Dodaj do listy

Blaise Pascal

Błażej Pascal - urodzony 19 czerwca 1623 r. w mieście Clermont, zmarł w 1662 r. w Paryżu.

Pascal to znakomity francuskim filozof, matematyk, fizyk i publicysta. Powszechnie uważano go za kontynuatora myśli Kartezjusza (R. Descartes).

Był obrońcą jansenizmu oraz idei świętego Augustyna. Był również krytykiem moralności jezuickiej, co się przejawiało w Prowincjałkach (1656-1657, wydanie polskie 1921).

Pascal był uczonym, który od dzieciństwa zdradzał nieprzeciętne zdolności. Z tego powodu jego ojciec, który był wykształconym człowiekiem, aby ułatwić synowi rozwój umysłowy, postanowił przenieść się do Paryża.

Ojciec Pascala organizował spotkania naukowe, w których uczestniczył również jego syn. Właśnie ta jego obecność prawdopodobnie przyczyniła się do większego zainteresowania nauką.

Jako tematy spotkań naukowych wybierano często zagadnienia matematyczne. W pewnym momencie ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum odsunął Pascala od zebrań z obawy o przeciążenie jego umysłu. Pozbawił go również literatury matematycznej. Mimo to dwunastoletni wtedy Pascal napisał wiele twierdzeń dotyczących geometrii Euklidesa. Dzięki temu mógł się poświęcić bez dalszych przeszkód różnorakim rozważaniom geometrycznym. Gdy miał szesnaście lat napisał: "O przecięciach stożkowych", a jego imieniem nazwano pewną krzywą: ślimak Pascala. Skonstruował on również liczydło automatyczne, na którym można było wykonywać cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich działania. Jednakże jego matematyczne zainteresowania nie były ograniczone tylko do geometrii. Napisał prace również z takich dziedzin jak: arytmetyka teoretyczna, algebra, poza tym odkrył w jaki sposób można obliczyć współczynniki Newtona. Dokonać można tego w następujący sposób, w oparciu o tak zwany trójkąt Pascala. Trójkąt ten jest utworzony z współczynników z rozwinięcia n - tej potęgi dwumianu (a+b)n. W takim trójkącie na jego ramionach występują jedynki, natomiast środek jest zapełniony liczbami, które są sumą dwóch liczb znajdujących się bezpośrednio nad nimi.

Stopień dwumianu Współczynniki rozwinięcia

n = 0 1

n = 1 1 1

n = 2 1 2 1

n = 3 1 3 3 1

n = 4 1 4 6 4 1

n = 5 1 5 10 10 5 1

Korzystając z powyższego trójkąta Pascala możemy napisać wzór:

(a + b) 5 = a 5 + 5 a 4 b + 10 a 32 + 10 a 23 + 5 a b 4 + b 5.

Pascal ma swój udział w tworzeniu podstaw rachunku prawdopodobieństwa oraz po części rachunku różniczkowego. Jego nazwisko można znaleźć również poza literaturą matematyczną. W fizyce sformułował wniosek wynikający z zasady Torricellego, który mówi o wysokości słupka rtęci. Jej wysokość utrzymywana przez ciśnienie powietrza jest niższa na szczytach gór niż u ich podstaw. Wniosek ten sprawdził doświadczalnie jego szwagier. Powyższe stwierdzenie było istotne w meteorologii. Ponadto Pascal odkrył prawo, które również zostało nazwane jego imieniem - prawo Pascala. Mówi ono o tym, że ciśnienie wywarte na ciecz będzie się rozchodziło równomiernie wewnątrz cieczy we wszystkich możliwych kierunkach.

Pascal stał po stronie jansenizmu, który był potępiony przez papieży z reformatorskiego filozoficznego prądu we francuskim katolicyzmie, który był skierowany głównie przeciwko jezuitom. Był również propagatorem oddzielenia religii od nauki oraz wiary od rozumu.

Rozbudował on zasady metodologii i logiki. Jego wzorem wiedzy była geometria, mimo, że uważał, że nie można dzięki niej poznać nieskończoności oraz nie pomaga rozwiązać zagadnień religijnych i etycznych. Wiedział on, że geometria ułatwia poznanie faktów, jednakże nie przynosi dla nich zrozumienia, a bez niego nie można mówić o poznaniu.

Pascal był przekonany, że nie można poznać rzeczy nadprzyrodzonych poprzez rozum. Możliwe jest to jedynie przez wiarę i serce. Twierdził on, że porządek serca, jest inny niż porządek rozumu. Ten niejaki poznawczy sceptycyzm był podstawą fideizmu i mistycyzmu Pascala.

Pascal dowodził istnienie Boga poprzez racjonalne rozumowanie, nazwane później "zakładem Pascala". Mówił on, że jeżeli założymy, że Bóg istnieje, mało ryzykujemy, ponieważ tylko nasz doczesne życie. Jeżeli okaże się, że Bóg rzeczywiście istnieje, zyskujemy bardzo dużo - wieczne życie i szczęście. Więc patrząc na to z takiej strony, korzystniejsza jest dla nas wiara niż niewiara.

Paskal nie utworzył nowej filozofii, Jego koncepcje, które zostały spisane w Myślach (1670, polski przekład 1921) to wyraz jego wewnętrznych zmagań, które wiodły od sceptycyzmu, poprzez racjonalizm, aż do mistyki.

Paskal był konstruktorem arytmometru (1642), sformułował również prawa podzielności dla liczb całkowitych, które były oparte o sumowanie cyfr. Do jego zasług należy również opracowanie metody wyznaczania współczynników dla dwumianu dowolnego stopnia (czyli trójkąt Pascala).

Badał on zjawiska hydrostatyczne, a w 1653 sformułował prawo hydrostatyki (prawo Pascala).

Pascal połączył oba kroki w badaniu prawdziwości twierdzenia za pomocą indukcji matematycznej. W pierwszym kroku sprawdza się prawdziwość twierdzenia dla pierwszego elementu, czyli dla jedynki. W drugim etapie zakłada się prawdziwość twierdzenia dla liczby n i udowadnia się, że przy takim założeniu twierdzenie jest prawdziwe dla n + 1.