Pisarz austriacki. Urodził się w Klagenfurcie. Był synem inżyniera Alfreda Musila, który w 1917 r. otrzymał od cesarza dziedziczny tytuł szlachecki. Miał starszą siostrę, jednak zmarła ona w wieku niemowlęcym, jeszcze przed przyjściem pisarza na świat. Do szkoły podstawowej i pierwszej klasy gimnazjum matematyczno-przyrodniczego Musil uczęszczał w Steyr. Naukę kontynuował w gimnazjum o tym samym profilu w Brnie, gdzie jego ojciec pełnił obowiązki profesora i rektora w Wyższej Szkole Technicznej. W latach 1892-97 uczęszczał do szkół wojskowych. W tym czasie objawiły się jego zdolności techniczne i zainteresowania batalistyką artyleryjską. W 1897 r. zaczął studiować w Technicznej Akademii Wojskowej w Wiedniu. W rok później przeniósł się na wydział budowy maszyn w Wyższej Szkole Technicznej w Brnie, gdzie uzyskał tytuł inżyniera. Czas studiów poświęcił również pisaniu Dzienników, w których umieścił swe najwcześniejsze próby literackie. W latach 1901-1902 odbył służbę wojskową w Brnie. Pełnił obowiązki porucznika rezerwy i asystenta-wolontariusza w Wyższej Szkole Technicznej w Stuttgarcie. Rzucił jednak tę posadę i po zdaniu matury humanistycznej rozpoczął studia filozoficzne oraz dodatkowo fizyczne i matematyczne na uniwersytecie w Berlinie. W 1906 r. skonstruował, stosowaną później na szeroką skalę w zakładach psychologii, "wirówkę barw". Wówczas poznał także swą życiową towarzyszkę, malarkę, żonę rzymskiego kupca, Martę Marcovaldi. W 1908 r. otrzymał stopień doktora filozofii. W tym samym roku debiutował jako nowelista opowiadaniem Zaczarowany dom, zamieszczonym w "Hyperionie". Dwa lata wcześniej (1906) pojawiła się jego debiutancka powieść Niepokoje wychowanka Törlessa. Nie poświęcił się pracy naukowej. Po stanowczej interwencji ojca, który chciał, by jego syn zaczął w końcu zarabiać i miał stałe dochody, objął stanowisko praktykanta, później bibliotekarza w Wyższej Szkole Technicznej w Wiedniu. W 1911 r., po uzyskaniu przez Martę rozwodu, ożenił się z nią i oboje przeszli na protestantyzm. Współpracował z periodykiem "Der Lose Vogel" oraz berlińskim miesięcznikiem "Die Neue Rundschau", gdzie w latach 1914-15 był redaktorem. W czasie I wojny światowej został powołany do wojska. Był porucznikiem, później adiutantem batalionu landszturmu na froncie włoskim. Na skutek choroby (ropne zapalenie dziąseł, jamy ustnej i gardła) nie wrócił do swej jednostki, ale został redaktorem gazety dla żołnierzy "Soldaten-Zeitung". Po likwidacji gazety przydzielono mu dowództwo frontowe w Adelsbergu i otrzymał tytuł kapitana. Był pracownikiem Głównej Kwatery Wojennego Biura Prasowego w Wiedniu i redagował czasopismo dla wojska "Heimat". Prowadził żywą działalność publicystyczną, uczestniczył w literackich wiedeńskich "sympozjach kawowych". W 1918 r. podpisał lewicowo-pacyfistyczny program niemieckiej Politycznej Rady Pracowników Umysłowych, sformułowany przez Kurta Hillera. Po wojnie przez rok pracował jako archiwariusz wycinków prasowych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych młodej republiki austriackiej, a także z ramienia Ministerstwa Spraw Wojskowych był doradcą do spraw obywatelskiego wychowania oficerów i żołnierzy i ich przystosowania się do wykonywania cywilnego zawodu. Współpracował m.in. z "Prager Presse", "Deutsche Zeitung Bohemia" i "Der Neue Merkur", gdzie pisywał szkice, eseje i recenzje teatralne. W 1923 r. utracił etat w Ministerstwie Spraw Wojskowych i od tego czasu zaczął się utrzymywać tylko z pracy pisarskiej. Był wiceprezesem Związku Pisarzy Niemieckich w Austrii. W 1924 r. wraz z poetą Richardem Billingerem i powieściopisarką Martiną Wied otrzymał Nagrodę Literacką Miasta Wiednia. Przez jakiś czas leczył się u psychiatry i neurologa, miał również problemy finansowe.

Musil brał czynny udział w życiu naukowym i literackim. Jeździł na odczyty, wygłaszał przemówienia, wiele publikował. W 1929 r. przyznano mu Nagrodę im. Gerharta Hauptmanna, ale z braku funduszy na jej sfinansowanie nie otrzymał pieniędzy od razu. W 1934 r. zostało powołane Towarzystwo Musilowskie, wspierające finansowo jego twórczość. Aby otrzymać emeryturę, zapisał się w 1936 r. do Frontu Ojczyźnianego. W tym samym roku doznał na pływalni lekkiego udaru mózgu, po którym już nigdy nie wrócił do zdrowia.

Od 1939 r. Musil przebywał na emigracji w Szwajcarii. Utrzymywał kontakty z pisarzamii, poetami, którzy bądź wspierali go finansowo, bądź pomagali w zdobyciu funduszy dających możliwość wydawania jego dzieł. Wśród nich byli m.in. pastor Robert Lejeune, Tomasz Mann, Arnold Zweig, Hermann Broch, Robert Neumann. W 1940 r. w Winterthur odbył się jedyny na emigracji wieczór autorski Musila z udziałem tylko 15 osób. Przez ostatnie lata swego życia pisarz borykał się z ogromnymi problemami finansowymi i psychicznymi. Był nałogowym palaczem. Z zalecenia lekarza prowadził nawet specjalny zeszyt, w którym zapisywał, ile w ciągu dnia wypalił papierosów. Zmarł w Szwajcarii na skutek wylewu krwi do mózgu.

Spośród dzieł Musila należy wyróżnić cykle nowel Zespolenia (1911) i Trzy kobiety (1924), powieść eseistyczną, będącą dziełem życia pisarza, mającą charakter filozoficzno-moralny, Człowiek bez właściwości (t. 1 - 1930, t. 2 - 1932, t. 3 - 1943), dramaty, np. Marzyciele (1911), zbiór esejów Czarna magia albo spuścizna za życia (1936).

Pisarz uważał, że cechą każdego artysty jest brak jasno określonego charakteru. W swoim Dzienniku pisze: "Doprawdy nie jesteśmy tacy lub owacy; lecz gdy stykamy się z innymi ludźmi, to ci ludzie wydobywają z nas określony (względnie zupełnie nieokreślony) ton i tacy potem jesteśmy". Tak kształtuje swoje postacie. Törless (Niepokoje wychowanka Törlessa) to chłopiec ani dobry ani zły, raz współczuje prześladowanemu przez kolegów Basiniemu, raz chętnie dołączyłby do prześladowców. Wzorcowym bohaterem pozbawionym cech jest Ulrich, bohater cyklu Człowiek bez właściwości - otwarty na doznania, gotowy do nowych przeżyć, odrzucający ograniczenia wynikające z przyjęcia określonej osobowości.