Poeta epoki baroku. Urodził się w Wiśniczu. Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej związanej z ruchem reformacyjnym. Studiował w Lejdzie, wiele podróżował do Francji i Włoch, zwiedził też Niemcy i Niderlandy.

W 1645 r. rozpoczął służbę dyplomatyczną jako członek poselstwa po Marię Ludwikę do Paryża. Z królową tą związał się blisko, stając się jednym z przywódców stronnictwa francuskiego w Polsce. Brał udział w misjach poselskich, piastował wysokie urzędy dworskie. Około 1656 r. przeszedł na katolicyzm. Ożenił się z damą dworu Marii Ludwiki, Angielką z pochodzenia.

Morsztyn nie wydawał swoich wierszy, krążyły w odpisach i były dość znane w kręgach, dla których były przeznaczone. Zebrał je w tomikach Kanikuła albo Psia Gwiazda (1647) i Lutnia (1661). Zbiory te świadczą o literackich fascynacjach Morsztyna. Nie był zwolennikiem kultu starożytności, żywo natomiast przemawiał do jego wyobraźni włoski poeta Giambattista Marino, przedstawiciel kunsztownego baroku. Morsztyn przetłumaczył na język polski tragedię P. Corneille'a Cyd rozpoczynającą w XVII w. świetną epokę klasyczną w poezji francuskiej. Odegrano ją podczas obrad sejmu w 1661 r. Przedstawienie głoszące kult monarchii miało spełnić zapewne funkcję polityczną. Przekład ten, wyprzedzający niemal o stulecie rozwój poezji polskiej, świadczy o rozległości zainteresowań i gustów Morsztyna.

Za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego znalazł się w opozycji, poparł natomiast elekcję Jana III. Mimo to w 1681 r. został oskarżony o zdradę stanu, uciekł więc do Francji, gdzie spędził resztę życia jako hr. de Chateauvillain.

MORSZTYN ZBIGNIEW (1628-1689)

Poeta, brał czynny udział w ruchu ariańskim. Urodził się w rodzinie z tradycjami literackimi; jego przodkowie byli aktywnymi działaczami ariańskiego zboru w Rakowie. Tam też zdobywał wykształcenie w słynnej Akademii Rakowskiej. Od roku 1648 rozpoczął służbę wojskową, brał udział w wielu bitwach, m.in. pod Beresteczkiem, pozostawał w służbie dworskiej Radziwiłłów. W czasie najazdu szwedzkiego początkowo popierał Karola Gustawa, szybko jednak przeszedł na stronę polską. Kilkakrotnie ranny i więziony, wsławił się jako dzielny żołnierz.

Po 1660, nie chcąc zmieniać wiary, zamieszkał w Prusach Książęcych. Kilkakrotnie przyjeżdżał na tereny Rzeczpospolitej jako reprezentant interesów Radziwiłła. Po śmierci księcia Bogusława opiekował się jego córką i zarządzał majątkiem. Był też aktywnym działaczem wśród braci polskich. Swoją twórczość poetycką zebrał w tomiku Muza domowa, ułożonym w latach 1676-80. Ważnym utworem jest też Pieśń w ucisku traktująca o niedoli arian (1671).