci on całą rodzinę i w końcu sam pragnie śmierci.

Młoda Polska

Kwiaty zła Ch. Baudelaire

KWIAT - ZŁO: Kwiaty zła poeta zadedykował innemu poecie francuskiemu T. Gautierowi, odcinając się jednak od estetyki jego poezji. Baudelaire przyznaje swojej poezji wymowę moralną, opartą na rozróżnieniu dobra i zła. W prologu Do czytelnika poeta porusza problematykę religijną: odpowiedzialność za grzech, rolę szatana w świecie. Artysta ma bardzo silne poczucie grzechu pierworodnego i jego konsekwencji. Postawa poety różni się od doktryny katolickiej. Baudelaire buntuje się przeciwko Bogu, oskarża też naturę ludzką. Drogą wiodącą do Boga może okazać się sztuka, prowadząca przez cierpienie. Ważną postacią w poezji Baudealaire'a jest szatan. W równie ambiwalentny sposób przedstawia poeta miłość do kobiety, która jest przyczyną wzlotów, ale i wielkich cierpień. Miłość do kobiety nabiera charakteru fatalnego. Dla Baudelaire'a poezja staje się poszukiwaniem absolutu.

Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach K. Przerwa-Tetmajer

RÓŻA - SYMBOL ŻYCIA: Róża została tu przeciwstawiona próchniejącej limbie, zwalonej przez burzę. Róża staje się symbolem życia z uporem trwającego wśród śmierci, zagłady. Krzak róży "skronie do zimnej tuli ściany", wyrósł w środowisku dla siebie nieprzyjaznym, otacza go surowość gór.

Ludzie bezdomni S. Żeromski

KWIAT TUBEROZY - SYMBOL BEZUŻYTECZNEGO PIĘKNA: Tak określa Judym adoratora Natalii, Karbowskiego.

Literatura Współczesna

Mały Książę A. de Saint-Exupéry

RÓŻA - SYMBOL KOBIECOŚCI: Róża w tej powieści odgrywa rolę kobiety - skrywającej pod próżnością i niezależnością pragnienie czułości, opieki, zainteresowania.

Czerwone maki na Monte Cassino F. Konarski

MAK - SYMBOL PATRIOTYZMU, POŚWIĘCENIA: Czerwone maki porastają groby polskich żołnierzy, którzy polegli w bitwie pod Monte Cassino.