H. Sienkiewicz Ogniem i mieczem, bohaterka drugoplanowa; ukochana Skrzetuskiego.

Wygląd: "spod kuniego kapturka spojrzały nań takie oczy, jakich jak życie swoje nie widział, czarne, aksamitne, a łzawe, a mieniące się, a ogniste, przy których oczy Anusi Borzobohatej zgasłyby jak świeczki przy pochodniach. Nad tymi oczami jedwabne ciemne brwi rysowały się dwoma delikatnymi łukami, zarumienione policzki kwitnęły jak kwiat najpiękniejszy, przez malinowe wargi, trochę otwarte, widniały ząbki jak perły, spod kapturka spływały bujne czarne warkocze. «Czy Juno we własnej osobie, czy inne jakoweś bóstwo?» - pomyślał namiestnik widząc ten wzrost strzelisty, pierś wypukłą i tego białego sokoła na ramieniu". - taką Helenę zobaczył Skrzetuski. Narrator tak ją opisuje: "... młoda panna wzrostu wyniosłego, rysów pańskich i bardzo foremnych".

Życiorys: Osiemnastoletnia córka Wasyla, sierota pozostająca pod opieką wujenki Kurcewiczowej, która zamierzała ją wydać za Kozaka Bohuna. Helena była całkowicie zdominowana przez Kurcewiczową. Zakochała się w Skrzetuskim i postanowiła walczyć o tę miłość. Opierała się Bohunowi, nawet porwana przez niego odważnie mu się przeciwstawiła. Uciekła z Rozłogów z Zagłobą. Z Czarciego Jaru, gdzie umieścił ją Bohun po porwaniu, wyratowali ją Zagłoba, Wołodyjowski i Rzędzian. Potem już czekała na Skrzetuskiego, została jego żoną.

Charakterystyka: Do momentu poznania Skrzetuskiego poddaje się woli kniahini, choć nienawidzi Bohuna, boi się go. Dopiero po spotkaniu ze Skrzetuskim, pod wpływem prawdziwej miłości staje się opanowana, wierna w uczuciach, silna, zdecydowana. Grozi Bohunowi samobójstwem, jeśli będzie chciał siłą pojąć ją za żonę, a wcześniej, w Barze, także jest gotowa się zabić, zanim popadnie w niewolę.

Urodą i dzielnością podbija serce Zagłoby, który kocha ją jak własną córkę. Podziwia odwagę i bohaterstwo swego przyszłego męża, cieszą ją jego sukcesy, wie, że to dla niej honor być żoną takiego człowieka.

Rola w utworze: śliczna kandydatka na żonę dla bohaterskiego rycerza.