Ulga podatkowa

Do końca kwietnia 2020 roku zobowiązani jesteśmy złożyć PIT za rok 2019. Warto wiedzieć, że rodzice (lub opiekunowie) dzieci mogą ubiegać się o przyznanie ulgi podatkowej. Za jedynaka otrzymamy 1112,04 zł, po 92,67 zł za każdy miesiąc życia dziecka. Tyle samo dostaniemy za drugiego potomka, ale już ulga na trzecie dziecko wynosi 2000,04 zł, a czwarte i każde kolejne – 2700 zł. Łatwo więc policzyć, że rodzice pięciorga dzieci otrzymają aż 9624,12 zł zwrotu. 

Warto zaznaczyć, że pieniądze dostaniemy również na pełnoletnie dzieci pod warunkiem, że nadal się uczą i nie przekroczyły 25. roku życia, a ich ewentualne zarobki nie są wyższe niż 3089 zł netto w skali roku. Natomiast rodziców jedynaków obejmuje kryterium dochodowe. Otrzymają ulgę tylko wtedy, gdy ich roczny dochód nie przekroczył 112 000 zł, jeśli wychowują dziecko w związku małżeńskim lub samotnie i 56 000 zł, gdy nie są małżeństwem.  

Zasiłek macierzyński 

Zasiłek macierzyński wypłacany jest matce lub w określonych przypadkach ojcu, którzy podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, np. z umowy o pracę, prowadzonej działalności gospodarczej. Zasiłek macierzyński przysługuje przez 20 tygodni po urodzeniu jednego dziecka. W przypadku urodzenia bliźniaków, trojaczków itd. – okres ten wydłuża się o dodatkowe tygodnie (do 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga dzieci lub więcej). 

Zasiłek macierzyński za ten okres wynosi 100 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego zwykle z 12 miesięcy przed narodzinami dziecka. 

Po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego przez 20 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka), można nabyć prawo do zasiłku macierzyńskiego na dalszy okres – za okres urlopu rodzicielskiego. W przypadku urodzenia jednego dziecka zasiłek macierzyński przysługuje przez kolejne 32 tygodnie, a w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przez 34 tygodnie. 

Jeśli jednak zdecydujemy się na dłuższy okres zasiłkowy (także za okres urlopu rodzicielskiego) już po urodzeniu dziecka (w ciągu 21 dni od porodu), możemy dostawać 80-procentowy zasiłek przez 52 tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka). Istnieje również drugi wariant ustalania wysokości zasiłku: przez pierwsze 26 tygodni po urodzeniu jednego dziecka otrzymujemy zasiłek w wysokości 100 proc. podstawy, a przez kolejne tygodnie – 60 proc. 

Warto wiedzieć, że zasiłek macierzyński przysługuje także rodzicom adopcyjnym i zastępczym, którzy przyjmują na wychowanie dziecko w wieku do 7 lat (lub do 10 lat, jeśli dziecko ma odroczony obowiązek szkolny). Nie dotyczy to rodziny zastępczej zawodowej. Okres wypłaty tego świadczenia, tak jak w przypadku urodzenia dziecka, zależy od liczby dzieci przyjętych na wychowanie.  

Świadczenie rodzicielskie

Z kolei osobom, które nie kwalifikują się do wypłacenia zasiłku macierzyńskiego, przysługuje świadczenie rodzicielskie. Dostaną je m.in. bezrobotni, studenci czy osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilno-prawnych. Nie otrzymamy go, jeśli drugiemu rodzicowi wypłacany jest zasiłek lub uposażenie macierzyńskie. Wysokość świadczenia wynosi 1000 zł i przysługuje przez 52 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka, a 65 tygodni, gdy na świecie pojawią się bliźnięta.

1542122324-cb-zus

Zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które muszą zająć się chorym albo zdrowym dzieckiem do 8 lat w sytuacjach wymienionych w przepisach m.in. w razie nieprzewidzianego zamknięcia żłobka czy przedszkola, pobytu stałego opiekuna (np. drugiego rodzica) w szpitalu.

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (ustalonego zwykle z 12 miesięcy) i wypłaca się go za każdy dzień sprawowania opieki.

Łączny czas wypłaty takiego świadczenia wynosi maksymalnie 60 dni w roku w przypadku opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 w sytuacjach wymienionych w przepisach lub chorym dzieckiem do lat 14. Natomiast 14 dni na rok przysługuje, jeżeli opiekujemy się chorym dzieckiem w wieku ponad 14 lat. Zasiłek za opiekę nad chorym niepełnosprawnym dzieckiem w wieku 14-18 lat przysługuje do 30 dni w roku kalendarzowym.

O zasiłek opiekuńczy można wystąpić, jeśli nie ma innych osób, które są we wspólnym gospodarstwie domowym i mogą zapewnić opiekę dziecku. Wyjątkiem jest opieka nad chorym dzieckiem do 2. roku życia – w takiej sytuacji zasiłek opiekuńczy przysługuje nawet wtedy, gdy inni członkowie rodziny mogliby zapewnić dziecku opiekę.

Warto odnotować, że według obowiązującej od 8 marca ustawy dotyczącej koronawirusa w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola czy szkoły, rodzicom, którzy będą sprawować opiekę nad dziećmi do 8 lat, przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres do 14 dni.

Becikowe

Każdy rodzic wie, że przyjście na świat nowego członka rodziny wiąże się z ogromnymi wydatkami. Jedną z form wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej jest tzw. becikowe, czyli jednorazowe świadczenie, które wynosi 1000 zł i wypłacane jest po narodzinach dziecka. Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Becikowe otrzymają jedynie rodziny, w których dochód na osobę nie przekracza 1922 zł. Istotnym warunkiem przyznania świadczenia jest obowiązek pozostawania pod opieką medyczną co najmniej od 10. tygodnia ciąży aż do porodu. 

500+

Od 1 lipca 2019 roku to świadczenie przysługuje wszystkim rodzicom niezależnie od dochodu, nawet tym, którzy mają tylko jedno dziecko. Jedynym warunkiem jest złożenie wniosku. Pieniądze przelewane są raz w miesiącu aż do ukończenia 18. roku życia, chyba że dziecko jest niezdolne do samodzielnej egzystencji – w takiej sytuacji, pomimo osiągnięcia wieku pełnoletniego, rodzice nieustannie będą otrzymywali świadczenie. Dodatek dostają również placówki opiekuńczo-wychowawcze na każdego podopiecznego. 

300+

Program Dobry Start zakłada wypłatę 300 zł na wyprawkę szkolną wszystkim rodzicom uczniów do 20. roku życia lub w przypadku osób niepełnosprawnych – do 24. roku życia. Również to świadczenie nie jest objęte kryterium dochodowym, co oznacza, że otrzyma je każdy rodzic, niezależnie od wysokości zarobków. Wnioski można składać przez internet lub w urzędzie w naszym miejscu zamieszkania.  

Zasiłek rodzinny

Dodatkowo rodziny o najniższych dochodach mogą ubiegać się o zasiłek rodzinny. Zostanie on wypłacony, jeśli dochód na osobę nie przewyższa kwoty 674 zł. Jego wysokość wynosi 95 zł na dziecko do ukończenia 5. roku życia, 124 zł na dziecko od 5. do 18. roku życia i 135 zł na pełnoletnie dziecko do ukończenia 21. roku życia, jeśli kontynuuje edukację lub do 24. roku życia w przypadku uczących się osób niepełnosprawnych. Prócz tego najuboższe rodziny mogą ubiegać się o dodatki do zasiłku rodzinnego, m.in. wspomniane już becikowe, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, który wynosi 400 zł miesięcznie, z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na trzecie i każde kolejne dziecko (95 zł miesięcznie) czy z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (100 zł na każde dziecko). Rodzice wychowujący dzieci samotnie mogą także wystąpić o 193 zł miesięcznie na jedno, ale nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci. Z kolei wychowujący dzieci niepełnosprawne są uprawnieni do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji. 

Wszystkie świadczenia rodzinne wolne są od podatku dochodowego.

Artykuł w zakresie świadczeń z ubezpieczeń społecznych powstał we współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.