Dodaj do listy

Analiza ekonomiczna – podstawowe informacje i podział wskaźników

Analiza ekonomiczna to sposób na poznanie zależności, najczęściej ilościowych, pomiędzy różnymi procesami zachodzącymi w gospodarce. Może ona być przeprowadzana w skali całej gospodarski (analiza makroekonomiczna), jak i w skali mikroekonomicznej (np. jednego przedsiębiorstwa). Analiza ekonomiczna umożliwia stawienie diagnoz i podejmowanie najwłaściwszych decyzji. Może prowadzić do opracowania dokumentu diagnostycznego w przedsiębiorstwie lub prognozy procesów gospodarczych.

Analiza ekonomiczna opiera się w większości na prawidłowym interpretowaniu wskaźników ekonomicznych obrazujących zachodzące zjawiska gospodarcze oraz umiejętnej interpretacji łącznej w oparciu o wszystkie wskaźniki.

Najważniejsze jest stworzenie takiej grupy wskaźników, które w jak najwierniejszym stopniu odzwierciedlałyby rzeczywistą sytuację i pozwalałyby na prognozowanie. Najważniejszym pytaniem, na które trzeba odpowiedzieć przeprowadzając analizę ekonomiczną jest - czy dana jednostka działa w sposób racjonalny?

Analiza ekonomiczna pełni różnorodne funkcje. Po pierwsze, pełni ona funkcje poznawcze. Po drugie, analiza ekonomiczna spełnia funkcje informacyjne, a więc tworzy pewien system informacji, którego jakość zależy od dokładności oraz ilości zebranych danych. Po trzecie pełni funkcje kontrolne, a więc umożliwia śledzenie bieżących posunięć i ich konsekwencji dla relacji z innymi elementami. Po czwarte, analiza ekonomiczna pełni funkcje oceniające. I po piąte, najważniejsze, umożliwia podejmowanie najtrafniejszych działań przy danym zasobie informacji.

Działalność przedsiębiorstwa możemy analizować poprzez analizę ekonomiczną i analizę otoczenia przedsiębiorstwa. Analiza ekonomiczna dzieli się na analizę finansową i analizę techniczno - ekonomiczną.

Analiza otoczenia ma na celu zdefiniowanie zewnętrznych czynników wpływających na funkcjonowanie danego przedsiębiorstwa.

Analiza finansowa jest podstawą analizy ekonomicznej. Skupia się ona na badaniu kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Jej podstawowym zadaniem jest ocena działalności przedsiębiorstwa od strony finansowej, w stosunku do założeń co do okresów przyszłych, jak wyników osiągniętych przez inne firmy.

Analiza techniczno - ekonomiczna polega na ocenie poszczególnych obszarów działalności firmy - np. ilości, jakości produkcji, wykorzystywanej technologii, gospodarce materiałami, wydajności pracy, polityce kadrowo - płacowe i innych.

Analiza ekonomiczna powinna być przeprowadzana według następującego schematu:

  1. Zdefiniowanie obiektu badań,
  2. Wybór kryteriów oceny,
  3. Wybór miary adekwatnej do sytuacji,
  4. Ustalenie standardu odniesienia,
  5. Określenie akceptowalnych odchyleń,
  6. Postawienie wstępnej hipotezy i przeprowadzenie wnikliwej analizy przyczynowo - skutkowej,
  7. Diagnoza,
  8. Ustalenie sugerowanych działań racjonalizujących.

Wskaźniki ekonomiczne można podzielić ze względu na stosowane miary:

Ze względu na czas wskaźniki można podzielić na:

  • Statyczne,
  • dynamiczne (przy stałej lub łańcuchowej podstawie),
  • bieżące,
  • okresowe,
  • problemowe.

Ze względu na pole percepcji wskaźniki dzielimy na:

  • syntetyczne,
  • cząstkowe.

Ze względu na pole możliwych decyzji, wskaźniki dzieli się na:

  • sterowne,
  • niesterowne.

Ze względu na budowę dane wskaźnika, przyjmowana jest następująca klasyfikacja:

  • wskaźniki brutto,
  • wskaźniki netto,
  • wskaźniki ilościowe (bezwzględne),
  • wskaźniki jakościowe (względne, kwalifikacyjne).

Pod względem jednostki wyróżnia się:

  • wskaźniki pieniężne,
  • wskaźniki naturalne,
  • wskaźniki umowne.

Występujące odchylenia mogą być:

  • istotne - nieistotne
  • zależne - niezależne
  • pozytywne - negatywne (korzystne - niekorzystne)

Podstawowymi zasadami, którymi powinien kierować się przeprowadzający analizę, są obiektywizm, istotność danych, wiarygodność, zwięzłość i przejrzystość opracowania, kompleksowość analizy oraz aktualność wykorzystanych danych.

Analizę można zaprezentować na trzy sposoby. Po pierwsze liczbowo, stosując tabele, szeregi, tablice. Po drugie można analizę przedstawić w sposób opisowy. Umożliwia to od razu wyprowadzenie wniosków, także z analizy jakościowej i na podstawie wskaźników niemierzalnych. I po trzecie, można analizę przedstawić w sposób graficzny, na różnych schematach i wykresach. Zwiększa to w znacznym stopniu przyswajalność prezentowanych danych.

Źródła danych do analizy można podzielić na źródła ewidencyjne i poza-ewidencyjne. Każdy z tych rodzajów danych może być podzielony następnie na dane pierwotne i dane wtórne.