w dawnej Polsce ogół obowiązków ludności wobec panującego księcia. Należały do nich m.in. służba obozowa w czasie wojny, budowa i naprawa grodów, straż w grodach (stróża), ściganie zbrodniarza na terenie własnego opola (ślad), dawanie zwierząt pociągowych (powóz), przewożenie rzeczy książęcych (przewóz), płacenie danin (poradlne) i innych opłat (myto, cło, opłaty targowe).