Dodaj do listy

Zanieczyszczenie środowiska na terenie Wyżyny Śląskiej.

Wyżyny stanowią znaczną część obszaru Polski. Często na tych obszarach znajdują się liczne przedsiębiorstwa, fabryki i kopalnie węgla. Znaczna ich większość jest poważnym zagrożeniem dla środowiska naturalnego.

Wyżyna Śląska pod względem gospodarczym i przemysłowym jest najbardziej rozwiniętą krainą geograficzną w Polsce. Niestety przoduje również pod względem zanieczyszczenia wody, gleby i powietrza. Na jej terenie znajduje się także największe skupisko ludzi (średnie zaludnienie wynosi 2000 osób na 1 km2).

Na Wyżynie Śląskiej zlokalizowane są największe w Polsce i znaczne w Europie pokłady węgla kamiennego. Z tego względu jest tu dużo kopalni zajmujących się wydobyciem cennego surowca. Wiele z nich nie prowadzi inwestycji w kierunku ochrony środowiska ze względu na duże koszty finansowe. Jest to jedna z przyczyn katastrofalnego stanu przyrody na Śląsku.

Wydobyty węgiel musi być przewożony nieraz na duże odległości, dlatego też szczególnie ważną rolę pełni transport, głównie towarowy. Również przewozy pasażerskie nigdzie indziej w kraju nie są tak wielkie. Na obszarze Wyżyny Śląskiej występuje największa sieć kolejowa i drogowa w Polsce, jest to także ważny węzeł komunikacji międzynarodowej. Ten ogromny ruch komunikacyjny związany jest z koniecznością transportowania wydobytych surowców.

W związku z dużym uprzemysłowieniem oraz ruchem komunikacyjnym, kolejowym i samochodowym, często przekraczany jest dopuszczalny poziom hałasu na terenie miast. Według polskich przepisów, na terenach chronionych w ciągu dnia dopuszcza się poziom hałasu w granicach 40 - 60 decybeli, a w godzinach nocnych 30 - 50 decybeli. Jednak na Śląsku wyznaczone granice często są łamane ze względu na zwiększony ruch kolejowy oraz samochodowy, jak również pracujące maszyny w przedsiębiorstwach przemysłowych. Większość ludzi porusza się samochodami, które są źródłem trującego ołowiu.

Problem zanieczyszczenia środowiska naturalnego na terenie Wyżyny Śląskiej jest bardzo duży i wymaga szybkiej poprawy. Pod względem gospodarczym jest to najlepiej rozwinięty region w Polsce lecz także najbardziej zanieczyszczony, biorąc pod uwagę stan powietrza, gleby i wody.

Górnośląski Okręg Przemysłowy, tzw. GOP, to największa i najważniejsza aglomeracja przemysłowa na terenie Polski. Jest to region o dużej koncentracji przemysłu wydobywczego i hutniczego. Jego powierzchnia zajmuje około 2,7 tysiąca km2. Na GOP składa się 14 dużych miast oraz kilkanaście mniejszych (przykładowe miasta: Katowice, Gliwice, Bytom, Chorzów, Ruda Śląska, Siemianowice, Zabrze, Tychy) wraz ze skupiskami wiejskimi. Największe miasta łączą się ze sobą siecią połączeń kolejowych i drogowych.

Na obszarze Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego znajduje się kilkadziesiąt czynnych kopalń i kilkanaście hut, także metali kolorowych. Oprócz węgla kamiennego wydobywane są rudy cynku oraz ołowiu, głównie na terenie Bytomia i Tarnowskich Gór. Są tutaj także duże elektrownie, położone na obrzeżach GOP, które pracują spalając węgiel wydobywany w zagłębiu. Największe elektrownie zlokalizowane są w Będzinie, Jaworznie, Łaziskach Górnych, Sierszy i Skawinie.
Oprócz przemysłu wydobywczego, hutniczego, metalurgicznego i energetyki, na Śląsku rozwinęły się również inne branże przemysłowe. Produkuje się tutaj także maszyny górnicze, silniki elektryczne, urządzenia na użytek hutnictwa, urządzenia transportowe, konstrukcje stalowe i wyroby elektroniczne. Występują również zakłady przemysłu drzewno-papierniczego, poligraficznego, ceramicznego, dziewiarskiego, odzieżowego, włókienniczego, szklarskiego i materiałów budowlanych.

Górnośląski Okręg Przemysłowy jest przykładem obszaru w znacznej mierze przekształconego przez ludzi. Jest to związane ze znaczną koncentracją przemysłu ciężkiego, jak również toksycznego przemysłu mineralnego. W 1995 roku na tych terenach wytworzono około 16% produkcji krajowej sprzedanej przemysłu. W związku z tak dużym uprzemysłowieniem regionu zanieczyszczenie środowiska jest ogromne. Ostatecznie łączna emisja gazów (takich jak: dwutlenek siarki, tlenek azotu, tlenek węgla, siarkowodór oraz amoniak) i pyłów (zawierających duże ilości metali ciężkich np. cynku, rtęci, kadmu i miedzi, ołowiu) osiągnęła wartość niemal 120 ton/km2, nie włączając dwutlenku węgla. Wartość ta aż 11-krotnie przekracza dopuszczalne normy krajowe. Poza tym wody powierzchniowe zanieczyszczane były ściekami. Ich ilość 10-krotnie przekroczyła normy, substancje zanieczyszczające były silnie toksyczne (były to: chlorki Chlorki chem. - sole kwasu chlorowodorowego (solnego) mające szerokie zastosowanie w przemyśle chemicznym, elektrotechnicznym, fotografice, lecznictwie, gospodarstwie domowym, np. chlorek sodu - sól kuchenna.
...
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
wapnia, kwas solny i siarkowy). W wyniku zaistniałej sytuacji aż 70% wód na tym obszarze nie nadaje się do picia, a nawet do użytku gospodarczego. Sytuacja ta pogłębia problemy powiązane z długotrwałym deficytem wodnym.

Na obszarze Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego łatwo można zaobserwować istotne zmiany ukształtowania terenu. Powstają one w wyniku szkód górniczych, takich jak tworzenie rowów, zapadlisk i szczelin, ale także gromadzenia się wielkich ilości odpadów zarówno węglowych jak i żużli wielkopiecowych w postaci hałd. Są one źródłem toksycznych zanieczyszczeń, które są wypłukiwane przez deszcze opadowe. Zatruwanie wód, kwaśne deszcze i opady pyłów dokonują degradacji gleby na wielką skalę. Przyczyniają się w ten sposób do skażenia kilkudziesięciu tysięcy hektarów terenów rolniczych.