Dodaj do listy

Motywy literackie – przykłady.

Ogród:

  • rajski ogród - Biblia (Księga Rodzaju)
  • poemat Powieść o róży (średniowiecze)
  • Żywot człowieka poczciwego Mikołaja Reja (renesans)
  • Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska (barok)
  • Kandyd Woltera (oświecenie)
  • Pan Tadeusz Adama Mickiewicza (romantyzm)
  • Deszcz jesienny Leopolda Staffa (Młoda Polska)

Sarmatyzm:

  • liczne przykłady w literaturze barokowej, np.:
    • Jan Chryzostom Pasek Pamiętniki
    • Wacław Potocki Transakcja wojny chocimskiej
    • Piotr Kochanowski Gofrem abo Jeruzalem wyzwolona
    • Wespazjan Kochowski Psalmodia polska
  • literatura XIX-wieczna
    • Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
    • Aleksander Aleksander Homer Iliada, bohater drugoplanowy; Parys
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Fredro Zemsta
    • Henryk Henryk Pieśń o Rolandzie, bohater epizodyczny; bratanek Ryszarda Starego, jeden z doradców Karola
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Sienkiewicz Potop, Ogniem i mieczem, Pan Wołodyjowski

Samotność:

  • Sofokles Antygona (postać tytułowej bohaterki)
  • Homer Odyseja (Odyseusz)
  • Biblia (postać Jezusa Chrystusa, wołającego w chwili śmierci "Ojcze, dlaczego mnie opuściłeś?"
  • Święty Aleksy - samotność z wyboru
  • bohaterowie romantyczni:
    • Werter (Cierpienia młodego Wertera J. W. Goethego)
    • Giaur Giaur G. G. Byron Giaur, bohater główny i tytułowy; "niewierny", czyli niemuzułmanin, zakochany w Leili, zabójca Hassana
      Wygląd: Tajemniczy, w czasie akcji powieści poetyckiej Giaur przebywa w klasztorze,...
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      (Giaur G. Byrona)
    • Konrad (Dziady cz. III A. Mickiewicza)
    • Konrad Wallenrod (Konrad Wallenrod A. Mickiewicza)
    • ksiądz Robak (Pan Tadeusz A. Mickiewicza)
  • bohaterowie utworów Żeromskiego:
    • doktor Doktor A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; w sc.8 rozmawia z Senatorem o śledztwie. Jest to typowy pochlebca, podlizuje się Nowosilcowowi, przytakuje, zmieniając nawet zdanie. Wygłasza opinię,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Judym (Ludzie bezdomni)
    • Stasia Bozowska (Siłaczka)
    • Cezary Baryka (Przedwiośnie)
  • bohaterowie Lalki Bolesława Prusa:
    • Wokluski
    • Rzecki
    • Ochocki
  • Dżuma Alberta Camusa - dr Reiux

Lalki, manekiny:

  • Bolesław Prus Lalka - tytuł symbolizuje losy Wokulskiego
  • Bruno Schultz Sklepy cynamonowe

Grób:

  • Jan Kochanowski Na sokolskie mogiły
  • Juliusz Słowacki Grób Agamemnona
  • Adam Mickiewicz Lilie
  • Eliza Eliza Molier Skąpiec, bohaterka drugoplanowa; córka Harpagona, siostra Kleanta, poczciwa, dobra, ale naiwna, jest w o wiele gorszej sytuacji niż brat. Jako młodziutka dziewczyna nie jest samodzielna, a tymczasem... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Orzeszkowa Nad Niemnem

Taniec:

  • danse macabre, powszechny w średniowieczu
    • Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią
  • Stanisław Wyspiański Wesele
  • Bolesław Prus Lalka (scena, kiedy Rzecki bawi się lalkami)
  • Stanisław Mrożek Tango

Powrót do kraju dzieciństwa:

  • Adam Mickiewicz Pan Tadeusz
  • Czesław Miłosz Dolina Iksy
  • Bruno Schultz Sklepy cynamonowe

Dom:

  • Homer Odyseja
  • Stefan Żeromski Ludzie bezdomni
  • Mikołaj Rej Żywot człowieka poczciwego
  • Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod

Dworek:

  • Czarnolas w poezji Jana Kochanowskiego
  • Soplicowo w Panie Tadeuszu Adama Mickiewicz
  • Korczyn w powieści Elizy Orzeszkowej Nad Niemnem
  • Nawłoć z Przedwiośnia Stefana Żeromskiego
  • Bolimowo w Ferdydurke Witolda Gombrowicza

Kamienica:

  • Mendel Gdański Marii Konopnickiej
  • Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej
  • Lalka Bolesława Prusa
  • Granica Zofii Nałkowskiej

Chata chłopska:

  • Henryk Sienkiewicz Szkice węglem
  • Stanisław Wyspiański Wesele
  • Władysław Stanisław ReymontChłopi
  • Stefan Żeromski Siłaczka
  • Jan Kasprowicz Z chałupy

Motywy biblijne:

  • Bogurodzica
  • Jan Kochanowski Czego chcesz od nas, Panie
  • Mikołaj Sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie (nawiązania do księgi Koheleta)
  • Piotr Skarga Kazania sejmowe (nawiązania do proroctw biblijnych)
  • Daniel Daniel ssak łowny z rodziny jeleniowatych, brązowawy w białe cętki, o łopatowatym porożu u samców, pochodzący z Azji Mniejszej, występujący w Europie i Afryce.
    Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
    Naborowski Krótkość żywota (nawiązania do księgi Koheleta)
  • Jon Milion Raj utracony
  • Adam Mickiewicz Dziady cz. III (widzenie księdza Piotra - stylizowane na tekst biblijny, motywy mesjanistyczne)
  • Adam Mickiewicz Księgi pielgrzymstwa polskiego
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Juliusz Słowacki Smutno mi, Boże (hymn)
  • Juliusz Słowacki Balladyna (nawiązanie do zbrodni popełnionej przez Kaina; w Balladynie siostra zabija siostrę)
  • Henryk Sienkiewicz Quo vadis
  • Jan Kasprowicz - hymny (nawiązania do biblijnej apokalipsy)
  • Tadeusz Konwicki Mała apokalipsa
  • Michał Bułhakow Mistrz i Małgorzata (postać szatana oraz opowieść o losach Poncjusza Piłata)
  • Czesław Miłosz Piosenka o końcu świata
  • Zbigniew Herbert Domysły na temat Barabasza
  • Wisława Szymborska Żona Lota
  • Albert Albert J. W. Goethe Cierpienia młodego Wertera, bohater epizodyczny; narzeczony, a potem mąż Lotty, ukochanej Wertera. Jest to mężczyzna poważny i dojrzały. Kocha Wertera jak brata, jest jego przyjacielem,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Camus Dżuma (kazania księdza Paneloux)

Wędrówka:

  • Homer Odyseja
  • Wergiliusz Eneida
  • Dante Dante Boska Komedia D. Alighieri, bohater główny, ma trzydzieści pięć lat i odbywa wędrówkę po zaświatach, której efektem jest głęboka przemiana duchowa
    Wygląd: brak informacji w utworze
    ...
    Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
    Alighieri Boska komedia
  • Miguel Cervantes Przemyślny szlachcic don Kichot z Manche
  • Denis Diderot Kubuś Fatalista i jego Pan
  • Ignacy Krasicki Mikołaja Dośwadczyńskiego przypadki
  • Jonatan Swift Podróże Guliwera
  • Juliusz Słowacki Kordian
  • Antoine de Saint-Exupery Mały książę
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Adam Mickiewicz Sonety krymskie
  • Stefan Żeromski Przedwiośnie
  • Jamek Joyce Ulisses

Śmierć:

  • Homer Iliada
  • Sofokles Antygona
  • Sofokles Król Edyp
  • Biblia (śmierć Chrystusa, obrazy zawarte w Apokalipsie św. Jana)
  • Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią
  • Skarga umierającego
  • Francois Villon Wielki Testament
  • Jan Kochanowski Treny
  • William Szekspir Makbet
  • William Szekspir Hamlet
  • William Szekspir Romeo i Julia
  • Mikołaj Sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie
  • Jan Andrzej Andrzej T. Borowski Proszę państwa do gazu..., bohater główny; marynarz z Sewastopola. Brutalnie ciągnie za włosy na ciężarówkę kobietę, która wyrzekła się własnego dziecka
    Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
    Morsztyn Do trupa (sonet)
  • Juliusz Słowacki Balladyna
  • Adam Mickiewicz Lilie
  • Zygmunt Krasiński Nie-boska komedia
  • Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara
  • Henryk Sienkiewicz Trylogia
  • Henryk Sienkiewicz Janko Muzykant
  • Stefan Żeromski Rozdziobią nas kruki, wrony
  • Stefan Żeromski Siłaczka
  • Władysław Stanisław Reymont Chłopi
  • Stanisław Mrożek Tango
  • literatura lagrowa i łagrowa, np.:
    • Gustaw Gustaw A. Fredro Śluby panieńskie, bohater główny; podopieczny Radosta, w finale komedii narzeczony Anieli
      Wygląd: Młody fircyk, pojawia się na scenie w czarnej pelerynie - wraca z hulanki, wchodzi...
      Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
      Herling - Grudziński Inny świat
    • Zofia Nałkowska Medaliony
    • Hanna Krall Zdążyć przed Panem Bogiem

Sonety:

  • Francisco Petrarka Sonety do Laury
  • Mikołaj sęp Szarzyński Rytmy abo wiersze polskie
  • Jan Andrzej Morsztyn, np. Sonet do trupa
  • Adam Mickiewicz Sonety krymskie
  • Adam Asnyk Nad głębiami (zbiór wierszy)
  • Jan Kasprowicz Z chałupy (cykl sonetów)
  • Leopold Staff Sonet szalony