Dodaj do listy

PIERWSZA POMOC W STANACH ZAGROŻENIA ŻYCIA

Jeżeli jesteś świadkiem wypadku, reaguj, nie bój się. Twoja pomoc może być nieoceniona. Udzielenie pomocy poszkodowanemu człowiekowi, być może komuś Tobie bliskiemu, nie jest działaniem wybranym tylko i wyłącznie dla ratowników medycznych, czy lekarzy. Czekając na ich pomoc - z pewnością fachową - nie musisz czuć się bezradnie. Pomoc jakiej możesz udzielić - ratuje życie.

Warto zapoznać się z podstawową wiedzą na temat udzielania pomocy w stanach zagrożenia życia.

Stan zagrożenia życia to bardzo krótki okres czasu 4-8 sekund, w którym dochodzi do ustania czynności oddechowych i krążenia poszkodowanego. Jeżeli nie zostanie podjęta akcja Akcja papier wartościowy będący dowodem udziału jego właściciela w spółce akcyjnej. Posiadanie akcji upoważnia właściciela do głosowania na zebraniach akcjonariuszy oraz do uzyskiwania dywidendy,... Czytaj dalej Słownik geograficzny ratunkowa - reanimacyjna - podtrzymująca funkcje życiowe czyli oddychanie Oddychanie respiracja - proces wymiany gazowej pomiędzy żywym organizmem a środowiskiem. Większość zwierząt posiada specjalnie wykształcone powierzchnie wymiany gazowej, które są silnie rozbudowane, wilgotne i... Czytaj dalej Słownik biologiczny i krążenie, następuje śmierć.

Jakie sytuacje życiowe mogą zagrażać naszemu życiu?

Do stanów zagrożenia życia zaliczamy:

  1. atak serca - zawał
  2. udar mózgu
  3. rany
  4. krwotok
  5. ciało obce
  6. udławienie
  7. zatrucie
  8. załamanie kości
  9. wstrząs
  10. ukąszenia
  11. zaburzenia oddychania
  12. omdlenie-utrata przytomności
  13. udar słoneczny
  14. odmrożenie
  15. urazy klatki piersiowej i brzucha
  16. uszkodzenie czaszkowo-rdzeniowe
  17. porażenie prądem elektrycznym
  18. oparzenia termiczne
  19. oparzenia chemicznego
  20. utonięcia

Należy jednak rozróżnić sytuację gdy poszkodowany w wypadku człowiek doznał uszkodzenia ciała, ale jego życiu nie zagraża bezpośrednio żadne niebezpieczeństwo - wymaga on pomocy i konsultacji lekarskiej, jednak jego stan jest stabilny.

Może zdarzyć się jednak taka sytuacja w której niezależnie od przyczyny dochodzi do zatrzymania czynności oddechowych i akcji serca - wówczas koncentrujemy się na ocenie świadomości człowieka i jego podstawowych funkcjach życiowych czyli oddychania i krążenia. Do takich sytuacji zaliczamy:

  • atak serca
  • zaburzenia oddychania
  • udar mózgu
  • porażenie prądem
  • utrata przytomności nieznanego pochodzenia
  • lub każda inna sytuacja, w której doszło do zatrzymania krążenia i oddychania

W pozostałych przypadkach udzielając pierwszej pomocy należy cały czas kontrolować stan poszkodowanego, gdyż w każdej chwili może dojść do załamania stanu ogólnego i konieczne będzie podjęcie akcji reanimacyjnej.

Co to znaczy reanimacja oddechowo-krążeniowa? Czy każdy z nas może ją wykonać i kiedy?

Sygnałem do podjęcia czynności reanimacyjnych wobec poszkodowanego człowieka jest:

  • brak normalnego oddechu, ruchów klatki piersiowej, kaszlu, jakiegokolwiek znaku oddychania
  • brak tętna na tętnicy szyjnej

Jeżeli tak jest, natychmiast podejmij reanimację:

ZAPAMIĘTAJ

  • poszkodowany dorosły człowiek: 30 ucisków w okolicę dwóch palców poniżej mostka. Uciskamy na głębokość 4-5 centymetrów tzn. na 1/3 głębokości mostka z częstotliwością (nie ilość) 100 ucisków na minutę Po 30 uciskach wykonujemy 2 wdechy powietrza do płuc poszkodowanego.
  • poszkodowane dziecko: 5 wdechów a następnie 30 ucisków jeden palce poniżej mostka, ucisk wykonujemy jedną ręką ! Częstotliwość 100 na minutę. Ucisk na głębokość 2,5-3,5 cm
  • poszkodowane niemowlę: 5 wdechów, 30 ucisków dwoma palcami na wysokości jednego palca poniżej linii sutkowej. Głębokość ucisku 1,5-2,5 cm. Częstotliwość 100 ucisków na minutę.

Warunkiem prawidłowej wentylacji płuc - wdech powietrza do płuc poszkodowanego jest prawidłowe udrożnienie dróg oddechowych:

  • energicznie odciągnij żuchwę do dołu (chwyć palcami obu rąk pod brodę, kciuki oprzyj o brodę i pociągnij ją ku klatce piersiowej)
  • gdy żuchwa jest odsunięta ku dołowi (usta są otwarte) podciągnij z tej pozycji żuchwę ku górze (dolna warga jest wyżej niż górna)
  • utrzymaj żuchwę w takiej pozycji i odegnij głowę do tyłu

tak udrożnione drogi oddechowe przyjmą wdychane przez ciebie powietrze co bezpośrednio przełoży się na efektywną akcję reanimacyjną.

Zapamiętaj też: niedrożność dróg oddechowych może być spowodowana ciałem obcym: krwią, śluzem, wymiocinami, sztucznym uzębieniem. Wówczas przed przystąpieniem do udrożnienia dróg oddechowych należy usunąć mechanicznie (palcem owiniętym chusteczką) ciało obce. Głowę należy ułożyć wówczas na bok, kącik ust (ten bliżej podłoża) odciągnąć ku dołowi aby ułatwić spłynięcie wydzielin na zewnątrz.

W każdym przypadku co czwarty cykl reanimacyjny (uciski, wdech) sprawdzamy tętno i oddech.

W sytuacji powrotu czynności oddechowo-krążeniowej zaprzestajemy czynności reanimacyjnej. Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny a nadal oczekujemy na przybycie lekarza, chorego należy ułożyć w pozycji bezpiecznej.

POZYCJA BEZPIECZNA:

  • człowiek leży na brzuchu, głowa odgięta ku tyłowi ciała, przekręcona na bok (załóżmy że w lewą stronę)
  • pod policzek podłóż rękę poszkodowanego (zapobiegnie to odwracaniu głowy) w naszym przypadku jest to lewy policzek i lewa ręka
  • prawą kończynę górną ułóż zgiętą w stawie łokciowym, wysuń ją do tyłu - zapobiegnie to przewróceniu się ciała poszkodowanego na plecy
  • kończyna dolna po stronie twarzy ( w naszym przypadku lewa) zgięta w kolanie i wysunięta ku przodowi
  • druga kończyna (prawa) wyprostowana

POSTĘPOWANIE W STANACH ZAGROŻENIE ŻYCIA

  • RANY

nie dopuścić do zakażenia - przykryć ranę jałowym materiałem opatrunkowym: gaza, chusta, rozłożone bandaże, lub jakimkolwiek innym materiałem chroniącym przed zanieczyszczeniem rany. Opanować krwotok czyli:

  • KRWOTOK

krwotok zewnętrzny:

połóż poszkodowanego

jeżeli krwawienie dotyczy kończyn unieś je do góry

uciśnij kończynę nad raną, dłonią lub materiałem- zatamujesz krwotok

krwotok wewnętrzny:

gdy chory blednie, jest zlany potem, staje się apatyczny - prawdopodobnie uraz spowodował

krwotok wewnętrzny. Jedyne co można wówczas zrobić to niezwłocznie wezwać pomoc i obłożyć miejsce urazu lodem

  • CIAŁO OBCE

w gardle, przełyku:

stanowi przeszkodę w oddychaniu, prowokuje odruchy wymiotne, kaszel. Ułożyć poszkodowanego głową do dołu niżej niż reszta ciała (twarzą do podłoża) - uderzać między łopatki, Gdy jest to możliwe usunąć ciało obce mechanicznie - patrz wyżej: udrożnienie dróg oddechowych.

Jeżeli doszło do zadławienia przedmiotem np. oś ryby który nie utrudnia oddychania, przewieź chorego do szpitala

w uchu, nosie

sytuacja ta umożliwia nam przewiezienie chorego do szpitala, w przypadku gdy do ucha dostanie się owad - przepłukać ucho oliwą (nie wodą)

w oku

przemyć oko dużą ilością wody od kącika przy nosie do kącika zewnętrznego. Powieki szeroko rozwarte palcami. Nie stosować kropli. Przyłożyć czysty materiał opatrunkowy, zgłosić się do lekarza

  • ZAŁAMANIE KOŚCI

najważniejszą a jednocześnie jedyną rzeczą jaką możemy zrobić jest unieruchomić złamaną kończynę. Możemy wykorzystać w tym celu każdy sztywny, długi przedmiot (kijek od nart, solidny patyk, laskę, parasol) przedmioty te przymocowujemy do kończyny paskami materiału. Złamaną kończynę górną możemy unieruchomić zawieszając ją na temblaku. Czekając na pomoc jak najmniej przemieszczać chorego.

  • UKĄSZENIA

ukąszenia przez żmiję : podwiązać ukąszoną kończynę powyżej rany, ewentualnie naciąć skórę i wycisnąć krew. Konieczne jest zgłoszenie się do lekarza.

Ukąszenia, użądlenia przez owady:

nie jest to sytuacja bezpośrednio zagrażająca życiu ale należy pamiętać o jednym. Są osoby silnie uczulone na jad owadów . W sytuacji gdy taką osobę ukąsi owad (głównie pszczoły, szerszenie, osy) dochodzi do wstrząsu anafilaktycznego - objawy to:

świąd, rumień całego ciała, gwałtowny spadek ciśnienia, Przyśpieszenie lub spadek akcji serca, duszność - świsty oddechowe, trudności w oddychaniu, nabraniu powietrza. Wymioty, biegunka.

Silne uczucie lęku.

Dochodzi do zatrzymania czynności oddechowych i krążenia - wówczas niezwłocznie podjąć akcję reanimacyjną.

  • OMDLENIE

poszkodowanemu należy rozpiąć ubranie (szczególnie poluźnić zapięcie wokół szyi), otworzyć okna, lub zapewnić dopływ powietrza. Nie wlewać do ust wody, zapewnić spokój, kontrolować stan przytomności poszkodowanego

  • UDAR SŁONECZNY

zdjąć z poszkodowanego odzież; przenieść go w chłodne, przewiewne miejsce; polewać głowę i klatkę piersiową chłodną wodą podać dużo płynów do picia

  • URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

rana postrzałowa, kłuta

ułożyć chorego w pozycji półsiedzącej, pod zgięte w kolanach nogi włożyć koc, lub inny materiał. Nie usuwać ciał obcych z rany, ranę zabezpieczyć jałowym materiałem opatrunkowym Jak najszybciej przetransportować do szpitala

ból przy oddychaniu, kaszlu, dźwiganiu

owinąć klatkę piersiową elastycznym bandażem

  • USZKODZENIE CZASZKOWO-MÓZGOWE

położyć rannego na plecach, zapewnić spokój. Nie usuwać ciała obcego np. kawałka blachy z czaszki, jeżeli doszło do wydobycia się tkanki mózgowej na zewnątrz - nie ruszać, przykryć jałowym opatrunkiem. Jeżeli utrzymuje się silny krwotok ucisnąć ranę pod warunkiem że nie doszło do wgniecenia kości czaszki.

Zapewnić choremu ciepło- okryć go, jeżeli pojawiły się wymioty, ułożyć chorego w pozycji bezpiecznej a jeżeli jest to nie możliwe ze względu na rozległy uraz, ułożyć głowę na boku.

Może pojawić się wysięk płynu surowiczego lub krwi z nosa lub uszu - wówczas przyłożyć jałowe gaziki, nie wycierać płynu, wysięk najczęściej ustępuje samoistnie.

Urazy czaszki mogą dotyczyć również twarzy, wówczas może dojść do obrzęku i niedrożności dróg oddechowych - wówczas ułożyć chorego na noszach (prowizorycznych) i przetransportować do szpitala, wezgłowie unieść wyżej w stosunku do reszty ciała, zapobiegnie to obrzękowi mózgu. Pomoc lekarska jest niezbędna, w tego typu urazach wykonanie sztucznego oddychania może okazać się niemożliwe.

Należy zawsze pamiętać o tym, że uszkodzenie czaszki może przebiegać z jednoczesnym uszkodzeniem kręgosłupa, dlatego należy zachować środki ostrożności tak jak przy urazach kręgosłupa.

  • USZKODZENIA BRZUCHA I MIEDNICY

położyć rannego na plecach lub na boku ze zgiętymi w biodrach i kolanach nogami. Pozycja ta znosi napięcie mięśni brzucha, zmniejsza ból. W sytuacji ran otwartych brzucha i wypadnięciu trzewi nie wpychać narządów do jamy brzucha - okryć je jałową gazą, ręcznikiem

  • USZKODZENIE KRĘGOSŁUPA

z tego rodzaju wypadkami spotykamy się najczęściej - zwłaszcza w sytuacji wypadków komunikacyjnych. Udzielając pomocy w takim wypadku zawsze należy mieć na uwadze ryzyko przemieszczenia kręgów, uciśnięcie bądź uszkodzenie rdzenia kręgowego. Pierwsza pomoc to ułożenie rannego tak aby głowa i tułów znajdowały się w pozycji pośredniej czyli takiej aby nie dochodziło do nadmiernego zgięcia lub wyprostowania ciała. Należy zabezpieczyć głowę przed jej przesunięciami, przekręceniami - można to zrobić poprzez usztywnienie całego ciała wraz z głową dwoma sztywnymi przedmiotami, kije, deski i obwiązanie ich wzdłuż ciała. Nie wolno przenosić chorego za głowę, biodra, barki - to spowoduje wygięcie kręgosłupa i ucisku na rdzeń kręgowy. Chorego należy zawsze w takich sytuacjach transportować na noszach, nawet prowizorycznych ale zawsze na jakimś stabilnym podłożu. Chorego na nosze powinno przenosić parę osób.

  • PORAŻENIE PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, PIORUNEM

przede wszystkim wyłączyć źródło prądu jeżeli nie mamy takiej możliwości należy odsunąć poszkodowanego od źródła prądu używając materiałów o właściwościach izolacyjnych (drewno, gruba folia, odzież). Ocenić stan poszkodowanego w przypadku zaburzeń oddychania i krążenia podjąć akcję reanimacyjną

może dojść do ran ciętych bądź oparzeniowych - wówczas należy udzielić odpowiedniej pomoc jak przy opatrywaniu ran.

  • OPARZENIA TERMICZNE

w wyniku rozległych oparzeń może dojść do utraty przytomności - w sytuacji ustania czynności oddychania i krążenia podjąć reanimację. W przypadku lżejszych oparzeń należy: schłodzić oparzone miejsce - usunąć odzież (rozerwać, rozciąć - nie podrażniać dodatkowo rany) ale nie zrywać przylgniętej do rany odzieży. Zdjąć kolczyki, pierścionki. Nie przekłuwać pęcherzy, nie polewać rany wodą, nie smarować maściami, kremami. Opatrzyć ranę jałowym opatrunkiem.

  • OPARZENIA CHEMICZNE

główną przyczyną są środki chemiczne, substancje żrące - ważne jest aby zabezpieczyć opakowanie takiego środka (zachować etykietę) ułatwi to lekarzowi podjęcie decyzji o pierwszej pomocy, wiedząc jakiego rodzaju było to związek chemiczny.

oparzenia chemiczne skóry - obficie spłukać ranę rozproszonym strumieniem wody. Usunąć odzież, biżuterię. Przykryć ranę jałowym opatrunkiem.

oparzenie chemiczne przewodu pokarmowego - o obrażeniach chemicznych do których doszło np. w wyniku wypicia środka chemicznego, świadczy piekący ból jamy ustnej, gardła, przełyku, bladość warg i błon śluzowych jamy ustnej. Nudności i wymioty.

Należy wówczas przepłukać jamę ustną dużą ilością wody (nie połykać, wypluć). Po przepłukaniu pić małymi łykami chłodną wodę, mleko, białko jaja kurzego. Nie wywoływać wymiotów!!!

oparzenia oka - przemyć oko bieżącą wodą, spłukać powieki od strony wewnętrznej. Przyłożyć jałowy opatrunek. Nie wolno przecierać oczu. Podczas przepłukiwania zranionego oka, nie zalać brudną wodą oka zdrowego.

  • UTONIĘCIA

udzielając pomocy tonącemu należy zawsze pamiętać o tym aby nie narażać siebie na niebezpieczeństwo. Jeżeli nie umiemy pływać nie możemy skakać do wody by pomóc tonącemu!

Jeżeli jesteśmy w wodzie przy tonącym należy chwycić go od tyłu za barki lub włosy, holować do brzegu utrzymując jego głowę nad powierzchnią wody. Już w wodzie ocenić stan poszkodowanego.

Jeżeli jest nieprzytomny podjąć natychmiast na brzegu reanimację. Nie ma powodu aby zanim do tego przystąpimy usunąć wodę z dróg oddechowych. Obecność w drogach oddechowych około 200 ml wody nie wpływa na przebieg reanimacji.

Jeżeli chory jest przytomny układamy go na brzegu głową w dół twarzą do ziemi; brzuch na zgiętej w kolanie nodze ratownika. Usuwamy z ust ciała obce: muł, piasek. Oczekując na lekarza układamy chorego w pozycji bezpiecznej.