wczesny zarodek u ssaków i u innych kręgowców, produkujących jaja telolecytalne. T. z. w jajach gadów i ptaków rozwijają się na biegunie animalnym, w miejscu, gdzie w chwili zapłodnienia znajduje się jądro zygoty otoczone cytoplazmą. U ssaków rozwija się w blastocyście z przekształconego węzła zarodkowego.