Dodaj do listy

Etyka we współczesnym świecie – jej cele, przejawy i problemy

1. Wstęp:

Pytanie, które dosyć często pojawia się w naszym życiu brzmi: jak się zachowywać, aby nasze postępowanie było godne? Tego typu zagadnieniami zajmuje się jedna z dziedzin nauki - etyka. Moralność to bardzo złożone zjawisko i nie jest łatwo stworzyć jednoznaczną definicję tego pojęcia. Wyznaczniki postępowanie etycznego mogą się zmieniać w zależności od czasów, miejsc i społeczeństw. Najogólniej mówiąc etyka to pewien zbiór zasad, norm i postaw, który jest uznawany za słuszny. Etyka rozpatrywana z punktu filozofii praktycznej obejmuje trzy zagadnienia:

  • nauka o szczęśliwym życiu
  • nauka o działaniach praktycznych
  • nauka o wytycznych życiowych, które umożliwiają bycie porządnym człowiekiem

Te trzy kwestie mają być punktem wyjścia w tworzeniu takich programów postępowania, które zapewnią satysfakcję, sprawność i godność.

2. Etyka w codziennym życiu:

Chcąc zrozumieć, na czym polega zachowanie według zasad etyki, często musimy odnieść się do własnego sumienia. To właśnie sumienie pozwoli nam na dokonanie właściwej oceny etycznej i to ono uświadomi nam, które zachowania są podłe, a które godne. Od wielu stuleci pojawia się pytanie, jak żyć, ale równie ważna jest kwestia dotycząca tego, jak powinna postępować jednostka wobec innych ludzi. W czasach współczesnych coraz częściej spotykamy się z podłością, agresją, brakiem humanitaryzmu, wyzbyciem się człowieczeństwa. Często ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum tłumaczą, że takie zachowania są sprowokowane przez otoczenie. W świecie, gdzie kariera i pieniądze odgrywają ogromną rolę, człowiek honorowy i żyjący z godnością coraz częściej staje się kimś całkowicie zbędnym. Ale mimo wszystko można jeszcze spotkać na swej drodze ludzi, którzy w pogoni za pędzącym światem nie zgubili jednak norm etycznych. Człowiek etyczny nie unika współczucia, jest wrażliwy na niedolę, ból i cierpienie innych ludzi. Jednostka etyczna charakteryzuje się odwagą, uczciwością, odpowiedzialnością, zdecydowaniem i sprawiedliwością. Taki człowiek może stać się odważnym opiekunem, powiernikiem cudzych tajemnic, człowiekiem, któremu można zaufać i który zawsze dotrzymuje danego słowa. W niektórych społeczeństwach ceni się odwagę, w innych współczucie dla cudzego cierpienia, a jeszcze w innych uczciwość, silną wolę czy wytrwałość. Jednak każda z tych cech - występujących razem lub osobno - sprawia, że jednostka nosi w sobie podstawy zachowań etycznych.

W świecie współczesnym wyzwaniem dla człowieka staje się wybór takiego postępowania, aby nie stracić wyżej wymienionych cech. Ludzie, dla których etyka nie jest tylko pustym słowem, są dzisiaj bardzo potrzebni. W czasach, kiedy brakuje współczucia i uczciwości, kiedy zdecydowana większość kieruje się w życiu egoizmem i własnymi potrzebami, tacy ludzie mogą stać się gwarantem zachowania norm moralnych w danym społeczeństwie.

Człowiekiem, którego na pewno można zaliczyć w poczet ludzi etycznych jest profesor Profesor H. Krall Zdążyć przed Panem Bogiem, postać autentyczna; słynny chirurg z Radomia, który zdobył w czasie wojny wielkie doświadczenie jako kardiolog. Po wojnie dokonywał trudnych, nowatorskich operacji... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Tadeusz Kotarbiński. To uczony światowej sławy, który nie tylko mówi o tym, jak powinno się postępować, ale także sam postępuje właśnie w taki sposób.

3. Potrzeba etyki we współczesnym świecie:

Myślę, że można zaryzykować stwierdzenie, że w dzisiejszych czasach etyka to jedna z najbardziej potrzebnych ludziom dziedzin nauki. W dzisiejszych czasach obserwujemy postępującą laicyzację niemal wszystkich społeczeństw. Człowiek coraz częściej odrzuca normy religijne. Ale bywa i tak, że oprócz zasad płynących z religii, odrzuca także to wszystko, co składa się na dziedzinę moralności. Nie możemy jednak zapominać o tym, że współczesny świat i współczesny człowiek stają w obliczu wielu problemów i wielu dylematów. Taka sytuacja stwarza potrzebę refleksji etycznej, a problemy wymagają rozwiązań nie tylko na gruncie społecznym, ale także na płaszczyźnie etycznej. Rozwój cywilizacji, techniki, medycyny sprzyja pojawianiu się konfliktów moralnych. Pojawiają się pytania o sens wszelkiego postępu, o jego cele i konsekwencje. Także człowiek staje się przedmiotem tych pytań. Powstają wątpliwości, czy człowiek ma moralne prawo do pewnych działań (np. w medycynie). Ważne są również konsekwencje - zarówno postępu technicznego czy w ogóle cywilizacyjnego, jak i działań człowieka - które wpływają nie tylko na indywidualne jednostki, ale na całe społeczeństwa. Również wspomniana wyżej laicyzacja życia skłania do refleksji dotyczących hierarchii wartości, motywacji postępowań etycznych, a także uzasadniania zasad moralnych. To wszystko powoduje, że współczesny człowiek staje przed różnymi problemami: naukowymi, społecznymi, ekonomicznymi i politycznymi, a mimo wszystko powinien rozstrzygać je z perspektywy moralnej. Może tu chodzić o zagadnienia wojny i pokoju, pracy, agresji, rodziny czy środowiska.

Nie można zapominać także o tym, że człowiek ma różny stosunek do norm moralnych. U niektórych ludzi mogą one wywołać zmianę przekonań, a tym samym kształtować nową osobowość człowieka. Ale jednostka często buntuje się przeciwko narzuconym wartościom, gdyż domaga się samodzielnego myślenia, chce poczucia odpowiedzialności za otaczającą rzeczywistość i żąda prawa do podejmowania autonomicznych decyzji moralnych.

4. Główne cele etyki:

Głównym zadaniem etyki wydaje się podniesienie poziomu moralności całego społeczeństwa, a tym samym dążenie do usunięcia z niego wszelkich ujemnych zjawisk. Zjawiska, które należy wykorzenić, to między innymi: brak poszanowania innych ludzi, fałsz, zakłamanie, brak życzliwości, znieczulica społeczna, zobojętnienie na wartości moralne, brak dbania o dobro społeczne, egoizm. Wszelkie zasady moralne powinny być przekazywane już od najmłodszych lat, zarówno przez rodziców, jak i przez placówki oświatowo - wychowawcze. Szkoły powinny zwrócić większą uwagę na kształtowanie wśród dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum i młodzieży odpowiednich postaw. Wykształcenie norm etycznych jest bardzo ważne, gdyż w dużej mierze to od nas i naszego postępowania zależy to, jaki będzie ten nasz świat, jaki będzie dalszy rozwój ludzkości, jak będzie postrzegana kwestia wolności, szczęścia, jaki będzie stosunek człowieka do dóbr materialnych i wszelkich zjawisk społecznych.

Etyka odgrywa także dużą rolę w przypominaniu nam o naszej polskości - zwłaszcza po naszym wstąpieniu do Unii Europejskiej. Pomaga nam zachować własne korzenie, ale także wskazuje, że trzeba być otwartym w stosunku do innych ludzi. Również na gruncie politycznym etyka odgrywa znaczącą rolę. Wprawdzie na świecie jest coraz mniej dyktatur i systemów totalitarnych, ale świat nie jest wolny od nietolerancji, ksenofobii, nacjonalizmu. Również coraz bardziej obecnym problemem staje się kwestia wojny, tym bardziej, że istnieje coraz więcej środków masowego rażenia, w tym także broni chemicznej, biologicznej czy nuklearnej. Z punktu widzenia założeń etyki jedynym słusznym stanowiskiem jest całkowite odrzucenie polityki wojny. Jedynym słusznym rozwiązaniem jest pokojowe współistnienie narodów, rozbrojenie i zaprzestanie prób z bronią masowego rażenia. Jednak takie postępowanie jest uzależnione od przywódców państw i ich przekonań moralnych.

5. Zakończenie:

Podsumowując moje rozważania na temat etyki mogę stwierdzić, że jest ona niezwykle ważna w życiu człowieka. Etyka, która jest teorią właściwego postępowania, rozlicza nie tylko środowisko społeczne, w którym żyje człowiek, ale także wszystko to, co wpływa na życie jednostki. Ostatnie dziesięciolecia to lata wojen, kataklizmów i katastrof, w wyniku czego człowiek zaczyna zmieniać swój stosunek do życia i jego podstawowych wartości. Coraz częściej mówi się także o zagrożeniach ekologicznych i obawie przed biologiczna zagładą człowieka. W takiej sytuacji pojawiają się wezwania do poszukiwania nowych form człowieczeństwa i nowych wymiarów moralności. Coraz częściej padają pytania o stosunek człowieka do przyrody, do społeczeństwa i do samego siebie. Dlatego tak bardzo na czasie wydaje się być tu pytanie postawione przez Ericha Fromma: "mieć czy być"? To pytanie nabiera dodatkowego znaczenia w czasach, kiedy kariera i pieniądze stają się wyznacznikami naszego życia. Naszemu światu są potrzebne jednostki, które potrafią dać przykład społeczeństwu, jak można żyć szczęśliwie stosując się do podstawowych zasad moralnych.