Dodaj do listy

Postawy wobec ojczyzny wybranych bohaterów literackich z epoki pozytywizmu i modernizmu.

Pojęcie ojczyzny może być rozumiane w dwojaki sposób. Zazwyczaj odnosi się do konkretnego państwa, którego obywatele żyją w poczuciu narodowej tożsamości i obowiązku obrony "kraju przodków", bardzo często mówi się również o tzw.: małych ojczyznach, określających obszar mityczny, cudowny i pełen wzniosłości, w którym bohater Bohater T. Różewicz Kartoteka, bohater główny; należy do pokolenia Kolumbów
Wygląd: Brak informacji w utworze, bohater niczym się nie wyróżnia, nie ma cech szczególnych, jest zwykły, przeciętny,...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
urodził się i spędził najlepsze lata swojego życia. Należy podkreślić, że członkowie danego narodu mogą mięć odmienne poczucie przynależności do wspólnoty ojczyźnianej oraz swobodnie tworzyć indywidualne ojczyzny prywatne, oparte np. na wyidealizowanych obrazach z dzieciństwa.

Fabułę utworów powstałych w okresie pozytywizmu i młodej polski, determinowało przeświadczenie o wielkim obowiązku jednostki wobec, nazwijmy ją: ojczyzny ideologicznej. Literatura obu epok w zasadzie nie różniła się pod względem poruszanych treści, pozytywizmu i modernizmu nie rozdzielało żadne ważne wydarzenie historyczne, które mogłoby mieć istotny wpływ na społeczny światopogląd. Wielu bohaterów literackich, podejmowało się idealistycznej misji naprawy świata i heroicznie zmagało się z wyjątkowo trudną rzeczywistością. W swojej rozprawie chciałbym odwołać się do kilku przykładów.

Zarówno programy pozytywistyczne jak i modernistyczne, koncentrowały się na potrzebie zmiany warunków panujących w ówczesnej Polsce. Obejmowały oświatę, rozwój przemysłowy w kraju, unowocześnienie rolnictwa oraz wprowadzenie innowacji w nauce i technice. Głosiły potrzebę emancypacji kobiet i ludności żydowskiej i nawoływały do pomocy ludziom najbardziej potrzebującym. W dużej mierze składały się na nie publikacje prasowe, oraz liczne partie tekstu w utworach czołowych twórców obu epok.

Cele ideowe epoki pozytywizmu znalazły wielki wydźwięk w nowelistyce Bolesława Prusa, Marii Konopnickiej, Henryka Sienkiewicza, Elizy Orzeszkowej i innych. Świat przedstawiany w ich utworach jawi się jako okrutny i nieprzyjazny człowiekowi. Twórcy skoncentrowali się w nich głównie na ukazaniu dramatycznych losów bohaterów egzystujących w warunkach skrajnej biedy i moralnym pouczeniu warstw oświeconych o potrzebie walki o poprawę warunków życia w kraju.

Wymienieni pisarze postulowali konieczność reformy społecznej i potępiali społeczną obojętność na krzywdę drugiego człowieka. Uważali, że czym prędzej należy przewartościować dotychczasowe idee i zmienić sposoby życia. Obsesyjnym tematem w całej literaturze pozytywistycznej stał się los człowieka wywodzącego się z nizin społecznych, skrzywdzonego przez władzę państwową, wtłaczającą go w zacofanie i nędzę oraz inteligencję, zupełnie nieczułą na ludzkie nieszczęście. Nowele ukazujące podobne treści to np. Za chlebem autorstwa Henryka Sienkiewicza, AntekSieroca dola Bolesława Prusa czy Nasza szkapa Marii Konopnickiej.

Każdy z nowelistów doby pozytywizmu starał się jak najbardziej uczulić czytelników na szerzącą się w kraju nędzę. Niektórzy z nich uciekali się często do bardzo drastycznych środków, aby wywołać szok wśród czytelników, poruszyć ich emocjonalność i w ten sposób wpłynąć na społeczne morale.

W noweli pt. Siłaczka, autorstwa Stefana Żeromskiego, poznajemy historię młodej nauczycielki - Stanisławy Bozowskiej. Zaraz po zakończeniu studiów w Warszawie i otrzymaniu dyplomu, kobieta Kobieta Z. Nałkowska Medaliony - Kobieta cmentarna, bohaterka autentyczna; prosta, niewykształcona kobieta, opiekująca się grobami. Niedaleko cmentarza znajduje się getto żydowskie, otoczone murem. Wedle... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum zdecydowała się wyjechać na prowincję i służyć swoją wiedzą tamtejszej społeczności. Trafiła do niewielkiej wioski, w której panowały warunki skrajnej nędzy. Czytelnik Czytelnik odbiorca dzieła literackiego. Termin może oznaczać fikcyjnego adresata, przywołanego w tekście, np. w Beniowskim J. Słowackiego czy Szkicach węglem H. Sienkiewicza lub częściej odbiorcę zewnątrztekstowego,... Czytaj dalej Słownik terminów literackich otrzymuje bardzo dramatyczny obraz: miejscowość jest niesamowicie zaniedbana, bardzo oddalona od najbliższego ośrodka cywilizacji, pozbawiona energii elektrycznej, bieżącej wody oraz przedmiotów codziennego użytku, do których Bozowska przyzwyczaiła się w czasie prowadzenia miejskiego życia. Ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej obrotowego ruchu,... Czytaj dalej Słownik geograficzny w okolicy jest nieurodzajna, pomimo wielkich starań mieszkańców plony są znikome i nie mogą zapewnić choćby niezbędnych dla podtrzymania egzystencji środków. Wszyscy cierpią ustawiczny głód, rzuca się w oczy wszechogarniający smutek i apatia. Dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum są potwornie zaniedbane i często chorują.

Kiedy Stanisława poznaje swoje miejsce pracy, przeżywa ogromny szok. Budynek szkolny rozpada się, korytarz i klasy są w opłakanym stanie, nikt nie dba o bezpieczeństwo uczniów, którzy od czasu wyjazdu ostatniego profesora pozostają bez opieki. Pomimo wszelkich przeciwwskazań, kobieta przyjmuje posadę wiejskiej nauczycielki.

Bozowska głęboko wierzy w pozytywistyczne ideały: pracy u podstaw i pracy organicznej. Jest przekonana o swoim obowiązku wobec kraju. Decyduje się zrezygnować z osobistego szczęścia i uparcie dąży do poprawy warunków panujących na peryferiach kraju. Jej zachowanie wywołuje ogromne poruszenie wśród członków wiejskiej społeczności. Z początku spotyka się z nieufnością lecz w miarę upływu czasu zyskuje sobie powszechne uznanie i zaczyna cieszyć się wielkim zaufaniem. Cechuje ją otwartość na potrzeby innych ludzi, potężna siła woli i samozaparcie. Wraz z rozwojem akcji książki, czytelnik dowiaduje się o heroicznych zmaganiach młodej kobiety z wyjątkowo trudną rzeczywistością. Pomimo piętrzących się trudności Bozowska nie poddaje się i pozostaje wierna narzuconym sobie wartościom. Ciężką pracą udaje jej się w końcu doprowadzić do ustabilizowania sytuacji w szkole.

Któregoś dnia, Stanisława bardzo źle się czuje i nie może przystąpić do codziennych zajęć. Jest rozpalona gorączką, jej stan zdrowia pogarsza się z godziny na godzinę. Próby podejmowane przez sąsiadów w celu sprowadzenia lekarza z położonego najbliżej miasta, nie przynoszą żadnego efektu. Jego przybycie utrudniają bardzo złe warunki pogodowe oraz brak odpowiedniego dojazdu do wioski. W kilka dni później kobieta umiera.

Nadrzędnym celem w życiu Stanisławy Bozowskiej było poświęcenie się dla dobra kraju. Chcąc w możliwie największym stopniu oddać się walce o poprawę warunków życia warstw najuboższych, zrezygnowała z komfortu mieszkania w mieście, kariery zawodowej oraz osobistego szczęścia. Za postępowanie w zgodzie z młodzieńczymi ideałami była zmuszona zapłacić najwyższą cenę. Mimo wszystko odniosła zwycięstwo moralne, ponieważ do samego końca była wierna ustalonym aksjomatom moralnym. Stanowi wzorcowy przykład postępowania kobiety pozytywistki. Moim zdaniem cechuje ją niesamowite wewnętrzne piękno.

W Nad Niemnem autorstwa Elizy Orzeszkowej, zasadniczym kryterium oceny postaci jest ich stosunek do sprawy narodowej oraz do pracy. Powieść jest utworem tendencyjnym, którego zadaniem jest wychowanie nowego pokolenia ściśle według wartości pozytywistycznych. "Młodzi" muszą bezwarunkowo poświęcić się walce o dobro ojczyzny i wyjść naprzeciw potrzebom życia: dążyć do rozwoju gospodarczego kraju, pielęgnować kulturę i wdrażać nowe programy ekonomiczne. "Pracowitość" zdaje się stanowić o wartości człowieka, jest najbardziej widoczną cecha Benedykta Korczyńskiego, Marty, Justyny i Bohatyrowiczów. Ideałem bohatera staje się młody Witold, który dąży do pogodzenia wykształcenia rolniczego z kulturą i obyczajami wsi. Za sprawą jego działalności znacznie poprawiają się warunki życia w zaścianku Bohatyrowiczów, jawi się jako człowiek, który chce być jak najbardziej "pożyteczny społecznie" (utylitarny). Nie można również zapomnieć o roli, jaką w Nad Niemnem odgrywa Justyna. Dziewczyna Dziewczyna B. Prus Na wakacjach, bohaterka pierwszoplanowa; ryzykując własnym życiem wyniosła niemowlę z płonącej chałupy; posiada zdolność "dzikiego zapału", porywów serca i współczucia. Zwracają... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum odnajduje w wiejskiej pracy sens życia i wreszcie zaczyna czuć się społecznie potrzebna. Jej postawa stanowi wyraz pozytywistycznej koncepcji, głoszącej potrzebę kultywowania stosunków pomiędzy miastem a wsią, ponieważ peryferyjna społeczność jest niezwykle wartościowa i żywa pod względem kulturowym. Opuszczając dwór i biorąc ślub z Jankiem, młoda bohaterka wnosi kaganek oświaty w środowisko zaściankowe.

Tomasz Judym, główny bohater młodopolskiej powieści pt. Ludzie Bezdomni Stefana Żeromskiego, postanawia samotnie walczyć z niesprawiedliwością społeczną. Jego zdaniem, człowiek powinien zrezygnować z prawa do osobistego szczęścia i poświęcić się działalności mającej na celu polepszenie sytuacji w kraju. Akcja Akcja papier wartościowy będący dowodem udziału jego właściciela w spółce akcyjnej. Posiadanie akcji upoważnia właściciela do głosowania na zebraniach akcjonariuszy oraz do uzyskiwania dywidendy,... Czytaj dalej Słownik geograficzny rozgrywa się w realiach współczesnych pisarzowi, książka stanowi bardzo realistyczny obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie kategorii... Czytaj dalej Słownik terminów literackich dziewiętnastowiecznego społeczeństwa polskiego. Czytelnik poznaje codzienne życie środowiska inteligencji, przede wszystkim warszawskich lekarzy oraz bardzo trudne warunki egzystencji ludzi z najbiedniejszych dzielnic miasta. Podobna sytuacja ma również miejsce w miasteczkach Cisy i Zagłębie, do których wyjeżdża Tomasz Tomasz A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; przywódca młodzieży filomackiej, uczestnik zebrania w celi Konrada. Rozwiewa optymizm Żegoty, wierzącego w rychłe uwolnienie. Wyjaśnia ich sytuację,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Judym.

Młody lekarz żył w przeświadczeniu o roli, jaką był zobowiązany odegrać w trudnej rzeczywistości. Uważał, że każdy człowiek powinien zawsze starać się pomagać innym. Przekonany, że taka postawa jest warta Warta prawy dopływ Odry o długości 808 km (3 miejsce w Polsce). Jej obszar źródłowy znajduje się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
największych poświęceń, nie wahał się zrezygnować z kontaktów z rodziną i przyjaciółmi i w największym stopniu oddał się pracy organicznej. Kiedy w jego życiu pojawiła się kobieta - Joasia Joasia S. Żeromski Ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum bezdomni, bohaterka drugoplanowa; siostra Wacława (zesłaniec) i Henryka (który przebywa na studiach w Zurychu), pracuje jako nauczycielka; PODBORSKA JOANNA
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Podborska, na chwilę odsunął się od realizacji swojego przedsięwzięcia, jednak szybko zdał sobie sprawę, że miłosny związek może wszystko zaprzepaścić. Zdecydował się pozostać sam "na polu walki".

Przedstawieni w mojej pracy bohaterowie, poświęcili swoje życie walce o społeczne dobro i przezwyciężenie trudnych realiów panujących w ówczesnej Polsce. Każdy z nich jest postacią "posągową", ma wzbudzać wielki szacunek i współczucie wśród czytelników.