doktryna i polityka ekonomiczna popularna w Europie Zachodniej w II poł. XVI i w XVII w. zakładająca, że bogactwo kraju zależy przede wszystkim od dodatniego bilansu w handlu zagranicznym, dzięki któremu napływają do państwa kruszce szlachetne. Dlatego merkantyliści postulowali politykę uprzemysłowienia i protekcji rodzimej gospodarki głównie poprzez wysokie cła na towary importowane (w celu ochrony i pobudzenia własnego przemysłu), zakaz wywozu kruszców i budowę jednolitego rynku państwowego (likwidacja ceł wewnętrznych, organizacji cechowych, monopoli i przywilejów gospodarczych). Najlepszymi przykładami państw stosujących politykę merkantylistyczną są: Anglia za panowania Elżbiety I, Francja za rządów Ludwika XIV i jego ministra J. B. Colberta, Rosja za Piotra I Wielkiego.