substancje o charakterze toksyn występujące w ścianie komórkowej niektórych bakterii. Uwalniane są do środowiska po obumarciu komórki bakteryjnej. Endotoksyny są kompleksami cukrowo-lipidowo-białkowymi wytwarzanymi przez bakterie m.in. Gram-ujemne, np. pałeczkę czerwonki, pałeczkę okrężnicy, przecinkowca cholery oraz przez niektóre bakterie Gram-dodatnie, np. szczepy z rodzaju paciorkowców, gronkowców, laseczkę wąglika. Powodują wiele reakcji biologicznych, głównie nasilone procesy zapalne np. zaburzenia naczynio-ruchowe i ogólne skurcze naczyń, zaburzenia metabolizmu białek, tłuszczów, węglowodanów, przekrwienie narządów i zwiększenie krzepliwości krwi.