Jeden z najwybitniejszych pisarzy świata; jego powieść Don Kichot jest szeroko znana dzięki motywom i postaciom, które na stałe weszły do literatury. Urodził się w Alcala de Henares - mieście uniwersyteckim nieopodal Madrytu. Od 1569 r. przebywał na służbie u włoskiego kardynała Acquaviva, wkrótce potem zaciągnął się do wojska i w 1571 r. uczestniczył w bitwie morskiej z Turkami pod Lepanto. Został wówczas ciężko raniony w lewą rękę, co okaleczyło go na całe życie. Kiedy wracał do Hiszpanii, porwali go piraci i przez 5 lat przebywał w niewoli algierskiej (1575-80). Wykupiono go, powrócił do ojczyzny, ale tu osadzono go w więzieniu za długi. Nie znalazł też szczęścia w małżeństwie, gdyż żona i córki wyrzekły się go.

Istnieje anegdota o biedzie autora Don Kichota: "dwaj panowie ze świty ambasadora francuskiego zapytali pewnego Hiszpana o wiek, zawód i majątek pisarza. Odpowiedź brzmiała, iż jest to człowiek stary, szlachcic, ale biedny. «Jakże to - miał wówczas zawołać jeden z Francuzów - Hiszpania nie obsypała złotem takiego człowieka? Wszak skarb państwa powinien zapewnić mu utrzymanie...», na co drugi: «Jeżeli to bieda skłoniła go do pisania, daj Boże, by nigdy nie zaznał dostatku, bo będąc ubogim, wzbogaci swymi dziełami cały świat...» (M. Strzałkowska Historia literatury hiszpańskiej).

Jest autorem wielu dzieł: pasterskiego romansu pt. Galatea (1585), Diany, Podróży na Parnas (1614) - utwór zawierał pochwałę współcześnie żyjących w Hiszpanii pisarzy, dwunastu opowiadań pt. Nowele przykładne (1613) oraz utworów dramatycznych, z których najsłynniejsze to Intermedia (1615). Najbardziej znanym jego dziełem jest obszerna powieść pt. Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (cz. 1 - 1605, cz. 2 - 1615).