Dodaj do listy

Motywy biblijne w literaturze polskiej.

BIBLIA W LITERATURZE POLSKIEJ

ŚREDNIOWIECZE

"BOGURODZICA"

- liryka religijna - pieśń religijna

- treść pieśni, to modlitewne prośby

- do Matki Boskiej, aby pozyskała dla ludzi przychylność swego syna

- do Syna Bożego, Bożyca, aby za przyczyną Jana Chrzciciela, wysłuchał próśb o spokojne życie i dobrą śmierć

- postacie biblijne

Matka Boska,

Jezus Chrystus,

Bóg,

Jan Chrzciciel,

"LEGENDA O ŚW. ALEKSYM"

- ideał ascetycznej świętości, porzucenie wszelkich dóbr ziemskich dla Boga

- porzucenie swego domu i rodziny dla ubóstwa,

- postać Matki Boskiej w utworze,

- cuda dokonywane przez świętego, za życia,

- umartwianie się, dla Boga,

- męczeńska śmierć,

- cuda czynione po śmierci,

"ROZMOWA MISTRZA POLIKARPA ZE ŚMIERCIĄ"

- poemat moralizująco - dydaktyczny,

- pytania Mistrz Polikarpa, o tajemnicę śmierci

- rozmowa miedzy nim a Śmiercią,

- tematem głównym, jest sens życia ludzkiego,

"KAZANIA ŚWIĘTOKRZYSKIE",

- zbiór sześciu kazań na uroczystości świętych: św. Katarzyny, zachowało się w całości, św. Michała, św. Mikołaja, Bożego Narodzenia, Trzech Króli, Matki Boskiej Gromnicznej,

- utwór dwujęzyczny, napisany w języku polskim i po łacinie. Zawierają cytaty z Biblii. Autor Autor J. Szaniawski Dwa teatry, bohater epizodyczny; małomówny dramaturg z nieodłączną fajką, twórca katastroficznej, fantastycznej sztuki, nie pozbawionej jednak realizmu. Postać jest prawdopodobnie... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum najpierw je przytaczał, a później tłumaczył.

" ŻALE MATKI BOSKIEJ POD KRZYŻEM"

- arcydzieło średniowiecznej liryki polskiej,

- pieśń ukazująca rozpacz Matki Boskiej pod krzyżem,

- w trzeciej części, występują odwołania do obrazu Zwiastowania i śmierci Jezusa,

- postać Archanioła Gabriela,

- cierpienie Matki Boskiej, ukazujące cierpienie wszystkich matek, po stracie dzieci,

RENESANS

MIKOŁAJ REJ "ŻYWOT CZŁOWIEKA POCZCIWEGO"

- pokazuje postać człowieka doskonałego,

- wzorowy obywatel,

- prowadzi życie zgodnie z przykazaniami boskimi,

- żyje w zgodzie z naturą,

- jest to człowiek pełen rozwagi,

- cieszy się życiem,

- nie boi się śmierci,

"PIEŚŃ O ROLANDZIE"

- przedstawienie Rolanda, jako wzoru chrześcijanina,

- przestrzega boskich praw,

- jest w pełni oddany Bogu,

- umiera, symbolicznie na Golgocie, trzymając ręce rozpostarte, jakby na krzyżu,

- w chwili jego śmierci, otwiera się niebo,

PIOTR SKARGA "KAZANIA SEJMOWE"

- należą do literatury religijnej,

- Piotr Skarga, stara się wstrząsnąć sumieniami rodaków, w imię religii,

- pokazuje, że życie szlachty jest grzeszne,

- nawiązuje w swoich kazaniach, do proroctw Starego Testamentu, które zapowiadały upadek Jerozolimy,

JAN KOCHANOWSKI, "FRASZKI"

- "Na dom w Czarnolesie", ukazuje możliwość szczęśliwego życia, w zgodzie z naturą, przykazaniami boskimi. Należy traktować ludzi z życzliwością, mieć czyste sumienie, przestrzegać obyczajów. Wtedy wiedzie się szczęśliwe życie.

- "Do Pana", należy do Boga zwracać się z ufnością,

- "Modlitwa o deszcz", Bóg pomaga ludziom, jest dla nich miłosierny,

JAN KOCHANOWSKI "PIEŚNI",

"CZEGO CHCESZ OD NAS PANIE ZA TWE HOJNE DARY…"

- pieśń ma charakter modlitewny,

- poeta, wylicza w niej potęgę i miłosierdzie Boga,

- ukazuje Stwórcę, jako Wszechobecnego,

- Twórcę wspaniałego świata,

- stworzył porządek i harmonię,

- człowiek, powinien być mu wdzięczny za wszelkie dobro i piękno świata, jakie go otacza,

- powinien być postacią pełna pokory, względem Boga,

- przedstawia element harmonii świata, zmienność pór roku, wegetację roślinności, życie ludzi i zwierząt, jako obraz boskiej miłości, która czuwa nad światem,

BAROK

DANIEL NABOROWSKI

FRASZKA "MARNOŚĆ"

- poeta przedstawia sens życia ludzkiego,

- nad życiem człowieka, trzyma pieczę Bóg,

- pyta, jak żyć w świecie pełnych pokus i próżności,

- drogowskazem w życiu jest Dekalog, którego człowiek powinien przestrzegać,

- ludzie powinni kochać, i dążyć do szczęścia, nie zapominając o Bogu,

OŚWIECENIE

FRANCISZEK KARPIŃSKI "FRASZKI I KOLĘDY".

KOLĘDY

- "Bóg się rodzi…", kolęda, która jest śpiewana do czasów współczesnych, opisuje narodziny Jezusa Chrystusa.

- "Kiedy ranne wstają zorze…", pieśń śpiewana przy wschodzie słońca, w niej człowiek dziękuje Bogu, za przespaną spokojnie noc, i prosi o szczęśliwy dzień.

- modlitwa wieczorna "Wszystkie nasze dzienne sprawy…", człowiek powierza wszystkie swoje sprawy, Bogu w opiekę.

ROMANTYZM

ADAM MICKIEWICZ "DZIADY' II CZ.

- motyw zmarłych, którzy mają grzechy, przez które nie mogą dostać się do nieba i przebywają w czyśćcu.

- grzechy lekkie, mają Józio i Rozalka, które nie zaznały goryczy,

- grzech ciężki ma zły dziedzic, który nie pomógł biednej kobiecie, nie dzielił się swoim bogactwem,

- grzech ciężki, ma piękna kobieta, która nie kochała nikogo, wszystkich adoratorów odrzucała, nikt nie zamieszkał w jej sercu, nie znała miłości.

ADAM MICKIEWICZ "DZIADY" III CZ.

- cierpienie narodu polskiego utożsamiane z cierpieniem Jezusa Chrystusa,

- Polska mesjaszem narodów, nawiązania do Zbawiciela z Biblii,

- Polacy, należą do narodu wybranego,

- Polska odrodzi się i zmartwychwstanie, jak Chrystus.

- motywem biblijnym, jest "Widzenie ks. Piotra", który ma wizje przyszłej Polski.

- Mikołaj I, jest porównany do postaci Heroda,

- Polska do Chrystusa,

- Francja, do Piłata,

- szlachta polska do Barabasza,

- wolność, do Matki Bożej,

- cierpienie Polaków, do ukrzyżowania Jezusa Chrystusa,

- krzyż, to rozdzielenie ojczyzny pomiędzy trzech zaborców,

- odrodzenie się Polski, zostało porównane do zmartwychwstania Jezusa,

- Konrad, buntuje się przeciwko Bogu, uważając, że nie jest miłosierny, jeżeli pozwala na takie cierpienia Polski.

ADAM MICKIEWICZ " KSIĘGI NARODU POLSKIEGO", "KSIĘGI PIELGRZYMSTWA POLSKIEGO",

- księgi zostały napisane za pomocą stylizacji biblijnej,

- poeta posłużył się dziejami Chrystusa, aby pokazać historię Polski, wybrał takie elementy jak: ukrzyżowanie Chrystusa, zapowiedź zmartwychwstania, Polska, Mesjaszem narodów.

- używa archaizacji inwersji składniowej, aby upodobnić ja do języka użytego w Biblii,

- paraboliczne pouczenia,

- cytaty biblijne,

- przypowieści,

JULIUSZ SŁOWACKI "SMUTNO MI BOŻE"

- hymn,

- przedstawienie obrazu pięknego świata, który jest przeciwstawiony cierpieniu tułacza, który nie może powrócić do swojej ojczyzny,

- poeta dziękuje Bogu, za piękne krajobrazy, ptaki i cały świat, pokazuje również, że te obrazy nie są w stanie go pocieszyć, w tęsknocie za ojczyzną.

ZYGMUNT KRASIŃSKI "NIE - BOSKA KOMEDIA".

I CZĘŚĆ

- Opisanie walki Dobra ze Złem,

- Kuszenie Hrabiego, przez Szatana, w wizji pięknej dziewczyny, symbol Poezji doskonałej,

- Anioł Stróż, ratuje Henryka, Bóg nie zapomina o człowieku,

- motywy biblijne: chrzest Orcia,

- szydzenie z Chrystusa,

- rewolucja, to Sąd Ostateczny,

- postać Pankracego, jako Antychrysta, przedstawionego w Apokalipsie,

POZYTYWIZM

HENRYK SIENKIEWICZ "POTOP"

- obrona Częstochowy,

- prośby do Matki Boskiej, o pomoc,

- opisanie cudów, klasztor Klasztor zgromadzenie zakonne, a także budynek (lub kompleks budynków), w którym wspólnie zamieszkują zakonnicy lub zakonnice danej reguły zakonnej. Klasztory są charakterystyczne dla większości wyznań chrześcijańskich... Czytaj dalej Słownik historyczny nie ucierpiał na ataku, koń Müllera, nie chce jechać w stronę klasztoru,

- procesja, która obchodzi opactwo z Arką Bożą,

- płonący klasztor, nie spalił się, ocalał dzięki wstawiennictwu bożemu, porównanie do Arki Noego, która ocalała po potopie,

- Bóg, pomaga Polakom, należymy do narodu wybranego,

HENRYK SIENKIEWICZ "QUO VADIS",

- opisanie początków chrześcijaństwa,

- prześladowanie chrześcijan i ich męczeńska śmierć,

MŁODA POLSKA

JAN KASPROWICZ "DIES IRAE"

- "Dies Irae" - Dzień Gniewu,

- utwór odnosi się do Sądu Ostatecznego,

- Apokalipsa - dźwięk trąb,

- Adam i Ewa,

- Jezus Chrystus,

- Bóg, jako ostateczny, sprawiedliwy sędzia,

- nawiązanie do Księgi Psalmów, Rodzaju, Hioba,

JAN KASPROWICZ "PRZEPROSINY BOGA"

- motyw Boga, który musi być obecny w ludzkim życiu,

- bez niego człowiek, nie potrafi żyć,

DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE

LEOPOLD STAFF "WYSOKIE DRZEWA",

- poeta opisuje piękno przyrody,

- chwali życie w zgodzie z przyrodą,

- piękne rzeczy, są również dobre, (św. Franciszek),

BOLESŁAW LEŚMIAN "URSZULA KOCHANOWSKA",

- spotkanie dziewczynki z Bogiem,

- Bóg, przedstawiony jako postać dobroduszna, kochająca, opiekuńcza,

- przedstawia obraz nieba, jako świata doskonałego,

WSPÓŁCZESNOŚĆ

CZESŁAW MIŁOSZ "PIOSENKA O KOŃCU ŚWIATA"

- nawiązanie do Apokalipsy,

- poeta, opisuje dzień, który jest wypełniony pracą, zwykłymi czynnościami,

- nikt nie spodziewa się, że to właśnie w tym dniu, nastąpi koniec świata,

- nawiązanie do przypowieści "O mądrych i głupich pannach", które czekały na swojego Oblubieńca. Mądre panny, były przygotowane i zabrały dużo oliwy do swoich lamp. Głupie, zapomniały zabrać ze sobą dostateczną ilość oliwy. Kiedy poszły po nią, Oblubieniec przyszedł i weszły z nim na wesele, tylko mądre panny. Głupie nie zdążyły wrócić. Podsumowanie: nie znacie dnia, ani godziny końca świata.