Ajschylos (można się też spotkać z inną pisownią jego imienia: Eschyl), uznawany był - obok Sofoklesa i Eurypidesa - za jednego z trzech najwybitniejszych starożytnych greckich tragików. Informacje dotyczące jego biografii oraz twórczości są skąpe i nie zawsze precyzyjne. Urodził się w Eleusis, ale szybko związał się z pobliskimi Atenami - stolicą Attyki - które w V wieku p.n.e. stały się centrum kulturalnym starożytnej Grecji. Ajschylos pochodził z rodziny arystokratycznej, lecz swymi sympatiami obdarzył młodziutką demokrację ateńską. Wielokrotnie dowiódł tego w swej twórczości: w Prometeuszu skowanym bohaterowi tytułowemu, dobremu i miłującemu ludzi tytanowi, przeciwstawił - ukazanego jako krwiożerczego tyrana - Zeusa; w tragedii Persowie opisał tryumf ateńskiej demokracji nad inwazją dzikiego despotyzmu, zagrażającego Grecji ze Wschodu; wreszcie trylogia Oresteja obejmuje dzieje rozwoju społeczeństwa greckiego od wspólnoty plemiennej do demokracji (ostatnia część trylogii, Eumenidy, kończy się sceną, w której bogini Atena ustanawia areopag - trybunał ateński - wydający następnie sprawiedliwy wyrok na Orestesa).

Brak niemal jakichkolwiek informacji na temat młodości Ajschylosa. W tej kwestii musimy poprzestać na samych ogólnikach. Wiadomo, że otrzymał staranne wykształcenie, wiadomo też, że parał się aktorstwem. Prawdopodobnie mając 25 lat, a więc około roku 500 p.n.e. zaczął brać udział w zawodach dramatycznych (tzw. agonach), rywalizując z tragikami starszego pokolenia (źródła wymieniają tu między innymi Pratinasa oraz Choirilosa, których dorobek dramatyczny nie zachował się do naszych czasów). Pierwsze zwycięstwo w zawodach odniósł Ajschylos dopiero w wieku 41 lat, a więc prawdopodobnie w roku 484 p.n.e. Tak wielką rozpiętość czasową pomiędzy debiutem a pierwszym tryumfem komentatorzy tłumaczą nie słabością wczesnych sztuk autora Orestei, ale wręcz przeciwnie: nowatorstwo Ajschylosa w dziedzinie tragedii sprawiło, iż musiało upłynąć wiele czasu, by jego sztuki zdobyły należne im uznanie.

V wiek p.n.e. to dla Grecji okres zakończonych zwycięsko wojen perskich. Ajschylos objawił się nie tylko jako wielki tragik, ale również jako gorący patriota. Mimo dojrzałego już wieku brał udział w bitwach pod Maratonem (490 r. p.n.e.), Salaminą (480 r. p.n.e. - miał już wtedy czterdzieści pięć lat!) i, być może, również pod Platejami (479 r. p.n.e.). Literacką pamiątką tamtych czasów jest patriotyczna tragedia Persowie.

Ciekawe są związki Ajschylosa z Sycylią, gdzie w 476 r. p.n.e. tyran Hieron założył miasto Aitna (Etna). Hieron był wielkim przyjacielem poetów, na jego dworze gościli najwybitniejsi ówcześni twórcy. Aż trzykrotnie podróże na Sycylię odbywał też Ajschylos. Po raz pierwszy musiał tam już przybyć około roku 475 p.n.e., wtedy to bowiem napisał sztukę Aitnai (Etnijki), upamiętniającą założenie miasta. Druga podróż na Sycylię miała miejsce między rokiem 471 a 469 p.n.e., a trzecia, ostatnia, odbyła się niedługo przed śmiercią dramatopisarza.

Okresy pobytów na Sycylii przeplatają się z rywalizacją w organizowanych w Atenach zawodach dramatycznych. Wiadomo, że Ajschylos w roku 472 p.n.e. wystawił w stolicy Attyki Persów, w 467 p.n.e. - Siedmiu przeciw Tebom, w 458 p.n.e. zaś odniósł wielkie zwycięstwo trylogią tragiczną Oresteja (składały się na nią tragedie: Agamemnon, Ofiarnice i Eumenidy) oraz - niezachowanym do dzisiejszych czasów - dramatem satyrowym Prometeusz. Wiadomo, że w agonach dramatycznych Ajschylos startował niejednokrotnie, zwyciężając aż trzynaście razy i ulegając dopiero w 468 r. p.n.e., kiedy pokonał go młody Sofokles.

Ajschylos zmarł najprawdopodobniej w wieku 69 lat, a więc w roku 456 p.n.e., w leżącym na Sycylii mieście Gela, w czasie swej trzeciej, a tym samym ostatniej podróży sycylijskiej. Z tym ostatnim wyjazdem związane są liczne plotki i hipotezy, mające na celu wyjaśnienie okoliczności śmierci tragediopisarza poza Atenami. Warto przytoczyć kilka z nich, zastrzegając jednak, iż żadnej nie można uznać za pewną ani całkowicie wyjaśniającą motywy ostatecznego opuszczenia stolicy Attyki przez pisarza:

-względy ambicjonalne: Ajschylos nie potrafił pogodzić się z faktem, że w roku 489 p.n.e. dla upamiętnienia zwycięstwa pod Maratonem wybrano elegię Symonidesa, a nie jego;

-rozgoryczenie wynikające z faktu przegranej w zawodach dramatycznych z Sofoklesem w roku 468 p.n.e.;

-wygnanie: po zawaleniu się w czasie przedstawienia części trybun na widzów, Ajschylos miał zostać zmuszony do opuszczenia Aten;

-proces o ujawnienie w jednej ze sztuk tajemnic misteriów (mimo wyroku uniewinniającego, Ajschylos miał opuścić Ateny);

-niesprzyjająca Ajschylosowi sytuacja polityczna w Atenach.

Wszystkie powyższe hipotezy wydają się mało przekonujące, szczególnie jeśli zestawić je z najczęściej pojawiającym się tłumaczeniem motywów wyjazdów Ajschylosa na Sycylię: tragik był tam otaczany wielką czcią i szacunkiem, stąd chętnie przybywał na wyspę, kiedy tylko pozwalały mu okoliczności.

Ze śmiercią Ajschylosa związana jest pewna anegdota. Otóż miał on zginąć śmiercią nagłą, kiedy szybujący w przestworzach orzeł upuścił na jego łysą czaszkę żółwią skorupę. To zdarzenie było wynikiem tragicznego w skutkach nieporozumienia: ptak bowiem wziął błyszczącą głowę tragediopisarza za kamień, na którym chciał rozbić trzymaną w szponach zdobycz.

Ajschylosa powszechnie uważa się za twórcę tragedii klasycznej. Wcześniej od niego tworzył co prawda Tespis, ale to właśnie Ajschylos zmienił oblicze dramatu antycznego, dokonując szeregu zmian formalnych. Przede wszystkim:

-wprowadził drugiego aktora (co ożywiło dialog),

-w niektórych scenach, zwłaszcza w późniejszych tragediach, wprowadzał również trzeciego aktora - jeśli wymagała tego sytuacja (pokazuje to elastyczność działania Ajschylosa, jego zdolność przewidywania tendencji przemian formalnych, jakim podlegał w V wieku p.n.e. dramat antyczny),

-rozbudował akcję,

-ograniczył znaczenie chóru (trzeba pamiętać, że tragedia antyczna wywodziła się z dramatów chóralnych),

-wprowadził opisy i opowiadania dotyczące wydarzeń rozgrywających się poza sceną,

-zwrócił baczniejszą uwagę na nastrój wytwarzany przez sztukę.

Tragedie Ajschylosa to dzieła niewątpliwie skomplikowane pod względem religijno-etycznym. Bohaterowie nierzadko wstępują na drogę konfrontacji z bogami, nie godząc się na narzucane im z Olimpu bezduszne prawo. Dramatopisarz pokazuje w swych utworach także waśnie pomiędzy bogami - nierzadko przedmiotem sporu staje się interpretacja praw rządzących życiem ludzi (Oresteja - prawo do zemsty).

Na dorobek twórczy Ajschylosa składało się ponad 90 utworów: około 70 tragedii oraz blisko 20 dramatów satyrowych, jednak do naszych czasów przetrwało zaledwie 7 utworów. Są to wyłącznie tragedie: Błagalnice (Hiketydy), Persowie, Siedmiu przeciw Tebom, Prometeusz skowany, Agamemnon, Ofiarnice (Choefory), Eumenidy (Święto Pojednania), składające się na trylogię Oresteja.