Dla osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązkowe są ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne. Tylko opłacanie składki chorobowej jest dobrowolne. 

Osoby prowadzące działalność gospodarcza  muszą  opłacać składki  co miesiąc od zadeklarowanej kwoty, która nie może być jednak niższa od określnego w przepisach minimum. Przepisy przewidują też ulgi w opłacaniu składek. Sprawdźmy, jakie trzeba spełnić warunki, aby skorzystać z tych ulg oraz jakie są  konsekwencje nieopłacania składek albo opłacania składek w niższej wysokości.

Ulga na start

Osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą może  nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne przez 6 miesięcy. Czy każdy przedsiębiorca może skorzystać z  ulgi na start? Niestety nie. To rozwiązanie dotyczy osób, które zakładają firmę po raz pierwszy. Ustawa pozwala na korzystanie z tej ulgi także tym, którzy prowadzili już działalność gospodarczą. Jednak w takiej sytuacji przedsiębiorca powinien odczekać 60 miesięcy (czyli 5 lat) pomiędzy składaniem kolejnych wniosków. 

Aby skorzystać z ulgi na start przedsiębiorca musi spełnić jeszcze jeden warunek - nie może w ramach działalności wykonywać dla byłego pracodawcy tego co robił dla niego jako pracownik, w tym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Z ulgi na start mogą także skorzystać wspólnicy spółki cywilnej.

 Jakie są konsekwencje korzystania z ulgi na start? Przedsiębiorca, który korzysta z ulgi na startniej skorzysta nie jest objęty ubezpieczeniami społecznymi. Oznacza to, że w razie choroby, opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, czy urodzenia dziecka nie otrzyma świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.  Nie otrzyma też świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w razie choroby zawodowej lub wypadku przy pracy. Okres ulgi na start nie będzie także uwzględniony przy ustalaniu prawa do emerytury. Nie będzie miał takżerównież wpływu na wysokość tego świadczenia.  Okresu korzystania z ulgi na start ZUS nie zaliczy do okresu, który bierze pod uwagę, gdy ustala prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i wysokość tej renty. 

1547036151-quiz2

Preferencyjne składki

Ulga na start dobiegła końca? A może chcesz z niej wcześniej zrezygnować? Aby obniżyć koszty prowadzenia firmy, możesz opłacać preferencyjne składki. Możesz teżzacząć je opłacać preferencyjne składki od razu po rozpoczęciu działalności gospodarczej. Preferencyjne składki możesz opłacać, maksymalnie przez 24 miesiące kalendarzowe. Jakie są warunki skorzystania z tej ulgi? Preferencyjne składki możesz opłacać, jeśli spełnisz łącznie następujące warunki:

• w ostatnich 60 miesiącach kalendarzowych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej  nie prowadziłeś innej działalności, 

• nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tego, co robiłeś dla niego jako pracownik w tym lub poprzednim roku kalendarzowym.  

Od jakiej kwoty trzeba opłacać preferencyjne składki? O tym sam decydujesz, ale nie może być to kwota niższa niż 30 procent minimalnego wynagrodzenia. W 2019 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 2250 zł, a 30 procent tej kwoty to – 675 zł. 

Decyzja o opłacaniu preferencyjnych składek wiąże się z niższymi świadczeniami wypłacanymi z ubezpieczenia chorobowego, z ubezpieczenia wypadkowego, a także z ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych.

Mały ZUS

Przedsiębiorcy mogą też opłacać tzw. mały ZUS, czyli składki od podstawy ustalonej proporcjonalnie do przychodu. Kto ma taką możliwość? Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (zarejestrowaną w CEIDG), wspólnicy spółek cywilnych. Aby płacić mały ZUS przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności  trzeba spełnić m.in. następujące warunki:

• przychody z działalności za ubiegły rok nie mogą przekroczyć 30-krotności minimalnego wynagrodzenia,

• przedsiębiorca w poprzednim roku kalendarzowym prowadził działalność gospodarczą  przez co najmniej 60 dni,

• przedsiębiorca nie może wykonywać  w ramach działalności tego co robił dla byłego pracodawcy jako pracownik, w tym lub poprzednim roku kalendarzowym.   

Jakie są konsekwencje korzystania z małego ZUS-u? Niższe świadczenia z ubezpieczenia chorobowego czy  wypadkowego. Okres opłacania obniżonych składek  wpłynie też na wysokość przyszłej emerytury lub renty. 

Ubezpieczenie zdrowotne

Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą jest obowiązkowo objęta ubezpieczeniem zdrowotnym (od dnia, w którym zaczyna prowadzić działalność do dnia, w którym kończy ją prowadzić z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności). Musi płacić składkę zawsze w pełnej wysokości. 

Contetnt box 480x150_dopbry

Istnieje jednak możliwość zwolnienia z tego obowiązku. Przepisy pozwalają na to osobom, które mają  orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także emerytom i rencistom, których świadczenie nie przekracza miesięcznie minimalnego wynagrodzenia (w 2019 r.  -  2250 złotych brutto).  Dodatkowo osoby te muszą spełnić jeden z poniższych warunków: przychody z prowadzonej działalności nie przekraczają miesięczne  50 procent kwoty najniższej emerytury (od 1 marca 2019 do 29 lutego 2020 to 550 złotych), albo podatek dochodowy opłacany jest w formie karty podatkowej. 

Przepisy zwalniają z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby, które pobierają zasiłek macierzyński, jeśli wysokość tego świadczenia nie  przekracza miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego.

Jeśli przedsiębiorca ma orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i prowadzi tylko działalność gospodarczą, składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca w wysokości, która nie przekracza kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Działalność nieewidencjonowana

Co to jest działalność nieewidencjonowana? To działalność , która nie jest działalnością gospodarczą oraz nie jest wpisana do CEIDG. Osoba, która prowadzi działalność nieewidencjonowaną  nie jest objęta ubezpieczeniami społecznymi ani  ubezpieczeniem zdrowotnym. Dlatego m.in. w przypadku choroby, wypadku przy pracy nie przysługuje jej prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznychnia chorobowego lub wypadkowego.  Okres działalności nieewidencjonowanej nie jest także uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych. 

Artykuł powstał we współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych