H. Sienkiewicz Pan Wołodyjowski, bohater epizodyczny, historyczny; starosta jaworowski, hetman wielki koronny, przyszły król polski (Jan III) i pogromca Turków pod Wiedniem. Mąż wspaniałej postury, góruje wzrostem nad żołnierzami. Cieszy się wśród nich wielkim autorytetem. Wierzy w ich siłę i zdolność do poświęcenia i bohaterstwa. Rozmyślnie wysyła Wołodyjowskiego do Kamieńca, choć wie, że twierdza się nie utrzyma. Pisze o tym w liście "małemu rycerzowi", który podejmuje misję, mającą się skończyć jego śmiercią. Występuje w powieści jako obrońca wiary chrześcijańskiej (m.in. dlatego nie chce myśleć o sprzymierzeniu się z Tatarami przeciw Kozakom wyznającym prawosławie, jak chce Azja). Bierze udział w pogrzebie Wołodyjowskiego, zwycięża z Turkami pod Chocimiem.