Dodaj do listy

Struktura procesu wychowania

Proces - (termin z łac. procedere - postępowanie naprzód) - wg. definicji jest to szereg

uporządkowanych działań lub zmian, mających własną strukturę, właściwości i kierunek

postępowania

Proces wychowania:

1. podejście subiektywistyczne - zakłada że proces wychowania to ciągłe przemiany psychiczne

a także fizyczne, zachodzące w osobowości i świadomości danego wychowanka. zmiany te są

dowodem skuteczności owego podejścia którego reprezentantem jest m.in. Sośnicki

2. podejście obiektywistyczne - zakłada że wychowanie jest procesem ciągłego oddziaływania

wychowawców na wychowanków a działania te są ukierunkowane i planowane na oczekiwane zmiany

dotyczące wychowania przedstawicielem takiego podejścia jest Wroczyński a także wielu socjologów.

3. Niejaki R.Miler podejmuje się krytyki obu podejść twierdząc że są jednostronne, sam

wprowadza własne dwupłaszczyznowe wyodrębniając :

a) polityków

b) nauczycieli

Politycy wywierają wpływ na pedagogów, oświatę i analogicznie poprzez uchwalanie i

zatwierdzanie ustaw oświatowych, określenie budżetu oraz standardów wykształcenia nauczycieli, wyznaczają

szereg warunków, branych pod uwagę przy selekcji do zawodu pedagoga szkolnego.

Wyrózniamy pięć podstawowych elementów wchodzących w skład procesu wychowania są to:

1.ideał wychowania

2.cele wychowania

3 formy wychowania

4.metody wychowania

5.środki wychowania

Ideał wychowania - jest to opis integralnych cech człowieka mających wartość z perspektywy

społeczeństwa jako całości a także jego poszczególnych odłamów i grup.

Ideał wychowania - zakładany obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie kategorii... Czytaj dalej Słownik terminów literackich osobowości dojrzałej społecznie tzn. takiej osobowości,

która posiada cechy mające znacząca wartość i spełniającą potrzeby danego społeczeństwa,

tradycji kulturowych bądź wymagań ideologicznych . Jest to tylko konstrukt czysto teoretyczny.

Wzorcami osobowościowymi realnymi lub też fikcyjnymi, posługujemy się w celu przybliżenia ich

gdy zmierzamy do osiągnięcia założonych celów.

Ideał wychowania kształtuje się w oparciu o filozofię lub przedmiotowe badania . Z owego

ideału wyróżniamy cele wychowania występujące na kilku różnorodnych etapach:

1.nadrzędna - kolejno do 3 priorytetowych wartości: piękna, dobra i prawdy wyróżniamy

następujące dziedziny wychowania:

prawda - wychowanie umysłowe

dobro - wychowanie moralne

piękno - wychowanie estetyczne

2.strategia wychowania - jeśli mamy zamiar kształtować priorytety życiowe, wartości

uniwersalne to jest to strategia kierunków, wiedza, kwalifikacje, sprawności - strategia instrumentalna.

3.cele etapowe - przyjmując za podstawę standard osobowości na podstawie wieku danej jednostki

4.cele operacyjne - wdrażane przez poszczególnych pedagogów na danych lekcjach.

Analiza ideału wychowania - dwuaspektowa

a) formalny Formalny odnoszący się do formy, rozpatrywany z uwagi na formę, wymagany dla zachowania formy, porządku; zgodny z przepisami, urzędowy, oficjalny. Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych - opis wzorca doskonałego a także jego struktury, tą dziedziną zajmuje się nauka o

celach tj. teologia rozpatruje ona zasady współzależności między ideałami a celami. Głowną

zasadą jest spójność która musi istnieć pomiędzy celami a ideałami wychowawczymi.

b) treściowy - aksjologia wychowania ma za zadanie analizować ideał pod względem merytorycznym co

inaczej nazywamy analizą treściową (jakie wartości mają być wpajane osobie będącej

wychowankiem i które z jego stanów osobowości mają największą wartość).

Celem wychowania nazywamy stan rzeczy o którego uzyskanie postulujemy. Wyodrębniami dwie

podstawowe grupy zabiegów dla ustalania celów:

1) wyznaczamy tzw. cele ostateczne i etapowe - wcielamy się w rolę projektantów rzeczywistość

(jego przyszłą osobowość) i owe podejście jest elementem charakterystycznym dla tzw. pedagogiki

urabiającej.

2)cele rozwojowe - to takie cele które możemy uzyskać na danym etapie rozwoju dziecka,

charakterystyczne dla pedagogiki, która wyznacza kierunek na swobodny rozwój dziecka.

W praktyce lawirujemy pomiędzy 1 a drugim 2 punktem.

Formy wychowania - procesy wychowawcze zachodzą głownie w sytuacjach społecznych. Owe zdarzenia

mogą być loteryjne lub być celowo zaplanowane. Organizacja działań mająca na celu wzbudzenie u

wychowanków aktywności która doprowadzałaby do wykształcenia się jakichś dyspozycji nosi miano

formy.

Proces wychowania przybiera daną formę w zależności od aktywności

Klasyfikacja form:

1.Z uwagi na dziedzinę życia społecznego tzn. przedmiot aktywności rozróżniamy następujące

formy :

poprzez pracę

poprzez zabawę

poprzez sztukę

poprzez edukację

2.z uwagi na relacje, zachodzące pomiędzy wychowankiem a resztą społeczeństwa:

jednostkową - wspólne działania

grupową - konkurencja

zespołową - zwalczanie

Metody - świadome i celowe postępowanie wychowawcy wobec swego wychowanka znajdującego się pod

jego opieką.

Metody - ciągłe powtarzanie tych samych czynności mające za zadanie dotarcie do celu jakim są

przemiany ludzkiej osobowości.

Metody - wypróbowany zbiór zabiegów i czynności opierający się na początkowaniu i wdrażaniu

działań między poszczególnymi podmiotami wychowania w oparciu o ogólnie przyjęte zasady

etyczno-moralne .

Metody- funkcja celów i ideałów wychowania.

Klasyfikacja metod:

Muszyński rozróżnia cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich grupy metod w każdej z grup i techniki:

1) metody wpływu osobistego:

- sugerowanie

- perswazja,

- podawanie przykładu osobistego

- wyrażanie zgody lub niezgody

2) metody wpływu sytuacyjnego:

- nagradzanie oraz karanie w zależności od zaistniałej sytuacji

- pokierowanie

- organizacja przeżyć wychowanka

- wywoływanie antycypacji wobec odstępstw od norm moralno-społecznych

- przydzielenie funkcji i zadań w społeczeństwie

- ćwiczenie

3) metody oddziaływania społecznego

4) metody ukierunkowania samowychowania

Konarzewski natomiast wyróżnia następujące metody:

1) metody indywidualne:

- karanie i nagradzanie

- kształtowania

- perswazja (tworzenie i przekazywanie podopiecznym sygnałów językowych mających za zadanie

osiągnięcie przemian w strukturach ich wiedzy)

- metoda zadaniowa (wywoływanie aktywności podopiecznych a także pokierowanie owej aktywności

poprzez wyznaczanie im zadań co również ma istotny wpływ na przemiany zachodzące w

strukturach ich wiedzy)

2) metody grupowe:

- kształtowanie się odniesienia poznawczego (naciski na daną grupę w taki sposób, aby miała

ona wpływ na kształtowanie się osobowości podopiecznego)

- metody wpływu grupowego (różnica pomiędzy naciskiem grupowy a metodą nagrody i kary polega na

tym iż przyczynia się do niego większa grupa społeczeństwa)

3) metody kształtowania się systemu zadań oraz norm grupowych

4) metody kształtowania się grupowych wzorców egzystencjonalnych

Środki - stanowią treść metod. Gdy za przykład podamy perswazję to środek będzie stanowić

słowo, w przypadku karania i nagradzania kara oraz nagroda, modelowanie - osobowość kreatora,

metody zadaniowe - czynność wychowania dokonywana przez podopiecznego podczas realizacji zadania.