Dodaj do listy

Państwo demokratyczne, konstytucyjne, prawne a prerogatywne

Państwo, które określa się mianem demokratycznym to bardzo ogólne i szerokie stwierdzenie. Państwem demokratycznym można określić zarówno państwo prawa jak i państwo konstytucyjne. Demokratyczne państwo to takie, gdzie suwerenem jest lud, czyli władzę zwierzchnią sprawuje lud. Władza należy do narodu, który sprawuje ją bezpośrednio lub pośrednio. Stąd podział na demokracje pośrednią i bezpośrednią. Pośrednio tzn. za pośrednictwem odpowiednio powołanych organów i wyłonionych w drodze demokratycznych wyborów przedstawicieli całego narodu, którzy posiadają mandat społeczny. Naród nie tylko wybiera swoich przedstawicieli, ale i ustala ich jurysdykcję. W sposób bezpośredni to np. podejmowanie decyzji w drodze referendum, kiedy lud wyraża swoją opinie, biorąc tym samym udział w sprawowaniu władzy a nawet w jej wykonywaniu. Takim przykładem sprawowania władzy bezpośrednio jest też plebiscyt, samorządy terytorialne czy veto ludowe. Plebiscyt decyduje o przynależności określonego terenu do danego państwa, natomiast veto ludowe to instytucja, która pozwala wyrazić sprzeciw ludu wobec aktów prawnych. Samorządy terytorialne same decydują o sprawach dotyczących terytorium, nad którym sprawują władzę. Władza należy do suwerena i zależy od suwerena, czyli od wszystkich obywateli danego państwa. Współczesną demokrację rozumie się przez spełnianie takich warunków i zasad jak:

- lud jako suweren

- pluralizm partii politycznych

- trójpodział władzy

- rządy większości przy poszanowaniu mniejszości

- zagwarantowanie podstawowych praw i wolności obywatelskich

Wartości, które nieodłącznie wiążą się ze współczesną demokracją to, akceptacja, kompromis, kooperacja, współdziałanie i rozwiązywanie konfliktów przy pomocy dialogu a nie siły.

Państwo konstytucyjne to pojęcie obszerniejsze od demokratycznego państwa. Państwo konstytucyjne, to takie, które opiera się na swojej konstytucji inaczej ustawie zasadniczej, która jest nadrzędna i wszystkie inne akty prawne należy dostosowywać do konstytucji. Cechy charakterystyczne, które wyróżniają konstytucję na tle innych ustaw to:

- szczególna treść, konstytucja to przede wszystkim określenie ustroju politycznego, gospodarczego i określenie statutu obywatela, jego praw i obowiązków

- szczególna moc, tzn., że w hierarchii aktów prawnych konstytucja zajmuje priorytetowe miejsce i wszystkie inne akty muszą być zgodne z konstytucją

- szczególny tryb zmiany i ustalania konstytucji

Państwo prawa to ściślejsze pojęcie od państwa demokratycznego. Państwo prawa jest związane z prawem, co oznacza prymat prawa nad wszystkimi innymi normami stosowanymi i obowiązującymi w społeczeństwie. W państwie prawa organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Normy konstytucyjne wyposażone są w najwyższą moc prawną. Prawo chroni jednostkę przed subiektywnym działaniem państwa. Konstytucja stanowiona jest przez parlament. W demokratycznym państwie prawa stworzona jest tzw. kategoria materii ustawowych, czyli katalogi spraw, które mogą być regulowane tylko i wyłącznie w drodze ustawy. W państwie takim, prawu podporządkować się musi zarówno obywatel jak i organy władzy. Cechy charakterystyczne dla państwa prawa to:

- bezpieczeństwo wolności, gdzie granicą działania państwa są prawa człowieka

- równość prawa wobec wszystkich

- pewność prawa, jawiąca się w postępowaniu zgodnie z obowiązującym prawem, sądową ochroną i prawu niedziałającemu wstecz

- trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, niezależną od siebie i wzajemnie się hamującą

Instytucje stojące na straży praworządności:

- Trybunał Konstytucyjny

- Trybunał Stanu

- Rzecznik Praw Obywatelskich

- Naczelny Sąd Administracyjny

- niezawisłe sądy

W świetle konstytucji Rzeczpospolita Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny jest demokratycznym państwem prawa.

Państwo prerogatywne to takie państwo, gdzie władza nie dopuszcza, aby była ograniczona prawem, przyjmując, że państwo stoi ponad prawem. Jest to całkowicie różniące się państwo od państwa prawa.