Dodaj do listy

Motywy biblijne w literaturze polskiej.

BIBLIA W LITERATURZE POLSKIEJ

ŚREDNIOWIECZE

"BOGURODZICA"

- liryka religijna - pieśń religijna

- treść pieśni, to modlitewne prośby

- do Matki Boskiej, aby pozyskała dla ludzi przychylność swego syna

- do Syna Bożego, Bożyca, aby za przyczyną Jana Chrzciciela, wysłuchał próśb o spokojne życie i dobrą śmierć

- postacie biblijne

Matka Boska,

Jezus Chrystus,

Bóg,

Jan Chrzciciel,

"LEGENDA O ŚW. ALEKSYM"

- ideał ascetycznej świętości, porzucenie wszelkich dóbr ziemskich dla Boga

- porzucenie swego domu i rodziny dla ubóstwa,

- postać Matki Boskiej w utworze,

- cuda dokonywane przez świętego, za życia,

- umartwianie się, dla Boga,

- męczeńska śmierć,

- cuda czynione po śmierci,

"ROZMOWA MISTRZA POLIKARPA ZE ŚMIERCIĄ"

- poemat moralizująco - dydaktyczny,

- pytania Mistrz Mistrz M. Bułhakow Mistrz i Małgorzata, bohater główny i tytułowy; ukochany Małgorzaty
Wygląd: Około trzydziestoośmioletni mężczyzna, ciemnowłosy, zadbany, uwagę zwracają jego przerażone oczy
...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Polikarpa, o tajemnicę śmierci

- rozmowa miedzy nim a Śmiercią,

- tematem głównym, jest sens życia ludzkiego,

"KAZANIA ŚWIĘTOKRZYSKIE",

- zbiór sześciu kazań na uroczystości świętych: św. Katarzyny, zachowało się w całości, św. Michała, św. Mikołaja, Bożego Narodzenia, Trzech Króli, Matki Boskiej Gromnicznej,

- utwór dwujęzyczny, napisany w języku polskim i po łacinie. Zawierają cytaty z Biblii. Autor Autor J. Szaniawski Dwa teatry, bohater epizodyczny; małomówny dramaturg z nieodłączną fajką, twórca katastroficznej, fantastycznej sztuki, nie pozbawionej jednak realizmu. Postać jest prawdopodobnie... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum najpierw je przytaczał, a później tłumaczył.

" ŻALE MATKI BOSKIEJ POD KRZYŻEM"

- arcydzieło średniowiecznej liryki polskiej,

- pieśń ukazująca rozpacz Matki Boskiej pod krzyżem,

- w trzeciej części, występują odwołania do obrazu Zwiastowania i śmierci Jezusa,

- postać Archanioła Gabriela,

- cierpienie Matki Boskiej, ukazujące cierpienie wszystkich matek, po stracie dzieci,

RENESANS

MIKOŁAJ REJ "ŻYWOT CZŁOWIEKA POCZCIWEGO"

- pokazuje postać człowieka doskonałego,

- wzorowy obywatel,

- prowadzi życie zgodnie z przykazaniami boskimi,

- żyje w zgodzie z naturą,

- jest to człowiek pełen rozwagi,

- cieszy się życiem,

- nie boi się śmierci,

"PIEŚŃ O ROLANDZIE"

- przedstawienie Rolanda, jako wzoru chrześcijanina,

- przestrzega boskich praw,

- jest w pełni oddany Bogu,

- umiera, symbolicznie na Golgocie, trzymając ręce rozpostarte, jakby na krzyżu,

- w chwili jego śmierci, otwiera się niebo,

PIOTR SKARGA "KAZANIA SEJMOWE"

- należą do literatury religijnej,

- Piotr Piotr M. Hłasko Ósmy dzień tygodnia, bohater drugoplanowy; narzeczony Agnieszki, kocha ją szczerze, przeżywa załamanie, gdy dziewczyna go porzuca
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Skarga, stara się wstrząsnąć sumieniami rodaków, w imię religii,

- pokazuje, że życie szlachty jest grzeszne,

- nawiązuje w swoich kazaniach, do proroctw Starego Testamentu, które zapowiadały upadek Jerozolimy,

JAN KOCHANOWSKI, "FRASZKI"

- "Na dom w Czarnolesie", ukazuje możliwość szczęśliwego życia, w zgodzie z naturą, przykazaniami boskimi. Należy traktować ludzi z życzliwością, mieć czyste sumienie, przestrzegać obyczajów. Wtedy wiedzie się szczęśliwe życie.

- "Do Pana", należy do Boga zwracać się z ufnością,

- "Modlitwa o deszcz", Bóg pomaga ludziom, jest dla nich miłosierny,

JAN KOCHANOWSKI "PIEŚNI",

"CZEGO CHCESZ OD NAS PANIE ZA TWE HOJNE DARY…"

- pieśń ma charakter modlitewny,

- poeta, wylicza w niej potęgę i miłosierdzie Boga,

- ukazuje Stwórcę, jako Wszechobecnego,

- Twórcę wspaniałego świata,

- stworzył porządek i harmonię,

- człowiek, powinien być mu wdzięczny za wszelkie dobro i piękno świata, jakie go otacza,

- powinien być postacią pełna pokory, względem Boga,

- przedstawia element harmonii świata, zmienność pór roku, wegetację roślinności, życie ludzi i zwierząt, jako obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie kategorii... Czytaj dalej Słownik terminów literackich boskiej miłości, która czuwa nad światem,

BAROK

DANIEL NABOROWSKI

FRASZKA "MARNOŚĆ"

- poeta przedstawia sens życia ludzkiego,

- nad życiem człowieka, trzyma pieczę Bóg,

- pyta, jak żyć w świecie pełnych pokus i próżności,

- drogowskazem w życiu jest Dekalog, którego człowiek powinien przestrzegać,

- ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum powinni kochać, i dążyć do szczęścia, nie zapominając o Bogu,

OŚWIECENIE

FRANCISZEK KARPIŃSKI "FRASZKI I KOLĘDY".

KOLĘDY

- "Bóg się rodzi…", kolęda, która jest śpiewana do czasów współczesnych, opisuje narodziny Jezusa Chrystusa.

- "Kiedy ranne wstają zorze…", pieśń śpiewana przy wschodzie słońca, w niej człowiek dziękuje Bogu, za przespaną spokojnie noc, i prosi o szczęśliwy dzień.

- modlitwa wieczorna "Wszystkie nasze dzienne sprawy…", człowiek powierza wszystkie swoje sprawy, Bogu w opiekę.

ROMANTYZM

ADAM MICKIEWICZ "DZIADY' II CZ.

- motyw zmarłych, którzy mają grzechy, przez które nie mogą dostać się do nieba i przebywają w czyśćcu.

- grzechy lekkie, mają Józio i Rozalka, które nie zaznały goryczy,

- grzech ciężki ma zły dziedzic, który nie pomógł biednej kobiecie, nie dzielił się swoim bogactwem,

- grzech ciężki, ma piękna kobieta, która nie kochała nikogo, wszystkich adoratorów odrzucała, nikt nie zamieszkał w jej sercu, nie znała miłości.

ADAM MICKIEWICZ "DZIADY" III CZ.

- cierpienie narodu polskiego utożsamiane z cierpieniem Jezusa Chrystusa,

- Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny mesjaszem narodów, nawiązania do Zbawiciela z Biblii,

- Polacy, należą do narodu wybranego,

- Polska odrodzi się i zmartwychwstanie, jak Chrystus.

- motywem biblijnym, jest "Widzenie ks. Piotra", który ma wizje przyszłej Polski.

- Mikołaj I, jest porównany do postaci Heroda,

- Polska do Chrystusa,

- Francja, do Piłata,

- szlachta polska do Barabasza,

- wolność, do Matki Bożej,

- cierpienie Polaków, do ukrzyżowania Jezusa Chrystusa,

- krzyż, to rozdzielenie ojczyzny pomiędzy trzech zaborców,

- odrodzenie się Polski, zostało porównane do zmartwychwstania Jezusa,

- Konrad, buntuje się przeciwko Bogu, uważając, że nie jest miłosierny, jeżeli pozwala na takie cierpienia Polski.

ADAM MICKIEWICZ " KSIĘGI NARODU POLSKIEGO", "KSIĘGI PIELGRZYMSTWA POLSKIEGO",

- księgi zostały napisane za pomocą stylizacji biblijnej,

- poeta posłużył się dziejami Chrystusa, aby pokazać historię Polski, wybrał takie elementy jak: ukrzyżowanie Chrystusa, zapowiedź zmartwychwstania, Polska, Mesjaszem narodów.

- używa archaizacji inwersji składniowej, aby upodobnić ja do języka użytego w Biblii,

- paraboliczne pouczenia,

- cytaty biblijne,

- przypowieści,

JULIUSZ SŁOWACKI "SMUTNO MI BOŻE"

- hymn,

- przedstawienie obrazu pięknego świata, który jest przeciwstawiony cierpieniu tułacza, który nie może powrócić do swojej ojczyzny,

- poeta dziękuje Bogu, za piękne krajobrazy, ptaki i cały świat, pokazuje również, że te obrazy nie są w stanie go pocieszyć, w tęsknocie za ojczyzną.

ZYGMUNT KRASIŃSKI "NIE - BOSKA KOMEDIA".

I CZĘŚĆ

- Opisanie walki Dobra ze Złem,

- Kuszenie Hrabiego, przez Szatana, w wizji pięknej dziewczyny, symbol Poezji doskonałej,

- Anioł Stróż, ratuje Henryka, Bóg nie zapomina o człowieku,

- motywy biblijne: chrzest Orcia,

- szydzenie z Chrystusa,

- rewolucja, to Sąd Ostateczny,

- postać Pankracego, jako Antychrysta, przedstawionego w Apokalipsie,

POZYTYWIZM

HENRYK SIENKIEWICZ "POTOP"

- obrona Częstochowy,

- prośby do Matki Boskiej, o pomoc,

- opisanie cudów, klasztor Klasztor zgromadzenie zakonne, a także budynek (lub kompleks budynków), w którym wspólnie zamieszkują zakonnicy lub zakonnice danej reguły zakonnej. Klasztory są charakterystyczne dla większości wyznań chrześcijańskich... Czytaj dalej Słownik historyczny nie ucierpiał na ataku, koń Müllera, nie chce jechać w stronę klasztoru,

- procesja, która obchodzi opactwo z Arką Bożą,

- płonący klasztor, nie spalił się, ocalał dzięki wstawiennictwu bożemu, porównanie do Arki Noego, która ocalała po potopie,

- Bóg, pomaga Polakom, należymy do narodu wybranego,

HENRYK SIENKIEWICZ "QUO VADIS",

- opisanie początków chrześcijaństwa,

- prześladowanie chrześcijan i ich męczeńska śmierć,

MŁODA POLSKA

JAN KASPROWICZ "DIES IRAE"

- "Dies Irae" - Dzień Gniewu,

- utwór odnosi się do Sądu Ostatecznego,

- Apokalipsa - dźwięk trąb,

- Adam i Ewa,

- Jezus Chrystus,

- Bóg, jako ostateczny, sprawiedliwy sędzia,

- nawiązanie do Księgi Psalmów, Rodzaju, Hioba,

JAN KASPROWICZ "PRZEPROSINY BOGA"

- motyw Boga, który musi być obecny w ludzkim życiu,

- bez niego człowiek, nie potrafi żyć,

DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE

LEOPOLD STAFF "WYSOKIE DRZEWA",

- poeta opisuje piękno przyrody,

- chwali życie w zgodzie z przyrodą,

- piękne rzeczy, są również dobre, (św. Franciszek),

BOLESŁAW LEŚMIAN "URSZULA KOCHANOWSKA",

- spotkanie dziewczynki z Bogiem,

- Bóg, przedstawiony jako postać dobroduszna, kochająca, opiekuńcza,

- przedstawia obraz nieba, jako świata doskonałego,

WSPÓŁCZESNOŚĆ

CZESŁAW MIŁOSZ "PIOSENKA O KOŃCU ŚWIATA"

- nawiązanie do Apokalipsy,

- poeta, opisuje dzień, który jest wypełniony pracą, zwykłymi czynnościami,

- nikt nie spodziewa się, że to właśnie w tym dniu, nastąpi koniec świata,

- nawiązanie do przypowieści "O mądrych i głupich pannach", które czekały na swojego Oblubieńca. Mądre panny, były przygotowane i zabrały dużo oliwy do swoich lamp. Głupie, zapomniały zabrać ze sobą dostateczną ilość oliwy. Kiedy poszły po nią, Oblubieniec przyszedł i weszły z nim na wesele, tylko mądre panny. Głupie nie zdążyły wrócić. Podsumowanie: nie znacie dnia, ani godziny końca świata.