Wybitny polski poeta współczesny. Urodził się we Lwowie. Jego ojciec był prawnikiem, dyrektorem banku i profesorem ekonomii. Jako piętnastoletni chłopiec przyszły poeta przeżył zagarnięcie rodzinnego miasta przez Związek Radziecki. Herbert, podówczas jeszcze uczeń lwowskiej szkoły, założył sprzysiężenie "Biały Orzeł", które jednak szybko zostało rozwiązane przez władze okupacyjne. Wspomnienia z tego okresu znalazły odbicie w późniejszych wierszach, takich jak np. 17 IX czy Kraj. W 1941 r. do Lwowa wkroczyły wojska niemieckie; niedługo potem Herbert uzyskał świadectwo dojrzałości na tajnych kompletach nauczania. Wcześniej zginął w Katyniu stryj poety, któremu później poświęcony został wiersz Guziki. W ostatnich latach wojny Herbert prowadził działalność konspiracyjną w szeregach AK, studiując równocześnie na tajnym uniwersytecie filologię polską. W 1944 r., po kolejnym zagarnięciu Lwowa przez Armię Radziecką, przeniósł się do Krakowa; studiował przez pewien czas malarstwo, a następnie ukończył Akademię Handlową, uzyskując w 1947 r. tytuł magistra ekonomii. W tym okresie Herbert przebywał również w Toruniu i Warszawie, gdzie studiował prawo i filozofię, uczęszczając m.in. na wykłady Izydory Dąmbskiej i wybitnego filozofa niemarksistowskiego Henryka Elzenberga.

Doświadczenia radzieckiej i niemieckiej okupacji, śmierć stryja w Katyniu i działalność AK-owska ukształtowały światopogląd poety. Pierwsze swoje wiersze, praktycznie niezauważone przez krytykę, opublikował poeta w wówczas jeszcze niezależnych pismach prasy katolickiej w 1950 r. ("Dziś i jutro", "Tygodnik Powszechny"). W tym czasie Herbert związał się z kręgiem "Tygodnika Powszechnego", na łamach którego publikował swoje utwory poetyckie, szkice i recenzje. Ostatni wiersz Herberta ukazał się w 8 numerze "Tygodnika" z 1953 r. W tym samym roku pismo, którego redaktorzy odmówili zamieszczenia na pierwszej stronie wzniosłego nekrologu Stalina, zostało pod tym samym tytułem przekazane prorządowej organizacji katolickiej PAX.

W latach socrealizmu Herbert świadomie, podobnie jak np. Miron Białoszewski, nie uczestniczył w życiu literackim. W 1951 r. wystąpił ze Związku Literatów Polskich. Przez kilka lat zarabiał na życie zgodnie ze swoim ekonomicznym wykształceniem, pracując m.in. jako redaktor ukazującego się w Gdańsku "Przeglądu Kupieckiego", sprzedawca, urzędnik bankowy, chronometrażysta i kalkulator w spółdzielni pracy, projektant w Biurze Studiów i Projektów Przemysłu Torfowego, kierownik administracyjny w Związku Kompozytorów Polskich.

Po śmierci Stalina w 1953 r. w Polsce zaczęły pojawiać się pierwsze oznaki "odwilży". W 1954 r. ukazała się antologia W każdej chwili wybierać muszę, zawierająca m.in. również kilka wierszy Herberta. W 1955 r. miał miejsce ponowny debiut literacki poety. Na łamach "Życia Literackiego" ukazały się wiersze pięciu poetów: Zbigniewa Herberta, Mirona Białoszewskiego, Stanisława Czycza, Bohdana Drozdowskiego i Jerzego Harasymowicza. Rok później pojawił się pierwszy tom wierszy Herberta pt. Struna światła, entuzjastycznie przyjęty przez krytykę i publiczność. Ze względu na datę powtórnego debiutu Herberta zalicza się do pokolenia "Współczesności". Herbert z racji daty swojego urodzenia i młodzieńczych doświadczeń należy jednak bardziej do "pokolenia Kolumbów". Analizując twórczość Herberta nie można więc zapominać o obecności tego doświadczenia w jego życiu. W wielu wierszach ze Struny światła znaleźć można odwołania do czasów wojny (Dwie krople, Pożegnanie września, Poległym poetom). W debiutanckim tomie pojawiają się również wiersze z wyraźnie zarysowanymi wątkami i motywami mitologicznymi (antycznymi) - Do Apollina, Do Ateny, O Troi. Herbert jawi się już tutaj jako moralista, prezentujący konsekwentny dla całej jego twórczości światopogląd. W wielu utworach pojawiają się charakterystyczne dla poezji Herberta opozycje pomiędzy historią a współczesnością, Zachodem a Wschodem, mitem a rzeczywistością. Starożytna filozofia i kultura zestawione z doświadczeniem współczesnego "barbarzyńcy" staną się przedmiotem tęsknoty, ale jednocześnie obszarem wydziedziczenia, do którego nie ma już powrotu.

W 1957 r. ukazał się kolejny zbiór utworów Herberta zatytułowany Hermes, pies i gwiazda. W 1961 r. wydane zostało Studium przedmiotu. W kilku wierszach tego zbioru uwaga poety koncentruje się na przedmiotach (Kamyk, Drewniana kostka). Typowe dla Herberta opozycje między mitem a historią, doskonałością absolutu a niedoskonałością człowieka, Zachodem a Wschodem, kulturą a rzeczywistością obecne są także w takich wierszach jak Mona Liza, Apollo i Marsjasz i inne.

Kolejny zbiór wierszy Herberta pt. Napis ukazał się w 1969 r. W tym czasie poeta przebywał za granicą. Po uzyskaniu austriackiej nagrody im. Lanaua Herbert w latach 1965-71 przebywał na Zachodzie, m.in. w Austrii, Francji, Niemczech Zachodnich, Grecji, Stanach Zjednoczonych. Był już wówczas autorem zbioru esejów Barbarzyńca w ogrodzie (1962), będących literackim podsumowaniem podróży po Francji i Włoszech. W 1971 r. Herbert wrócił do kraju, a w 1973 r. uzyskał nagrodę im. Herdera i wyjechał do Berlina Zachodniego. W 1974 r. ukazał się zbiór Pan Cogito. W kraju nasiliły się ataki przedstawicieli oficjalnej kultury i polityki przeciwko poecie.

W 1981 r. po powrocie do kraju Herbert rozpoczął współpracę z kwartalnikiem literackim "Zapis". Po ogłoszeniu stanu wojennego Herbert pozostał w Polsce. W 1984 r. ukazał się w Paryżu Raport z oblężonego miasta. Wiersze z tego zbioru wielokrotnie publikowane były w Polsce w tzw. "drugim obiegu" (w 1983 r. pod tytułem "18 wierszy").

W 1990 r. nakładem Instytutu Literackiego w Paryżu został wydany zbiór pt. Elegia na odejście. Przedostatni wydany tom wierszy Herberta Rovigo ukazał się w 1992 r. Rok później pojawił się drugi w dorobku poety zbiór esejów zatytułowany Martwa natura z wędzidłem, w którym autor zawarł swoje refleksje dotyczące kultury i sztuki europejskiej. Przed śmiercią poety ukazał się tom wierszy Epilog burzy (1998), a już po jego śmierci Labirynt nad morzem (2000).

Herbert jest także autorem dramatów Jaskinia filozofów (1956), Drugi pokój (1958), Rekonstrukcja poety (1960) i Lalek (1961). Oprócz Jaskini filozofów, która przeznaczona miała być dla teatru, pozostałe trzy utwory pisane były pierwotnie jako słuchowiska radiowe. Jaskinia filozofów i Rekonstrukcja poety to dramaty odwołujące się w swojej estetyce do konwencji dramatu antycznego. Drugi pokój i Lalek określić można jako utwory współczesne. Większość krytyków omawiających twórczość dramatyczną Herberta podkreśla zgodnie niezwykłą oszczędność wyrazu artystycznego oraz związek problematyki tych utworów z poezją autora.

HERLING