Dodaj do listy

Która nauka moralna zawarta w „Dziadach” cz. II wydaje ci się najważniejsza i dlaczego ? (rozprawka)

W II części "Dziadów" Adama Mickiewicza Widmo Widmo A. Mickiewicz II cz. Dziadów, bohater epizodyczny, fantastyczny; zjawia się jako ostatni w kolejności; jedna z najbardziej tajemniczych postaci w dramacie. Pojawia się niespodziewanie i ma wszystkie... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum wypowiada następujące słowa:

"Bo kto nie był ni razu człowiekiem,

Temu człowiek nic nie pomoże".

Jest to najważniejsze przesłanie moralne utworu, mądrość uniwersalna, ponadczasowa, doświadczana przez każdego z nas.

W II części mickiewiczowskiego dramatu obecne są i inne nauki moralne. Dziewczyna Dziewczyna B. Prus Na wakacjach, bohaterka pierwszoplanowa; ryzykując własnym życiem wyniosła niemowlę z płonącej chałupy; posiada zdolność "dzikiego zapału", porywów serca i współczucia. Zwracają... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum przekonuje o konieczności miłości, ludzkiej zdolności do przezywania uczuć, aktywnego życia. Człowiek nie powinien stronić od życiowych doświadczeń, uczuć, przeżyć, nawet jeśli są one niełatwe, bolesne. W przeciwnym wypadku podzieli los bohaterki:

"Kto nie dotknął ziemi ni razu,

ten nigdy nie może być w niebie"

Duchy Józia i Rózi przekonują o potrzebie i sensie ludzkiego cierpienia:

"Kto nie doznał goryczy ni razu,

Ten nie dozna słodyczy w niebie".

Przesłania te zawierają się jednak w najważniejszej, nadrzędnej, przytoczonej we wstępie nauce etycznej. Bycie człowiekiem wiąże się i z życiową aktywnością, miłością, i z cierpieniem, a przede wszystkim ze zrozumieniem innych, współczuciem, wrażliwością. Tylko taka postawa pozwala człowiekowi godnie żyć.

Tylko "bycie człowiekiem" jest warunkiem zbawienia. Okrutny właściciel wioski pojawia się jako zjawa o północy w przycmentarnej kaplicy. Guślarz przed jego pojawieniem się pali wódkę i łuczywo. Za życia - egoista, okrutnik, człowiek nieczuły na krzywdę bliźnich, pozbawiony serca, po śmierci - jest błąkającym się upiorem, cierpiącym Widmem, skazanym na wieczne potępienie. Prosi o małą miarkę wody i dwa ziarnka pszeniczne. Darów nie pozwalają mu przyjąć drapieżne ptaki:

"Hej sowy, puchacze, kruki,

Szarpajmy jadło na sztuki

A kiedy jadła nie stanie szarpajmy ciało na sztuki

Niech gołe świecą kości".

Najważniejsze moralne przesłanie, warunek zbawienia, ale i najwyższa wartość codzienna - to argumenty potwierdzające prawdę o byciu człowiekiem, o godności i szlachetności. Codzienne obserwacje pozwalają nam dostrzec, jak ważne jest działanie prawych, mądrych, dobrych ludzi. Wszystkich tych, którzy wbrew konsumpcyjnemu stylowi życia i powszechnemu egoizmowi, znieczulicy starają się zawsze "być człowiekiem".

Dążenie do pełni człowieczeństwa to najważniejsze zadanie człowieka. To warunek zbawienia, własnego i społecznego szczęścia. Rozpaczliwe słowa Widma z II części "Dziadów" Adama Mickiewicza są równie aktualne i dzisiaj. Pamiętajmy:

"Bo kto nie był ni razu człowiekiem,

Temu człowiek nic nie pomoże".