Dodaj do listy

Sztuka romantyzmu.

Romantyzm w Polsce rodził się w szczególnych warunkach, ponieważ tak naprawdę Polska wówczas nie istniała , jej ziemie były pod trzema zaborami : Austrii , Prus i Rosji.

Romantyzm w Polsce rozwijał się od początku lat dwudziestych XIX wieku , do początku lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Jednakże tendencje romantyczne , które napływały na tereny polskie z Zachodu , pojawiły się już kilkanaście lat wcześniej , były także obecne w sztukach plastycznych , także po roku 1863 , który to był uznawany za umowną datę końca epoki romantyzmu w Polsce.

W tym czasie w dziedzinie literatury tworzyli tacy wybitni poeci i dramaturdzy , jak Adam Mickiewicz , Juliusz Słowacki , Zygmunt Krasiński , Cyprian Kamil Norwid, powstały wtedy wspaniałe dzieła , które na stałe weszły do kanonów lektur obowiązkowych każdego wykształconego człowieka. W okresie romantyzmu komponował Fryderyk Fryderyk A. Domańska Historia żółtej ciżemki, bohater epizodyczny; postać historyczna, zw. Frydruszem, królewicz: pilny, elokwentny, bystry. Jako dziecko lubił psikusy i krotochwile. Później został biskupem. Jako... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum Chopin , którego sławie nie dorównał ani wcześniej , ani później żaden kompozytor polski.

Wielu artystów tworzyło wiec pod wpływem haseł narodowo- wyzwoleńczych. Część artystów przyswajała hasła pojawiające się na zachodzie Europy. Część jednak pozostawała pod wpływem neoklasycyzmu . Życie kulturalne w państwie nie wyglądało już tak , jak za czasów gdy Polska była państwem , a artystów gromadził wokół siebie król polski i magnateria.

Artysta nie mógł liczyć już na mecenat króla , tak więc jego swoje rzemiosło traktował jako wolny zawód. Sztuka zaczęła pełnić funkcje użytkowe.

Najbardziej charakterystyczną cechą tych czasów była ogromna różnorodność stylów .

*****************************ARCHITEKTURA ********************************************

W architekturze panowały dwa style ; pierwszy z nich to neoklasycyzm , który można było zauważyć głównie w wyglądzie budowli użytku publicznego na terenie Księstwa Warszawskiego , a potem Królestwa Polskiego.

W okresie Królestwa Polskiego dążono to tego , aby wszystkie budynki użytku publicznego były do siebie podobne , dlatego budynki te były budowane w tym samym stylu. W tym czasie powstał w Warszawie Teatr Wielki , pałac Staszica , a także szereg budynków rządowych .

W okresie romantyzmu działali architekci , tworzący już za czasów ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego . Jednym z nich był Hilary Szpilowski , który pod wpływem mody na neogotyk przebudował w tym stylu wiele kościołów i kamienic w Warszawie.

Chrystian Piotr Aigner zaprojektował , a później wzniósł Domek Gotycki w Puławach, jednak tworzył on także budowle w stylu klasycystycznym , takie jak pałac Radziwiłów .

Neogotyk , był widoczny szczególnie po roku 1830 , w wyglądzie nowo budowanych lub przebudowywanych kościołów. Katedra w Warszawie została przebudowana w stylu neogotyckim .

W tym stylu budowano także wiele wiejskich dworków Neogotyk był oczywiście nawiązaniem do średniowiecznego gotyku , miało to swoja wymowę religijną , ale także legendarną , mistyczną . Romantyzm w wielu elementach nawiązywał do średniowiecza , toteż nawiązał także do głównego stylu panującego w tej epoce. Warto wspomnieć , że neogotyk narodził się pod wpływem powieści gotyckiej.

Głównym przedstawicielem neogotyku i neorenesansu w architekturze polskiej był przebywający od 1825 roku w Polsce , architekt włoskiego pochodzenia , Franciszek Maria Lanci. Jego dziełami były : warszawski Dom Kraszewskiego , Żółta Karczma , zamek w Zagórzanach , północne skrzydło pałacu w Wilanowie.

Epokę romantyzmu charakteryzował eklektyzm , zwłaszcza pod względem architektury. Nie było w tym czasie jednego obowiązującego we wszystkich trzech zaborach stylu , według , którego budowano lub przebudowywano budynki. Style architektoniczne były stosowane regionalnie , a przede wszystkim decydowały o ich zastosowaniu upodobania estetyczne osób , które zamawiały wykonanie danego budynku. Jak już wyżej wspomniano jedynie budynki użyteczności publicznej były budowane w jednym stylu.

W kraju powstawało coraz więcej fabryk, spółek handlowych , banków, budowano tym samym domy dla robotników , którzy pracowali w owych fabrykach . Oczywiste jest , że budownictwo takie bardzo się różniło od budynków zamieszkiwanych przez wyższe warstwy społeczne , miała spełniać funkcję wyłącznie użytkową, a przede wszystkim miało być tanie.

Inaczej było z rezydencjami , w których mieszkali bogaci mieszczanie , fabrykanci , bankierzy . Takie budynki , najczęściej budowano według najnowszych mód w architekturze.

Na terenach wiejskich ziemiaństwo budowało liczne dworki , z charakterystycznym gankiem , wspartym na kolumnach.

Adam Mickiewicz w uczynił miejscem akcji Soplicowo , wieś , w której stał taki właśnie dworek . Dworki takie stały się z czasem symbolem i ostoją polskości.

W wystroju wnętrz mieszczańskich domów królował styl biedermeier , który przywędrował do Polski z Niemiec

Meble wykonywane w tym stylu były proste , ich główna zaletą była funkcjonalność. Ściany koniecznie musiały być wyłożone jasnymi , pastelowymi tapetami , a podłogi puchatymi , suto zdobionymi dywanami . Ponadto wnętrze takiego mieszkania było ozdobione wieloma bibelotami , z czasem kojarzonymi z tandetą i złym smakiem.

******************************** RZEŹBA**************************************************

Rzeźba XIX wieku bardzo długo pozostawała pod wpływem neoklasycyzmu , opierano się głównie na wzorach antycznych, harmonijności i ścisłych proporcjach ludzkiego ciała. Zwolennikami tej metody byli zdecydowanie Antonio Canova i Bertel Thornvaldsen , który wyrzeźbił dwa duże pomniki znajdujące się w Warszawie : pomnik Mikołaja Kopernika i pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. Argumentem dla klasycyzmu był romantyczny historyzm , tak więc rzeźbiarze sięgali często po dłuto , aby uwiecznić sylwetki lub popiersia bohaterów narodowych i innych dzielnych mężów. Popiersia Mickiewicza, Chłopickiego i Kościuszki wyszły spod dłuta Józefa Szmelcera .Paweł Maliński wyrzeźbił popiersie Stanisława Staszica . Spod dłuta Henryka Kossowskiego wyszły popiersia Juliana Ursyna Niemcewicza i Jana Kochanowskiego. W Europie pomimo , tego , ze panował już romantyzm , większość rzeźbiarzy nadal hołdowała neoklasycyzmowi , jednak romantyzm wkradł się także do rzeźby , głównie przez dobór nowych , nie wykorzystywanych , do tej pory przez rzeźbiarzy , tematów. Do rzeźby wkroczyła tematyka aktualna, związana z wydarzeniami politycznymi danego narodu , chętnie były rzeźbione alegorie zrywów niepodległościowych. W rzeźbie zaczynała być obecna tematyka społeczna i sceny rodzajowe z życia prostych ludzi.

Z czasem rzeźbiarze próbowali rozluźnić , dość sztywną klasyczną formę , nadać jej dynamizm i żywiołowość.

Były one szczególnie obecne w małych formach rzeźbiarskich , które były wykonywane z gliny , bardzo łatwej do obróbki , dającej większe pole do uwiecznienia osobistej ekspresji autora.

Do rzeźby wkroczył , tak popularny w epoce egzotyzm, postacie z tajemniczego , egzotycznego zajęły miejsca antycznych bogów . Akty kobiece ukazywane w rzeźbie , nie zawsze usprawiedliwiał je kostium antyczne , były tworzone w celu ukazania piękna i ekspresji gestów ludzkiego ciała.

W rzeźbie pomnikowej dominował historyzm. W Królestwie Polskim pomniki miały przypominać Polakom o chwalebnej przeszłości ich uciemiężonej ojczyzny. Nawet do takich pomników z czasem wkradła się dynamika Dynamika 1. siła, zdolność działania, ruch, energia, fiz. dział mechaniki, nauka o ruchu ciał pod wpływem działających na nie sił, muz. siła, natężenie dźwięku. Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych i zastąpiła klasycystyczne postawy , przedstawionych postaci.

Neogotycki jest powstały w okresie romantyzmu krakowski pomnik ,, Jadwiga i Jagiełło", który wyszedł spod dłuta Tomasza Oskara Sosnowskiego..

Rzeźba w okresie romantyzmu przedstawiała nie tylko tematy mitologiczne , ale historyczne , polityczne , a nawet , co było zgodne z duchem epoki , fantastyczne, legendarne. Na początku zachowywano neoklasycystyczny sposób przedstawiania rzeczywistości , jednakże później zaczęto odbiegać od tych ściśle antycznych norm ku większej swobodzie , a tym samym mniejszej dosłowności.

Wkrótce miała pojawić się rzeźba Rodina , która dokonała wielkiej rewolucji w tej dziedzinie sztuki.

Rzeźbiarzem , który przez długi czas pozostał wierny klasycyzmowi , był uczeń Bertela Thorvaldsena, Jakub Tatarkiewicz. Tworzył on w okresie romantyzmu , ale jego rzeźby nadał hołdowały klasycystycznym kanonom piękna. Spod jego dłuta wyszła między innymi rzeźba ,,Psyche umierająca" . W późniejszych latach zwrócił się ku neogotykowi , w tym stylu wykonał grobowiec Stanisława Kostki i Aleksandry Potockich.

************************MALARSTWO*****************************************************

Wybitnym polskim dziewiętnastowiecznym portrecista był Henryk Rodakowski (1823-1894),.Malarstwo studiował w Wiedniu , a od 1846 w Paryżu. We Francji był związany z aktywnością Hotelu Lambert . Malował głównie portrety , ale nie stronił także od scen historycznych. Mistrzostwo osiągnął w portrecie psychologicznym, którego styl cechowała wytworność i subtelność . Postacie z jego portretu wyłaniają się , jako osoby o bogatym życiu psychicznym . Z ich twarzy dowiadujemy się , jakimi są naprawdę. Rodakowski nie przedstawia postaci wyłącznie ze względu na ich wygląd zewnętrzny. W swoich portretach ujmuje także to , z czego inni portreciści zazwyczaj rezygnowali, życie wewnętrzne modela.

Ważniejsze prace Rodakowskiego to: ,,Portret matki artysty" (1853), ,,Portret generała H. Dembińskiego (1852), ,,Portret L. Kaplińskiego" (1862), ,,Portret brata Maksymiliana" (1863), ,,Portret Leonii Blühdorf" (1871). ,,Portret córki artysty , Marii Woźniakowskiej".

Najbardziej znanym portretem namalowanym przez Rodakowskiego jest ,,Portret generała Henryka Dembińskiego" Portret ten przedstawia bohaterskiego generała , Henryka Dembińskiego (1791- 1864) . Jest to typowy dla Rodakowskiego portret psychologiczny , przedstawia on bowiem walecznego generała , nie w chwili chwały , ani siedzącego na koniu , postawie typowej dla portretów dowódców .

Generał siedzi zamyślony przed namiotem , w tle widać wojska . Trwa rewolucja na Węgrzech .

Portret generała jest typowo romantyczny , pokazuje wodza , jako kogoś szczególnie uduchowionego , wybranego do przewodzenia nad walczącymi , o to , aby Polska odzyskała niepodległość. Twarz wodza oddaje jego odczucia , widać , że nie jest mu łatwo dźwigać ten szlachetny obowiązek.

Psychologiczny aspekt przedstawienia postaci widać doskonale także w innym portrecie , namalowanym wiele lat później , niedługo przed śmiercią artysty. Jest to ,Portret córki artysty, Marii Woźniakowskiej" , realistyczny portret urodzonej w 1863 roku córki malarza. Ten portret przedstawia stojąca kobietą w jej naturalnych rozmiarach. Jest ona zamyślona , jej głowa jest delikatnie skierowana w prawą stronę , zdobią ją ciemne włosy , spięte prawdopodobnie z tyłu głowy. Twarz jest smutna i zamyślona , obserwatorowi , udziela się niemal nastrój kobiety spoglądającej na niego z obrazu. Prawe ramię kobiety osłania swobodnie leżąca czarna tkanina, przytrzymywana prawą pięknie zarysowaną dłonią. Tylko lewa dłoń jest osłonięta brązowa rękawiczką. Portret został skomponowany w klasyczny sposób , postać kobiety stanowi centrum obrazu, ciemne tło , podkreśla , że najważniejsza na obrazie jest postać , która została jakby oświetlona z góry, przy użyciu efektu światłocienia.

***

Malarzem lubującym się szczególnie w scenach historycznych ,był urodzony w roku 1803 Rafał Hadziewicz. Uczył się malarstwa na Uniwersytecie Warszawskim, na tamtejszym wydziale Sztuk Pięknych. Jego nauczycielami byli A. Blank i A. Brodowski. W 1829 wyjechał na stypendium Do wielkich stolic sztuki , takich , jak Rzym , Paryż i Drezno, miał tak okazję zetknąć się z obrazami największych mistrzów w historii malarstwa. Tam też poznał malarstwo Rafaela , które w znacznym stopniu wpłynęło na jego warsztat twórczy.

Kiedy wrócił do kraju malował wiele obrazów o tematyce historyczne. Niekiedy malował także portrety i obrazy przedstawiające sceny religijne.

Pod koniec życia zajmował się głównie nauczaniem rysunku. Zmarł w roku 1886.

Jednym z jego najbardziej znanych obrazów jest ,,Śmierć generała Henryka Kamieńskiego pod Ostrołęką" .

Ten namalowany w roku 1837 przedstawia moment śmierci bohaterskiego wodza, który zginął w 1831 roku w czasie walk powstańczych pod Ostrołęką.

Był to jeden ze słynnych romantycznych wodzów. Niegdyś brał udział w walkach żołnierzy napoleońskich w Hiszpanii. Na obrazie widzimy umierającego generała , którego z obu stron przytrzymują jego żołnierze. Z tyłu widać zabudowania Ostrołęki , na tle których toczą się walki z wojskami rosyjskimi. Tuż za umierającym generałem stoi ubrana w biało- złotą szatę bogini wojny , która w prawej , wyciągniętej ręce trzyma miecz, wskazując zgromadzonym wokół umierającego wodza żołnierzom , ze powinni wrócić na pole walki.

***

W okresie romantyzmu tworzył Józef Brodowski( 1780 - 1853). Malował zarówno portrety , jak obrazy historyczne , nie stronił też od obrazów przedstawiających sceny religijne , czy motywy mitologiczne. Był głównie związany z Krakowem i Łańcutem. Na Akademii Wiedeńskiej studiował malarstwo historyczne. Malarstwa portretowego uczył się od Lampiego . Był profesorem w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych.

***

Pod wpływem klasycyzmu malował swoje obrazy Józef Oleszkiewicz( 1777- 1830), nic dziwnego , biorąc pod uwagę to , ze nauki pobierał samego Jeana Luisa Davida . Spod jego pędzla wychodziły zarówno obrazy historyczne , jak i sceny religijne. Malował także portrety , które wykonywał z niebywałą dokładnością , nie rezygnując z żadnego z detali. Jego obrazy wydają się być ostre i chłodne , a zarazem niezwykle precyzyjne. Widać na nich także wpływy renesansowego mistrza , Rafaela Santi.

***

Najwybitniejszym polskim malarzem doby romantyzmu był Piotr Michałowski ( 1800- 1855). Jego życiorys był równie niezwykły , jak jego malarstwo. Studiował , nie malarstwo , ale nauki przyrodnicze i humanistyczne i ekonomię na uniwersytetach w Krakowie i Getyndze. Po studiach pracując w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu , zajmował się organizowaniem przemysłu hutniczego . Póżniej produkował broń , którą wykorzystywali żołnierze powstania listopadowego. Jako człowiek , niemal pięćdziesięcioletni został wybrany do Rady Administracyjnej Krakowa.

Po powstaniu listopadowym , coraz więcej malował , wyjechał do Paryża , gdzie zaczął uczyć się profesjonalnego rysunku , zwiedzał muzea , gdzie kopiował dzieła wielkich mistrzów malarstwa . Największe wrażenie zrobił na nim Velazquez , które wpływ widać w późniejszym malarstwie Michałowskiego. Poznawał również dzieła współczesnych malarzy działających we Francji , prezentujących nowe romantyczne tendencje w malarstwie. Jego obrazy wydają się być pełne spontanizmu , przemawia z nich romantyczna swoboda i ekspresja.

Michałowski ze szczególnym upodobaniem malował konie , sposób ich przedstawianie , przypomina sposób , w jaki malował konie ich wielki wielbiciel , Francuz Francuz K. Makuszyński Szatan z siódmej klasy, bohater epizodyczny; przypadkiem odnalazł list w starej książce i postanowił odszukać skarb.
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
Theodore Gericault.

Malował sceny batalistyczne , ziemiaństwo , chłopów , oddawał ich postacie z realizmem , nie rezygnując przy tym z szerokich swobodnych pociągnięć pędzlem , kładzenia barwnych plam , zaskakujących swym kolorem, które oddawały romantyczną ekspresję.

Jego obrazy są niezwykle dynamiczne , emanuje z nich żywiołowość zarówno natury , jak i człowieka.

Jako patriota malował także portrety wodzów, zasłużonych dla ojczyzny , między innymi portret Czarnieckiego na koniu. Szczególnym sentymentem darzył Napoleona Bonaparte, którego postać uwieczniał wielokrotnie , na swych obrazach.

Jednym z najbardziej znanych obrazów Michałowskiego jest ,,Seńko" , jest to realistycznie namalowana głowa chłopa , przywodząca na myśl giermka Don Kichota , Sanczo Pansę.

***

Innym malarzem romantyzmu jest uczeń Norblina i Bacciarellego, Aleksander Orłowski ( 1777 -1832).

Podobnie , jak Michałowski łączył romantyczną swobodę i technikę z realistycznym ujęciem tematu.

Malował sceny batalistyczne , m. in. z okresu powstania kościuszkowskiego.

Spod jego pędzla wyszło sporo portretów , jednak mistrzostwo osiągnął w przedstawianiu scen rodzajowych mieszczaństwa i szlachty polskiej . Mieszał w nich realizm z ujęciem karykaturalnym. Na obrazach Orłowskiego szlachta jest z reguły traktowana w sposób satyryczny , ale tym samym barwny i pełen dynamizmu.

***

Nauczycielem Aleksandra Orłowskiego , a zarazem malarzem , którego pełen ekspresji sposób ujmowania scen rodzajowych i historycznych wpłynął na malarstwo romantyzmu był Francuz Jan Piotr Norblin (1745 - 1830) Malarstwa uczył się w Paryżu w Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby. W Londynie , gdzie zajmował się studiami malarskimi , poznał księcia Adama Czartoryskiego . Ta znajomość zaowocowała przyjazdem Norblina do Polski w roku 1774. Pracował głównie dla Czartoryskich, ozdobił na ich zlecenie między innymi Pałac Błękitny. Później malował także dla Heleny Radziwiłówny . W roku 1787 otworzył w stolicy własną pracownię.

Bardzo zaangażował się w polityczne życie Polski , malował wiele scen odnoszących się do aktualnych wydarzeń politycznych, a także do wydarzeń historycznych, takie dzieł tworzył nawet po tym , jak w roku 1804 przeniósł się na stałe do rodzimej Francji. W swoich pełnych dynamiki i ekspresji obrazach nawiązywał niekiedy do stylu rokokowego. Niektóre z tytułów jego obrazów to :,,Kosynierzy pod Racławicami" , ,,Uchwalenie Konstytucji 3 Maja".

Jean Pierre Norblin , zapoczątkował w dziejach polskiego malarstwa szkołę zwracająca się do obserwacji i uwieczniania życia codziennego osób należących przede wszystkim do niższych klas społecznych. Jednocześnie zwracania się do tradycji szlacheckiego sarmatyzmu. Można powiedzieć , że do tej szkoły należeli Michał Płoński, Aleksander Aleksander Homer Iliada, bohater drugoplanowy; Parys
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Orłowski , Feliks Feliks A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; jeden z więźniów, ceniony za dowcip i żarty, które często są gorzkie. Wróży np. Jackowi, że jego nowo narodzony syn na pewno spotka się z... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Pęczarski , zajmujący się malowaniem postaci wywodzących się z biedoty miejskiej.

*******

Bardzo popularny był nadal portret , w tym okresie tworzył m.in. Walenty Wańkowicz , który zasłynął z portretów Adama Mickiewicza..

Przyroda była obecna nie tylko , jako tło portretów , zaczęła stanowić temat sam w sobie . Szczególnie góry fascynowały romantycznych malarzy , których pociągała ich tajemniczość i majestatyczność.

Pejzaże Tatr są obecne między innymi w malarstwie Jana Nepomucena Głowackiego.

Romantyzm w wielu swych elementach odwoływała się do tradycji szlacheckiej , która miała być ostoją patriotyzmu . Dlatego też w epoce romantyzmu nadal malowano portrety neosarmackie.

Bardzo długo utrzymywał się portret malowany w klasycystycznej , dworskiej konwencji. Przez bardzo długi okres malowano wyłącznie portrety osób wywodzących się z wyżyn społecznych , romantyzm zmienił takie podejście. Bardzo często malowano portrety bohaterów , wielkich wodzów, ale także mieszczan ,a nawet osób wywodzących się z niższych warstw społecznych , w tym chłopstwa.

W portrecie najważniejsze było ujęcie psychologiczne postaci, indywidualne podejście do każdego modela , próba wydobycia jego psychiki , cech charakteru . Oddawano to zarówno przez mimikę i gęsty , ale także przez dobór kolorów , i detali. Nie ubierano już postaci w kostium antyczny i nie ustawiano ich w tradycyjnych , zbanalizowanych pozach. Często malarze przedstawiali postacie na tle natury , jako że romantyzm głosił , że człowiek pochodzi z natury jest jej cząstką i właśnie w niej kryją się niesamowite siły , rządzące jego życiem

Ceniono swobodę , prostotę , naturalność, większa dynamikę.

W tym samym czasie niektórzy malarze nadal hołdowali dawnym wzorom, malując portrety w stylu dworskim , takich , jak portret J.Sierakowskiego , który wyszedł spod pędzla Macieja Topolskiego.

Do portretu wtargnął także styl biedermeierowski , którego mistrzem był niezaprzeczalnie Alojzy Rejchan (1807- 60), artysta związany głównie ze środowiskiem artystycznym Lwowa. Spod jego pędzla wyszło wiele portretów , w charakterystycznym dla stylu biedermeierowskiego ujęciu modela. Poza portretami malował także sceny rodzajowe , posługiwał się głównie technika olejną , nie stronił jednak od akwareli.

Jednym z przedstawicieli malarstwa romantycznego był Wojciech Korneli Stattler ( 1800 - 1875) na jego malarstwo znaczny wpływ miała niemiecka szkoła malarstwa , tzw. ,,nazareńczyków". Było ugrupowanie malarzy niemieckich i austriackich, założonego w Wiedniu w roku 1809, rok później przeniesionego do Rzymu. Malarze ci ( m.in. Overbeck , Cornellius , Schadow , Schnorr i Pforr) nawiązywali do wzorów , wytworzonych w malarstwie quattrocenta. Ich program zakładał całkowity sprzeciw wobec akademizmu. Nie zrywali z klasycystyczną forma obrazu , ale z ich obrazów tchnął nie znany akademizmowi sentymentalizm.

Stattler był profesorem w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych , napisał sporo rozpraw poświęconych teorii sztuki. Najbardziej znanym obrazem , który wyszedł spod pędzla Stattlera jest dzieło o tematyce religijnej , ,,Machabeusze".

*******

Styl sentymentalny w malarstwie był reprezentowany głównie przez Franciszka Ksawerego Lampiego ( 1782- 1852) . Był to malarz austriacki , który od roku 1815 zamieszkał i tworzył w Królestwie Polskim. Malował sielankowe sceny, pejzaże ,sceny religijne, a także portrety malowane w stylu neoklasycystycznym .

Portrety w stylu romantycznym malował także Teofil Kwiatkowski ( 1809- 1891). Podobnie , jak Walenty Wańkowicz malował głównie portrety Mickiewicza , tak Kwiatkowski namalował sporo portretów Chopina , jednym z najbardziej znanych jest obraz ,,Chopin na łożu śmierci" . Jego malarstwo było typowo romantyczne, próbował uwiecznić na płótnie treści , które wydawałyby się nieuchwytne, takie , jak odczucia , jakie niesie słuchanie muzyki. Namalował cykl obrazów zainspirowanych ,,Polonezami" Fryderyka Chopina.

Malował także sceny rodzajowe , romantyczne , pełne tajemniczości pejzaże i martwe natury.

******

W okresie wczesnego romantyzmu tworzył także Antoni Brodowski ( 1784- 1832) , jednakże nie był on przekonany do nowego stylu , do końca życia pozostał wierny neoklasycyzmowi. Był uczniem Jeana Luisa Davida , po powrocie z Paryża w roku 1814 zamieszkał w Warszawie. Namalował kilkadziesiąt klasycystycznych portretów , m.in. portret Stanisława Kostki Potockiego i księcia Józefa Poniatowskiego , czy słynny ,,Autoportet" . Malował także sceny o tematyce mitologicznej, takie jak ,,Edyp i Antygona", ,,Parys w czapce frygijskiej" .

W okresie granicznym pomiędzy romantyzmem i pozytywizmem zaczynał tworzyć Wojciech Gerson (1831-1901). Malował obrazy o tematyce historycznej , takie jak ,,Jadwiga i Dymitr z Goraja" , także pełne typowo romantycznej ekspresji obrazy o tematyce rodzajowej ( ,,Pożegnanie włościanina z koniem'', uprawiał także litografię wedutową , w ten sposób uwiecznił między innymi Warszawę , w ,,Albumie widoków Warszawy" . Z wielkim upodobaniem malował widoki górskie , tatrzańskie.

****

W okresie romantyzmu malował Korneli Szlegel (1819- 1870). Malarstwo studiował w Lwowie, Monachium i Wiedniu. Malował głównie sceny rodzajowe i obrazy historyczne. Namalował sporo portretów arystokracji i bogatych mieszczan . były to portrety wykonane według wzorów niemieckich , bardzo odmienne choćby od portretów , które wychodziły spod pędzla Henryka Rodakowskiego, którego podejście do modela cechował psychologizm.

*******WIELCY MISTRZOWIE MALARSTWA EUROPEJSKIEGO OKRESU ROMANTYZMU

Mówiąc o sztuce romantyzmu należy zaznaczyć , że niestety na ziemiach polskich żaden malarz nie dorównał osiągnięciom europejskiego romantyzmu , żaden nie wydał też tak wspaniałych dzieł , jakie wyszły spod pędzla

wielkich europejskich mistrzów , takich jak: Eugene Delacroix , Camile Corot , Theodore Gericault , William Turner , John Constable i Caspar David Friedrich.

*****

Eugene Delacroix ( 1798- 1863) przyszedł na świat we francuskiej bogatej rodzinie mieszczańskiej , był synem Charlesa Delacroixa , który w czasach Dyrektoriatu był ministrem spraw zagranicznych. Od 1803 roku uczył się w Liceum Cesarskim, gdzie zdobył staranne wykształcenie, już wtedy dużo malował.

W wieku szesnastu lat został całkowicie osierocony , zmarła jego matka , dziewięć lat wcześniej umarł ojciec , którego Eugene darzył niezwykłym szacunkiem. Często odwiedzał Luwr , gdzie poznawał dzieła wybitnych malarzy poprzednich epok.

W roku 1815 zaczął pobierać nauki w pracowni malarskiej Narcisse'a Guerina, który tworzył według wzorów neoklasycystycznych. Siedem lat później wystawił na Salonie swój obraz ,,Barka Dantego", a w roku 1827 wystawia tam kolejny obraz ,, Śmierć Sardapała".

Delacroix obracał się w środowisku takich znakomitości epoki , jak ; Aleksander Dumas , Wiktor Hugo , Stendhal , Teofil Gautier , Fryderyk Chopin czy Hektor Hektor Homer Iliada, bohater drugoplanowy; najdzielniejszy z Trojan, syn Priama. Wyróżnia się odwagą i szlachetnością. Umie okazać szacunek nawet wrogom. Walczy, ale się nie mści. Gardzi tchórzostwem... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Berlioz. Jego wielką przyjaciółką była skandalizująca George Sand.

W 1832 roku wyruszył w egzotyczną podróż do Maroka, zakochał się wówczas w jego egzotyzmie.

Później odwiedził także Algier Algier miasto, stolica Algierii leżąca nad Morzem Śródziemnym. Liczy 2 562 tys. mieszkańców (zespół miejski 3702 tys.).
Czytaj dalej Słownik geograficzny
, egzotyczne kraje fascynowały malarza swoimi widokami , intrygowali go także ich mieszkańcy i ich odmienna kultura.

Kiedy wrócił do Francji , malował coraz więcej , dostawał dużo zleceń , nie tylko od osób prywatnych, ale także od kościołów. W roku 1857 został przyjęty do Akademii Sztuk Pięknych.

Obrazy Delacroixa wniosły do dziewiętnastowiecznego malarstwa , pozostającego pod silnymi wpływami neoklasycyzmu , nową jakość. Były bardzo długo krytykowane, nie rozumiano ich dynamizmu , dominacji koloru. Był malarzem romantycznym , choć sam stronił od szufladkowania. Jego malarstwo cechowała ekspresja i żywiołowość. Tytuły jego najbardziej znanych dzieł to: ,,Kobiety algierskie",, Barka Dantego", ,,Śmierć Sardapała", ,,Rzeź na Chios" , ,,Wolność wiodąca lud na barykady" , ,,Portret Chopina".

***

Innym francuskim mistrzem pędzla , którego malarstwo można zaliczyć do romantyzmu był Theodore Gericault (1791- 1824).

Kiedy miał piętnaście lat zaczął pobierać nauki w Liceum Cesarskim, w Paryżu , w tym samym , w którym uczył się Eugene Delacroix.

Od najmłodszych lat pasjonował się malarstwem . Poza malarstwem uwielbiał konie i to właśnie konie zamierzał malować.

W roku 1810 zaczął uczyć się malarstwa w pracowni Narcissa Guerina , w tej samej , w której kilka lat później zaczął się uczyć Delacroix. Jak większość malarzy udał się w podróż do Rzymu , gdzie poznawał dzieła włoskich mistrzów malarstwa renesansowego.

Obracał się w wyższych sferach , lubił przepych, ale nade wszystko kochał ryzyko , jego życie było krótkie , ale pełne niezwykłych zdarzeń, takich , jak romans z żona wuja. Jego niebezpieczne szarże konne były przyczyną ciężkich urazów kręgosłupa, a te z kolei przyczyną jego całkowitego unieruchomienia w młodym wieku i jego śmierci w wieku trzydziestu trzech lat.

Od samych początków , malarstwo Gericaulta cechował duży dynamizm , nie zgadzał się na dokładny rysunek , który artyści neoklasycyzmu tworzyli głównie kosztem koloru i ekspresji.

W 1812 odniósł sukces , wystawiając na Salonie namalowanego z rozmachem , przy użyciu ciepłych , głębokich barw ,,Oficera szaserów" , obraz na którym widać odwróconego w siodle oficera napoleońskiego na koniu , który stoi dęba.

Najsłynniejszym jego obrazem jest ukończona w roku 1819 ,,Tratwa Meduzy". To monumentalne dzieło zostało wystawione na Salonie.

Krytyka była podzielona , nie jest to bowiem obraz pozostający wiernym tradycji Davida .

Realistycznie przedstawione , namalowany dokładną kreską obraz jest wzbogacony o nowe , nasycone barwy . Widać na tym obrazie wpływ włoskich mistrzów , takich , jak Michał Anioł i Caravaggio.

Inne obrazy Gericaulta to : ,, Monomani" , ,,Portret młodego Metysa" , ,,Portret Luizy Vernet" , ,,Wyścig konny luzaków" , ,,Portret karabiniera" .

***

Mistrzem romantycznego , poetyckiego pejzażu był urodzony w Paryżu Camile Corot (1796- 1875). Był synem kupca i sam miał nim zostać , jednak bardziej aniżeli sprzedawanie towarów interesowało go malarstwo. W roku 1822 zaczął naukę w pracowni Michallona , który zachęcił go do zainteresowania się malarstwem plenerowym. Ponieważ jego mistrz zmarł , Corot musiał znaleźć sobie nowego nauczyciela. Był nim Jean Victor Bertin.

Corot w roku 1825 wyjechał do Rzymu. We Włoszech malował pejzaże wiejskie. Kiedy wrócił do Francji dużo malował na łonie natury, którą obserwował w różnych regionach swego kraju. Nie oznacza to jednak , ze Corot malował wyłącznie pejzaże . W jego dorobku znalazły się również portrety , akty, a nawet sceny religijne.

Niektóre z jego obrazów to ,, Święty Hieronim , pejzaż", ,,Wiejski koncert", ,,Gwiazda Wieczorna", ,,Tivoli , ogrody Villa d'Este", ,,Kąpiel Diany" ,, Kobieta z perłą" , ,,Poranek", ,,Wspomnienie z Mortefontaine" , ,,Pracownia Corota" .

***

W Anglii malarstwo romantyzmu prezentowała twórczość Williama Turnera (1775 - 1815).

Jego obrazy były pełne romantycznego liryzmu , chciał uchwycić na swoich obrazach nie tylko naturę , ale przede wszystkim jej żywioły , siły sprawcze wszystkiego co się w niej dzieje. Jednym słowem to co wydawałoby się być nieuchwytne , zawarł na swoich płótnach Turner. W specyficzny sposób ujmował światło, było ono najważniejsze w całym ujęciu tematu.

Już , jako dziecko przejawiał niezwykły talent malarski, jako czternastolatek został przyjęty do Royal Academy. Miał piętnaście lat , kiedy po raz pierwszy wystawił swój obraz na Salonie Royal Academy.

W roku 1807 został profesorem na Royal Academy , uczył młodych adeptów malarstwa , perspektywy. Początkowo , tworzone przez niego pejzaże wpisywały się w tradycyjny , realistyczny i drobiazgowy sposób , aby później całkowicie zmienić sposób jej przedstawiania.

Jego obrazy przypominają obrazy tworzących później , impresjonistów .

Dużo podróżował poszukując nowych pejzaży , które uwieczniał na swoich obrazach, w swoje obrazy wkładał wiele uczucia , dlatego gdy chciał namalować burzę na morzu , musiał ja najpierw przeżyć.

Jego niektóre obrazy to; ,,Ostatnia droga Temeraire'a" , ,,Widok Orvieto" ,,,Deszcz , para , szybkość" ,,,Pożar Parlamentu" , ,,Słońce nad jeziorem" , ,,Wenecja, widok wyspy Guidecca" , ,,Forum Romanum" , ,,Spokój ,Pogrzeb na pełnym morzu", ,,Burza śnieżna".

***

Wybitnym angielskim pejzażystą tej epoki był John Constable ( 1776 - 1837) . Jako typowy romantyk , szukał natchnienia w naturze , jednak w czasach , w których zaczynał tworzyć , pejzaże nie były uważane za pełnowartościowe tematy obrazów. W niezwykły sposób oddawał na swych obrazach plamy świetlne.

Jego technika bardzo różniła się od techniki , jakiej używał Turner. Całe swoje malarstwo poświecił naturze, bo tylko naturę lubił malować . Dla celów zarobkowych malował niekiedy portrety , było to jednak tylko praca. Aby lepiej poznać ukochaną naturę , czytał wiele książek przyrodniczych. Eksperymentował z kolorami , malując naturę , jednak nigdy jej nie kopiował , wkładał dużo swoich subiektywnych odczuć w każdy pejzaż, który wychodził spod jego pędzla. Jego obrazy to m.in.: ,,Ferma w dolinie" ,,Flatford Mill" , ,,Wzburzone morze" ,,Molo w Brighton" , ,,Pole zboża" , ,,Katedra w Salisbury , widok od strony ogrodu domu biskupiego" , ,,Wóz siana" , ,,Budowa barki".

***

Wielkiej malarskiej rewolucji w Anglii połowy wieku dziewiętnastego dokonali prerafaelici.

Ich malarstwo powstawało na wskutek buntu przeciw akademizmowi. Rosseti , Millais , Hunt i Burne- Jones to bardzo młodzi artyści skupiający się w kręgu prerafaelitów. Uznawali , że malarstwo akademickie jest sztuczne, tworzone według utartych wzorców i nie docenia koloru. Ich programowym założeniem było czerpanie z całego dorobku malarstwa , szczególnie z dzieł malarzy , którzy tworzyli zanim pojawiło się malarstwo Gabriela Santi.

Cechowała ich przede wszystkim różnorodność tematów , jakie podejmowali na swych obrazach , często odwoływali się do literatury , miedzy innymi do Szekspira. Cenili prostotę , naturalność , krytykowali Rafaela , a szczególnie te jego obrazy , w których postacie pozostają w mało naturalnych pozach.

Bractwo prerafaelitów zostało przez nich samych utworzone w roku 1848. Wszyscy podpisywali się inicjałami P.R.B., jednak po pięciu latach , w roku 1853 , pomimo zwycięstwa jakie odniosła prezentowana przez nich estetyka, bractwo zostało rozwiązane.

Najbardziej znane obrazy prerafaelitów to: ,,Zwiastowanie" ,,,Proserpina" , ,,Oblubienica" ,,Beata Beatrix" Dantego Gabriela Rossettiego ,, Światłość światła" , ,,Zły pasterz" , ,,Przebudzone sumienie" Williama Holmana Hunta; ,,Ofelia" , ,,Ślepa dziewczynka" , ,,Liście jesienne" Johna Everetta Millaisa.

***

Romantyzm silnie zaznaczył się na pejzażach Caspara Davida Friedricha ( 1774- 1840).

Jeżeli na jego obrazach znajduje się człowiek , jest on przedstawiony na tle pejzażu , jako integralna część wzniosłej , monumentalnej natury.

Wychowywał się religijnej rodzinie w Greifswaldzie na Pomorzu. Od 1790 uczył się malarstwa w pracowni Sama Quistropa, który zachęcił młodego Friedricha do malowania pejzaży. Kiedy w 1798 roku przeprowadził się do Drezna , zaczął chodzić do tamtejszej Akademii Sztuk.

Szukał natchnienia religijnego w surowej naturze północnych Niemiec, obcowanie z naturą wymagało jego zdaniem całkowitej samotności. Natura był dla tego malarza tym , czym była dla romantycznych poetów , źródłem niewyczerpanego natchnienia , miejscem obcowania z Istotą Wyższą. Największy zachwyt budziła w nim natura pełna grozy i majestatu , przy której człowiek czuł się małym i nieporadnym, takie krajobrazy spotykał miedzy innymi w górach . Na swoich obrazach uwieczniał nie tylko naturę , ale także swoje odczucia , jakie w nim budziła. Odkrywał w naturze pierwiastek boski i później uwieczniał go na swoich płótnach.

Był duchowym ascetą , stronił od sławy i przepychu, był wielkim patriotą. Był znajomym Goethego i Kleista, jego obrazy były kupowane przez Fryderyka Wilhelma III , króla pruskiego.

Tytuły jego najbardziej znanych obrazów to :,,Podróżnik po morzu chmur" , ,,Morze w poświacie księżyca" , ,,Morze lodowe" , ,, Mnich nad brzegiem morza" , ,,Opactwo w dębowym lesie" , ,,Kredowe skały Rugii" , ,,Na żaglowcu" , ,,Watzmann" , ,,Fazy życia" .