forma określonej zależności narzucana zazwyczaj słabszemu państwu przez silniejsze i prawnie usankcjonowana nierównoprawną umową zawartą przez oba państwa. Najczęściej państwo narzucające protektorat kontroluje zewnętrzne sprawy państwa słabszego, a czasem także ingeruje w jego politykę wewnętrzną (np. protektorat Mussoliniego nad Albanią czy Napoleona III nad chrześcijanami w imperium tureckim, w Korei, Chinach, Kambodży).

Jest to także opieka osoby wpływowej lub jakiejś instytucji nad kimś lub czymś (muzeum, teatrem, imprezą).