trzecia grupa społeczna w starożytnej Sparcie. Byli to mieszkańcy ziem, których Spartanie nie podzielili pomiędzy siebie głównie dlatego, że były mniej żyzne lub położone na obrzeżach państwa. Zajmowali się głównie rzemiosłem - wyrabiali sprzęt wojenny na potrzeby państwa, handlem oraz górnictwem - eksploatowali złoża rud żelaza w górach. Zachowali wolność osobistą, ale nie posiadali praw politycznych. Państwo wymagało od nich wystawienia pewnej grupy hoplitów, czyli żołnierzy.