Dodaj do listy

Motywy literackie – przykłady.

Ogród:

  • rajski ogród - Biblia (Księga Rodzaju)
  • poemat Powieść o róży (średniowiecze)
  • Żywot człowieka poczciwego Mikołaja Reja (renesans)
  • Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska (barok)
  • Kandyd Woltera (oświecenie)
  • Pan Tadeusz Adama Mickiewicza (romantyzm)
  • Deszcz jesienny Leopolda Staffa (Młoda Polska)

Sarmatyzm:

  • liczne przykłady w literaturze barokowej, np.:
    • Jan Chryzostom Pasek Pamiętniki
    • Wacław Potocki Transakcja wojny chocimskiej
    • Piotr Kochanowski Gofrem abo Jeruzalem wyzwolona
    • Wespazjan Kochowski Psalmodia polska
  • literatura XIX-wieczna
    • Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
    • Aleksander Aleksander Homer Iliada, bohater drugoplanowy; Parys
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Fredro Zemsta
    • Henryk Henryk Pieśń o Rolandzie, bohater epizodyczny; bratanek Ryszarda Starego, jeden z doradców Karola
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Sienkiewicz Potop, Ogniem i mieczem, Pan Wołodyjowski

Samotność:

  • Sofokles Antygona (postać tytułowej bohaterki)
  • Homer Odyseja (Odyseusz)
  • Biblia (postać Jezusa Chrystusa, wołającego w chwili śmierci "Ojcze, dlaczego mnie opuściłeś?"
  • Święty Aleksy - samotność z wyboru
  • bohaterowie romantyczni:
    • Werter (Cierpienia młodego Wertera J. W. Goethego)
    • Giaur Giaur G. G. Byron Giaur, bohater główny i tytułowy; "niewierny", czyli niemuzułmanin, zakochany w Leili, zabójca Hassana
      Wygląd: Tajemniczy, w czasie akcji powieści poetyckiej Giaur przebywa w klasztorze,...
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      (Giaur G. Byrona)
    • Konrad Konrad A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater główny; romantyczny wieszcz, wybitna jednostka gotowa do najwyższych poświęceń dla dobra narodu
      Wygląd: brak informacji w utworze
      Życiorys: w Prologu...
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      (Dziady cz. III A. Mickiewicza)
    • Konrad Wallenrod (Konrad Wallenrod A. Mickiewicza)
    • ksiądz Robak (Pan Tadeusz A. Mickiewicza)
  • bohaterowie utworów Żeromskiego:
    • doktor Doktor A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; w sc.8 rozmawia z Senatorem o śledztwie. Jest to typowy pochlebca, podlizuje się Nowosilcowowi, przytakuje, zmieniając nawet zdanie. Wygłasza opinię,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Judym (Ludzie bezdomni)
    • Stasia Bozowska (Siłaczka)
    • Cezary Baryka (Przedwiośnie)
  • bohaterowie Lalki Bolesława Prusa:
    • Wokluski
    • Rzecki
    • Ochocki
  • Dżuma Alberta Camusa - dr Reiux

Lalki, manekiny:

  • Bolesław Prus Lalka - tytuł symbolizuje losy Wokulskiego
  • Bruno Schultz Sklepy cynamonowe

Grób:

  • Jan Kochanowski Na sokolskie mogiły
  • Juliusz Słowacki Grób Agamemnona
  • Adam Mickiewicz Lilie
  • Eliza Eliza Molier Skąpiec, bohaterka drugoplanowa; córka Harpagona, siostra Kleanta, poczciwa, dobra, ale naiwna, jest w o wiele gorszej sytuacji niż brat. Jako młodziutka dziewczyna nie jest samodzielna, a tymczasem... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Orzeszkowa Nad Niemnem

Taniec:

  • danse macabre, powszechny w średniowieczu
    • Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią
  • Stanisław Wyspiański Wesele
  • Bolesław Prus Lalka (scena, kiedy Rzecki bawi się lalkami)
  • Stanisław Mrożek Tango

Powrót do kraju dzieciństwa:

  • Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
  • Czesław Miłosz Dolina Iksy
  • Bruno Schultz Sklepy cynamonowe

Dom:

  • Homer Odyseja
  • Stefan Żeromski Ludzie bezdomni
  • Mikołaj Rej Żywot człowieka poczciwego
  • Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod

Dworek:

  • Czarnolas w poezji Jana Kochanowskiego
  • Soplicowo w Panie Tadeuszu Adama Mickiewicz
  • Korczyn w powieści Elizy Orzeszkowej Nad Niemnem
  • Nawłoć z Przedwiośnia Stefana Żeromskiego
  • Bolimowo w Ferdydurke Witolda Gombrowicza

Kamienica:

  • Mendel Gdański Marii Konopnickiej
  • Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej
  • Lalka Bolesława Prusa
  • Granica Zofii Nałkowskiej

Chata chłopska:

  • Henryk Sienkiewicz Szkice węglem
  • Stanisław Wyspiański Wesele
  • Władysław Stanisław ReymontChłopi
  • Stefan Żeromski Siłaczka
  • Jan Kasprowicz Z chałupy

Motywy biblijne:

  • Bogurodzica
  • Jan Kochanowski Czego chcesz od nas, Panie
  • Mikołaj Sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie (nawiązania do księgi Koheleta)
  • Piotr Skarga Kazania sejmowe (nawiązania do proroctw biblijnych)
  • Daniel Daniel ssak łowny z rodziny jeleniowatych, brązowawy w białe cętki, o łopatowatym porożu u samców, pochodzący z Azji Mniejszej, występujący w Europie i Afryce.
    Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
    Naborowski Krótkość żywota (nawiązania do księgi Koheleta)
  • Jon Milion Raj utracony
  • Adam Mickiewicz Dziady cz. III (widzenie księdza Piotra - stylizowane na tekst biblijny, motywy mesjanistyczne)
  • Adam Mickiewicz Księgi pielgrzymstwa polskiego
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Juliusz Słowacki Smutno mi, Boże (hymn)
  • Juliusz Słowacki Balladyna (nawiązanie do zbrodni popełnionej przez Kaina; w Balladynie siostra zabija siostrę)
  • Henryk Sienkiewicz Quo vadis
  • Jan Kasprowicz - hymny (nawiązania do biblijnej apokalipsy)
  • Tadeusz Konwicki Mała apokalipsa
  • Michał Bułhakow Mistrz i Małgorzata (postać szatana oraz opowieść o losach Poncjusza Piłata)
  • Czesław Miłosz Piosenka o końcu świata
  • Zbigniew Herbert Domysły na temat Barabasza
  • Wisława Szymborska Żona Lota
  • Albert Albert J. W. Goethe Cierpienia młodego Wertera, bohater epizodyczny; narzeczony, a potem mąż Lotty, ukochanej Wertera. Jest to mężczyzna poważny i dojrzały. Kocha Wertera jak brata, jest jego przyjacielem,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Camus Dżuma (kazania księdza Paneloux)

Wędrówka:

  • Homer Odyseja
  • Wergiliusz Eneida
  • Dante Dante Boska Komedia Komedia druga (obok tragedii) forma dramatu, znana od starożytności. Miała charakter sztuki politycznej, posługując się komizmem atakowała wybranych polityków, zajmowała się aktualnymi wydarzeniami politycznymi.... Czytaj dalej Słownik historyczny D. Alighieri, bohater główny, ma trzydzieści pięć lat i odbywa wędrówkę po zaświatach, której efektem jest głęboka przemiana duchowa
    Wygląd: brak informacji w utworze
    ...
    Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
    Alighieri Boska komedia
  • Miguel Cervantes Przemyślny szlachcic don Kichot z Manche
  • Denis Diderot Kubuś Fatalista i jego Pan
  • Ignacy Krasicki Mikołaja Dośwadczyńskiego przypadki
  • Jonatan Swift Podróże Guliwera
  • Juliusz Słowacki Kordian
  • Antoine de Saint-Exupery Mały książę
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Adam Mickiewicz Sonety krymskie
  • Stefan Żeromski Przedwiośnie
  • Jamek Joyce Ulisses

Śmierć:

  • Homer Iliada
  • Sofokles Antygona
  • Sofokles Król Edyp
  • Biblia (śmierć Chrystusa, obrazy zawarte w Apokalipsie św. Jana)
  • Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią
  • Skarga umierającego
  • Francois Villon Wielki Testament
  • Jan Kochanowski Treny
  • William Szekspir Makbet
  • William Szekspir Hamlet
  • William Szekspir Romeo i Julia
  • Mikołaj Sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie
  • Jan Andrzej Morsztyn Do trupa (sonet)
  • Juliusz Słowacki Balladyna
  • Adam Mickiewicz Lilie
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara
  • Henryk Sienkiewicz Trylogia
  • Henryk Sienkiewicz Janko Muzykant
  • Stefan Żeromski Rozdziobią nas kruki, wrony
  • Stefan Żeromski Siłaczka
  • Władysław Stanisław Reymont Chłopi
  • Stanisław Mrożek Tango
  • literatura lagrowa i łagrowa, np.:
    • Gustaw Gustaw A. Fredro Śluby panieńskie, bohater główny; podopieczny Radosta, w finale komedii narzeczony Anieli
      Wygląd: Młody fircyk, pojawia się na scenie w czarnej pelerynie - wraca z hulanki, wchodzi...
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Herling - Grudziński Inny świat
    • Zofia Nałkowska Medaliony
    • Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem

Sonety:

  • Francisco Petrarka Sonety do Laury
  • Mikołaj sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie
  • Jan Andrzej Morsztyn, np. Sonet do trupa
  • Adam Mickiewicz Sonety krymskie
  • Adam Asnyk Nad głębiami (zbiór wierszy)
  • Jan Kasprowicz Z chałupy (cykl sonetów)
  • Leopold Staff Sonet szalony