Dodaj do listy

Kościoły i ich rodzaje

Słowo "Kościół" może być rozumiane na sposób czynny, bądź bierny.. Z jednej strony głos, który zwołuje, lub siłę, która gromadzi, ze wszystkimi potrzebnymi do tego celu organami i "instrumentami". Z drugiej natomiast ustanowione już zgromadzenie lub ogół w ten sposób zgromadzonych, w ich wszystkimi cechami charakterystycznymi.

Jak pokazuje historia, te dwa sposoby były zawsze stosowane i uważane za podstawowe. Ich dwoistość znajduje odbicie w podwójnym tłumaczeniu łacińskim greckiego słowa εκκλεσια (ekklesia): z jednej covocatio i z drugiej congregatio.

Cyryl Jerozolimski mówi, iż "nazwa <<Kościół>> pochodzi od wzywania i łączenia razem wszystkich ludzi"

"Boskie powołanie" i "wspólnota powołanych" - obydwa te znaczenia można znaleźć u świętego Pawła.

Wyznajemy, że nasz Kościół jest święty, oraz że jest Kościołem świętych. Nie oznacza to wcale, że wszyscy jego zwierzchnicy są doskonali i że w jego łonie nie ma grzeszników. Rozumiemy przez to natomiast, że dzięki ustawicznemu odwoływaniu się do Tego, który sam jeden jest "Święty", staje się on, z jednej strony Kościołem uświęcającym, a z drugiej - Kościołem uświęconym przez Ducha Świętego lub Kościołem uświęconych, to znaczy tych, którzy "zostali powołani do bycia świętymi" i rzeczywiście stali się nimi w Chrystusie.

Jest społecznością hierarchiczną: niektórzy jej członkowie zostali wybrani przez samego Boga do pełnienia "świętej władzy", przez nich uwiecznia się pośród nas działanie samego Jezusa Chrystusa. Ale Kościół jest także wspólnotą łaski, w której istnieje "inna hierarchia' - całkowicie wewnętrzna i będąca owocem Bożego wybrania - mianowicie hierarchia świętości.

Jest podwójna tajemnicą: udzielania i obcowania; poprzez udzielanie sakramentów, rzeczy świętych, jest on obcowaniem świętych.

Jest owczarnią i stadem, matką i ludem.

Cały Kościół zatem - zachowując swoją niepowtarzalność i jednolitość - nierozłącznie, choć w różnych aspektach jest społecznością hierarchiczną i wspólnotą łaski.

Jezus chciał, aby jego uczniowie Uczniowie W. Gombrowicz Ferdydurke, bohater trzecioplanowy, zbiorowy; poddają się systemowi nauczania narzucanemu przez nauczycieli, nie próbują się przeciwstawić. Całą swoją inteligencję skupiają tylko... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum stanowili jedno. Na przestrzeni wieków jednak nastąpiło wiele podziałów.

Oprócz Kościoła Katolickiego - największego Kościoła chrześcijańskiego są jeszcze inne - oto podział:

KOŚCIOŁY "KATOLICKIE"

Określenie katolickie nie jest tu rozumiane w sensie powszechności, gdyż wtedy należałoby je odnieść do całego Kościoła Chrystusa.

Według "katolickiego" rozumienia Kościoła jego istota nie wyraża się ani w duchowym, ani socjologicznym wymiarze, ale w jedności tych wymiarów.

Rzeczywistość nadprzyrodzona i widzialna spotykają się wzajemnie w sakramentalnym stosunku.

Do tego typu należą Kościoły: rzymsko - katolicki, grekokatolicki, starokatolickie i wschodnie.

Pokrótce o dwóch ostatnich:

Kościoły starokatolickie powstały w wyniku sprzeciwu wobec dogmatycznej definicji o nieomylności papieża, zawartej w konstytucji "Pastor aeternus" I Soboru Watykańskiego (1869 - 1870). Z Kościoła rzymskokatolickiego wyłonił się na terenie Niemiec i Szwajcarii Kościół starokatolicki. Już wcześniej istniał w Holandii odłączony od Kościoła rzymskokatolickiego - Kościół Utrechcki i to od niego otrzymali świecenia biskupi Kościoła starokatolickiego.

Nazwa jest nie bez przyczyny, gdyż Kościoły te kładą nacisk na przywrócenie starokatolickiego dziedzictwa wiary i ustroju.

Kościoły wschodnie - wiele z nich szczyci się pochodzeniem od samych apostołów (np. Antiochia, Aleksandria, Konstantynopol). Posiadają prawdziwe sakramenty, kapłaństwo i Eucharystię.

  1. Przedchalcedońskie

Podział na Kościoły chalcedońskie i przedchalcedońskie zaistniał z powodu odmiennego spojrzenia na Chrystusa w zakresie Jego natur czy woli. Mimo to jedność została zachowana odnośnie do postanowień soboru z Nicei z 325 r., wyznających współistotność Syna z Ojcem, oraz prawdziwe człowieczeństwo i bóstwo w Jezusie.

  1. Prawosławne

W ciągu tysiąca lat istniał jeden i powszechny Kościół, obejmujący Cesarstwo Wschodnie i Zachodnie. Podział na kręgi cywilizacyjne w IV i V wieku, przeniósł się także na życie Kościoła, prowadząc do wyodrębnienia własnych szkół teologicznych , odrębnych tradycji kultowych i struktur organizacyjnych. Znalazło to swój najostrzejszy wyraz w 1054 r. kiedy doszło do całkowitego zerwania jedności pomiędzy Rzymem a Konstantynopolem.

Ustrój Kościoła opiera się na autokefalii (czyli niezależności).

KOSCIOŁY PROTESTANCKIE

Reformacja opowiedziała się zdecydowanie za zasadą jedynie Pisma Świętego (sola scriptura), jedynie wiary przynoszącej usprawiedliwienie (sola fidei), i jedynie łaski (sola gratia).

Widzialna postać Kościoła nie może być ani sakramentalnym znakiem obecności Bożej na ziemi, ani tez pośrednikiem zbawienia w sensie instytucjonalnym. Głową i panem Kościoła jest jedynie Chrystus. Widzialna postać Kościoła stanowi jedynie miejsce, w którym spełnia się przepowiadanie Słowa Bożego.

  1. Luterańskie

Istotne cechy swej eklezjologii (nauki o Kościele) wywodzą od myśli Marcina Lutra (1483 - 1546) i Filipa Melanchtona (1497 - 1560), jakie zawarte zostały w luterańskich pismach wyznaniowych, a zwłaszcza w "Wyznaniu Augsburskim" z 1530 r.

Luter przyjmując zasadę "solus Christi" wykluczył pośrednictwo Maryi i świętych.

Kościół luterański uznaje tylko dwa sakramenty; chrzest i Wieczerze Pańską (Eucharystię) oraz praktykuje także konfirmację (odpowiednik katolickiego bierzmowania).

Luterańska teologia mówi o potrzebie widzialności Kościoła. Jest on wielkością historyczną. Środki tworzące i podtrzymujące Kościół (Słowo i sakramenty) mają charakter widzialny. One tworzą zasadę działania Kościoła i tym samym ukazują jego widzialność.

  1. Reformowane

U podstaw Kościołów reformowanych leży działalność Ulricha Zwingliego (1484 - 1531) w Zurychu i Jana Kalwina (1509 - 1564) w Genewie.

Mają one swe korzenie w reformacji, ale odróżniają się od Kościołów luterańskich, zarówno poprzez swój ustrój kościelny jak i formy liturgiczne.

Kalwin przejął podstawowe zasady doktrynalne od Lutra, a więc znaczenie Pisma Świętego, usprawiedliwienia jedynie przez wiarę, z modyfikacją dotyczącą predestynacji.

W misterium Kościoła może mieć udział tylko ten, kto jest członkiem widzialnej wspólnoty, której właściwością jest posiadanie granic w przestrzeni i czasie, urzeczywistniania się w konkretnym miejscu.

  1. Ewangelickie Wolne Kościoły

Pod tym określeniem można ująć wszystkie wspólnoty kościelne, które zakorzenione są na podobnych reformacyjnych zasadach, jak wielkie protestanckie Kościoły.

Pod pojęciem Wolnego Kościoła rozumie się pewna gromadzącą się w swojej spontanicznej decyzji wspólnotę, którą pojmuje się jako przeciwieństwo kościoła terytorialnego. W tej wspólnocie - w oparciu o dobrowolność i swoje osobiste nawrócenie - tworzą Kościół Chrystusa.

Bardzo ciężko jest zaszeregować poszczególne Wolne Kościoły.

Dziś - oprócz tak znanych i od wielu lat istniejących wspólnot - jak na przykład menonici, baptyści, czy metodyści widziany jest rozkwit wielu innych kościołów. A każdy odmienny od poprzedniego. W każdym z nich wyznaje się jednak wiarę w Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, który umarł za nas i zmartwychwstał po trzech dniach.

ANGLIKAŃSKIE

Wskutek połączenia elementów eklezjologii katolickiej i protestanckiej, te Kościoły cechuje podwójny charakter: katolicko - protestancki.

Uformowanie tego Kościoła nastąpiło w wyniku schizmy króla angielskiego Henryka VIII.

Kościół jest widziany jako kontynuacja wcielenia.

W Kościele anglikańskim praktykuje się chrzest, Wieczerzę Pańską, pokutę, konfirmację, małżeństwo oraz święcenia. Zachowano strukturę hierarchiczną (biskup, prezbiter, diakon) - bez zachowanie celibatu.

Odrzucono jurysdykcję papieża, przyznając ją królowi Anglii.