Dodaj do listy

„Malowany ptak” Jerzego Kosińskiego – problematyka utworu

Tytuł książki Kosińskiego "Malowany ptak" odnieść można do jednej ze scen, jakie opisuje autor. Chodzi mianowicie o motyw przemalowywania okolicznych ptaków przez jednego z mieszkańców wsi - Lecha. Chłop bawi się losem niewinnych zwierząt i mści się na nich za swoje życiowe niepowodzenia. Przemalowane ptaki Ptaki gromada stałocieplnych kręgowców. Ptaki posiadają zdolność do aktywnego lotu, co pociągnęło za sobą szereg przystosowań w ich budowie i fizjologii. Mają opływowy kształt ciała, kończyny... Czytaj dalej Słownik biologiczny wypuszcza na wolność i pozwala stadu zadziobać kolorowych odmieńców. Powieść Jerzego Kosińskiego dotyka właśnie problemu "inności", aspekt odmienności i odrzucenia dominuje nawet nad motywem przewodnim, jakim jest wojna.

Książka pozwala nam dokładnie poznać los, jaki był udziałem dziecka żydowskiego albo cygańskiego, które pozostawało pod opieką obcych ludzi. Z powodu swojego pochodzenia doznawało ono wielu przykrości oraz upokorzenia, zupełnie nieświadome prawdziwej przyczyny takiego traktowania. Niewinne a naznaczone piętnem wojny dziecko bardzo wcześnie doświadczało bezwzględności oraz brutalnej siły zła.

Kosiński przedstawia w swoim utworze człowieczeństwo jako niemalże "przyrodzone zło", które uniemożliwia zgodne życie w grupie. Odmieniec jest na każdym kroku poniżany, dyskryminowany, nie ma wobec gromady żadnych praw, nie wolno mu zabierać głosu, gardzi się nim. Wszelkie życiowe doświadczenia uczą w tym momencie tylko tego, że świat jest bezwzględnie okrutny i dlatego należy liczyć tylko na siebie, nikomu nie można bezgranicznie ufać, nie należy oczekiwać pomocy od innych, bo niechybnie dozna się bolesnego zawodu. Takie podejście do życia ma uchronić "malowanego ptaka" przed nadprogramowym cierpieniem, ma umożliwić nabranie dystansu do świata.

Oprócz tragedii wojny, która spotyka wszystkich bez wyjątku, zdarzają się również osobiste dramaty, które są najczęściej udziałem właśnie "malowanych ptaków". Ich sytuacja jest zatem podwójnie zagrożona. Ciężki jest bowiem los człowieka, który nie znajduje oparcia i pociechy nawet wśród najbliższych, wśród tych, których uważa za "swoich".

Książka Jerzego Kosińskiego może być uważana za głos w sprawie tolerancji wobec wszelkich mniejszości. "Malowany ptak" ma poniekąd uświadamiać, że odmienność nie wiąże się z pojęciem podrzędności, inność nie musi przecież oznaczać "gorszości". Dlatego jakakolwiek większość nie powinna w żaden sposób nieuczciwie wykorzystywać swojej przewagi i jedynego potwierdzenia racji własnego bytu upatrywać w liczebności i sile. Uważam również, że problematyka powieści Kosińskiego jest niezwykle aktualna zawsze a szczególnie dziś, kiedy w naszym kraju wciąż jest trudno o akceptację odmienności, wyjątkowości i oryginalności.