Zakład Ubezpieczeń Społecznych budzi  skrajne emocje. Jedni upatrują w nim nadziei na spokojną jesień życia, inni irytują się wysokością składek odprowadzanych z comiesięcznej wypłaty powtarzając plotki o „głodowych” emeryturach.

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS tylko zarządza Funduszem Ubezpieczeń Społecznych (FUS)  -  m.in. zbiera składki na ubezpieczenia społeczne  i wypłaca świadczenia, które przysługują z tych ubezpieczeń. 

Świadczenia, które wypłaca ZUS można podzielić na cztery grupy: 

• emerytalne (emerytury),

• rentowe (renty, zasiłek pogrzebowy), 

• chorobowe (zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy i świadczenie rehabilitacyjne), 

• wypadkowe (zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, renta wypadkowa, jednorazowe odszkodowanie, zwrot kosztów wyrobów medycznych, świadczeń stomatologicznych i szczepień ochronnych).

Dlatego są cztery składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa. 

Zasiłek chorobowy

Sezon na przeziębienia w pełni. W końcu choroba dopada również ciebie. Zaczynasz kichać, nos jest zapchany, gardło boli tak, że ledwo jesteś w stanie wydusić z siebie słowo, czujesz się zmęczony i walczysz z podwyższoną temperaturą. Zamiast siedzieć za biurkiem, wybierasz się do lekarza, który przepisuje ci leki i wystawia zwolnienie. W tym czasie przysługuje ci zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego w wysokości 80 proc. średniej pensji z ostatnich 12 miesięcy , a jeśli trafisz do szpitala - 70 proc. Na 100 proc. zasiłek możesz liczyć, gdy niezdolność do pracy przypadnie w okresie ciąży, powstała  z powodu wypadku w drodze lub z pracy, jesteś niezdolny do pracy, bo poddałeś się niezbędnym badaniom lekarskim dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów  lub zabiegowi ich pobrania.

quiz2

Jeśli będziesz niezdolny do pracy z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, będzie ci przysługiwał zasiłek chorobowy (z ubezpieczenia wypadkowego) w wysokości 100% pensji (średniej z 12 miesięcy). 

Świadczenie rehabilitacyjne

Maksymalny okres pobierania zasiłku chorobowego wynosi 182 dni. Okres pobierania tego zasiłku może być dłuższy jedynie w dwóch przypadkach:  jeśli niezdolność do pracy wynika z gruźlicy lub przypada w czasie ciąży – wówczas wynosi 270 dni.

Jeśli  wykorzystasz zasiłek chorobowy za maksymalny okres, a nadal będziesz niezdolny do pracy, ale możliwe jest, że odzyskasz zdolność do pracy po dalszym leczeniu lub rehabilitacji, możesz wystąpić o wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego.

Wówczas możesz liczyć na wsparcie nawet przez 12 miesięcy. Przez pierwsze  90 dni wysokość świadczenia rehabilitacyjnego  to 90 proc. pensji, a później – 75 proc. Jedynie gdy niezdolność do pracy przypada w czasie  ciąży, kobiety mogą dostać stuprocentowe świadczenie.

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje też z ubezpieczenia wypadkowego, gdy niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego wynosi 100% pensji. 

Zasiłek macierzyński

Dzięki składkom na ubezpieczenie chorobowe świeżo upieczone mamy mają możliwość skorzystania z zasiłku macierzyńskiego. Okres wypłaty zasiłku zależy od liczby urodzonych lub przyjętych na wychowanie dzieci.  Z zasiłku macierzyńskiego może też skorzystać ojciec dziecka przez 2 tygodnie (za okres który odpowiada urlopowi ojcowskiemu) lub w sytuacji, gdy matka zrezygnuje z zasiłku po 14 tygodniach.

Zasiłek macierzyński, gdy urodzisz 1 dziecko, wynosi:

• 100 proc. pensji (średniej z 12 miesięcy) za pierwsze 26 tygodni,

• 60 proc.  pensji za kolejne 26 tygodni. 

Możesz zdecydować, że chcesz pobierać zasiłek w takiej samej wysokości przez 52 tygodnie. Wtedy wyniesie on 80 proc. pensji.  

Zasiłek opiekuńczy

Z ubezpieczenia chorobowego przysługuje też  zasiłek opiekuńczy.  Możesz go otrzymać, gdy będziesz musiał zaopiekować się:

• chorym dzieckiem w wieku do 14 lat (60 dni w roku),

• zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat, np. z powodu choroby rodzica, który stale opiekuje się tym dzieckiem (60 dni w roku),

• innym chorym członkiem rodziny (np. małżonkiem, rodzicem), jeśli będziesz z nim mieszkać w czasie choroby (14 dni w roku),

• chorym niepełnosprawnym dzieckiem w wieku 14–18 lat (30 dni w roku),

• niepełnosprawnym dzieckiem w wieku 8–18 lat w związku z porodem, chorobą albo pobytem w szpitalu Twojego małżonka lub rodzica tego dziecka, który stale się nim opiekuje (30 dni w roku).

Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80 proc. pensji  (średniej z 12 miesięcy). 

Renty

Z ubezpieczenia rentowego możesz liczyć m.in. na rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz  rentę rodzinną. 

Contetnt box 480x150_dopbry

Aby otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy, musisz mieć orzeczenie o niezdolności do pracy od lekarza orzecznika albo komisji lekarskiej ZUS. Przyznanie renty zależy także od tego, czy:

• stałeś się niezdolny do pracy w trakcie okresu wymienionego w przepisach,

• udowodnisz okresy składkowe i nieskładkowe – ich liczba zależy od wieku, w którym stałeś się niezdolny do pracy,

• nie masz prawa do emerytury z FUS i nie spełniasz warunków, by ją uzyskać.

Renta rodzinna przyznawana jest po śmierci bliskiego członka rodziny, który m.in. miał prawo do renty lub emerytury. Wówczas, np. dziecko zmarłej osoby lub małżonek mogą otrzymać rentę rodzinną, jeśli spełnią określone w przepisach  warunki.

Z ubezpieczenia rentowe przysługuje też zasiłek pogrzebowy, przyznawany osobie pokrywającej koszty pogrzebu. Rodzina otrzymuje maksymalną kwotę zasiłku, w wysokości 4 tys. złotych, bez względu na poniesione koszty. Jeśli pogrzeb organizuje osoba, która nie jest członkiem rodziny osoby zmarłej, kwota wypłaty zależy od wydatków związanych z pochówkiem (maksymalnie 4 tys. zł).

Emerytura

Dzięki odprowadzaniu składek na ubezpieczenia społeczne, możesz liczyć na spokojną jesień życia. Świadczenia emerytalne wcale nie muszą być tak tragicznie niskie jak wynika z doniesień prasowych. Im dłużej będziesz pracować i odkładać składki, tym wyższe będzie świadczenie. Na to, w jakiej wysokości dostaniesz emeryturę ma wpływ także rodzaj umów, na podstawie których pracowałeś, a w przypadku własnej firmy - wysokość płaconych składek. Niskie świadczenia przeważnie są wynikiem długoletniej pracy na podstawie nieoskładkowanych umów o dzieło oraz opłacania minimalnych składek przez prowadzących działalność gospodarczą.

Artykuł powstał we współpracy z ZUS

Z myślą o Was utworzyliśmy grupę