Dodaj do listy

Tomasz Judym - bohater powieści Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” jako postać tragiczna

Epoka Młodej Polski w swojej estetyce i ideologii w wielu punktach nawiązywała do romantyzmu. Pisarze, myśliciele, ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum kultury rozczarowali się pozytywistycznym optymizmem, ideą wspólnej, solidarnej pracy w wyprowadzaniu narodu z nędzy. Ludzie okazali się- jak zwykle- odporni na wzorce, altruizm dał się wyprzeć postawom egoistycznym, a społecznikostwo- prywacie. W tej rzeczywistości wszelkie objawy idei, poświęcenia nabierają cech heroizmu- walki z niedoskonałym światem, wbrew rzeczywistości, zdrowemu rozsądkowi, mimo nikłych szans nie tylko na zwycięstwo, ale na jakikolwiek pozytywny efekt. Owa konieczność walki, jej podejmowania mimo wizji przegranej nosi wyraźne znamiona tragizmu. W przypadku głównej postaci powieści Żeromskiego "Ludzie bezdomni" ów tragizm Tragizm podstawowa kategoria estetyczna sięgająca jeszcze dramatu antycznego, określająca nierozwiązywalność konfliktów, obecnych w życiu bohatera. Niemożność dokonania wyboru prowadzi postać do klęski... Czytaj dalej Słownik terminów literackich wiąże się jednak również z czymś zupełnie innym. Realizuje się tutaj charakterystyczne jeszcze dla tragedii greckiej fatum- los, pewna niemożliwa do uniknięcia konieczność zakończona klęską, do której nieuchronnie zmierza bohater, podporządkowany już dawno zapisanej w gwiazdach ścieżce. Mówimy tu nie tyle o determinacji (uporze) bohatera ile o zdeterminowaniu jego działań i podejmowanych przez niego wyborów koniecznością wyższą, znajdującą się poza nim i rządzącą jego postępowaniem. Tą koniecznością w powieści Żeromskiego nie jest jednak przekleństwo antycznych bogów czy wróżba przepowiedni. Determinantę stanowi tutaj przeszłość bohatera- Tomasza Judyma, który, jako ten, któremu udało się wyrwać z potwornej nędzy przedmieść robotniczych, uniknąć potwornej pracy w zadymionej, dusznej fabryce cygar, czuje w sobie potworną presję, konieczność odpłacenia społeczeństwu za możliwość kształcenia się i wydrapania na wyższy szczebel egzystencji. Judym zdaje sobie sprawę z tej determinanty, poddaje się jej, nie próbuje z nią walczyć, a jednocześnie szczerze jej nienawidzi. Podporządkowuje jej całe życie. Gardzi biedotą, brzydzą go brudne dzielnice i ich mieszkańcy, jednak aby im pomagać rezygnuje z medycznej kariery, z szacunku swojego środowiska, wreszcie- z jedynej szansy na szczęśliwe, spełnione życie u boku kochanej i kochającej kobiety. Owa konieczność podporządkowania się społecznemu fatum nadaje Tomaszowi status bohatera tragicznego. Judym staje się społecznym, ideologicznym buntownikiem, który przeciwstawia się egoistycznemu światu i nastawionego jedynie na zarobek środowisku lekarzy. Bohater Bohater T. Różewicz Kartoteka, bohater główny; należy do pokolenia Kolumbów
Wygląd: Brak informacji w utworze, bohater niczym się nie wyróżnia, nie ma cech szczególnych, jest zwykły, przeciętny,...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
ponosi jednak klęskę- nie porywa za sobą naśladowców, wyrzekają się go koledzy po fachu, właściciele ziemscy i fabryczni uważają go za wariata, a sami beneficjenci jego filantropijnych działań nie darzą go ufnością, nie przyzwyczajeni do altruistycznych postaw. Mimo to, Judym rzuca się w wir kolejnego wyzwania- walki o poprawę higieny i zdrowia życia mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego. Ten upór- mimo klęsk, mimo własnej niechęci, nienawiści i pogardy to pokorne poddanie się woli przeznaczenia. Bohater tak właśnie odczytał szansę jaką dał mu los- w zamian za wykształcenie, wyższy status musi teraz pożytkować te dobra dla polepszenia stanu życia innych ludzi, którym takiej szansy los poskąpił. Dlatego Judym, który będąc normalnym człowiekiem najchętniej rzuciłby to wszystko, ożenił się z Joasią i żył spokojnie z pensji lekarza, jednocześnie nienawidzi biedoty, nawet własnych krewnych pracujących w strasznej fabryce cygar, zmusza się do pracy na rzecz tych ludzi. Im właśnie, mimo ciągłych niepowodzeń poświęca swój czas, swoje szczęście i swoje życie. Pozostaje samotny, niezrozumiały, wyobcowany, bezdomny ciałem, duchem, umysłem i sercem. Judym pochodzi z ubogiej, szewskiej rodziny. Poznał w dzieciństwie strach Strach J. Słowacki Kordian, bohater epizodyczny, fantastyczny; podobnie jak Imaginacja uosobienie psychicznej słabości Kordiana
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
przed głodem, chłodem i ojcem-alkoholikiem, doświadczenia miejskiego proletariatu są jego własną, bolesną przeszłością. Dzięki pomocy ciotki i niezwykłemu samozaparciu udaje mu się jednak wyjść z nędzy i zdobyć bardzo dobre wykształcenie. Podróżując po Europie i ziemiach polskich wszędzie jednak widzi nie zabytki i piękno przyrody, ale powielony wielokrotnie własny los jako dziecka- wszędzie rzucają mu się w oczy żebracy, nędzarze, żyjący i pracujący w potwornych warunkach robotnicy i chłopi. W ten sposób przeszłość nie daje o sobie zapomnieć i zmusza Judyma do podjęcia z nią walki. Walką tą jest kompletne podporządkowanie swojego życia i osobistego szczęścia dobru innych. Te dwie wartości- osobiste i społeczne tworzą typowy konflikt tragiczny, przypominający nieco romantyczną postać Wallenroda, który również dla idei opuścił własną żonę. Judym rezygnuje z miłości z równym Wallenrodowi cierpieniem, jednak-podobnie jak Mickiewiczowski bohater nie widzi innej drogi. Wie, że zło świata nie pozwoliłoby mu cieszyć się własnym szczęściem. U Wallenroda walka ta miała wymiar narodowy, u Judyma- społeczny. Dlatego bohater pracuje w najbardziej straszliwych miejscach- w górniczym Sosnowcu, w Cisach, gdzie chłopi umierają na zarazy wylęgające się na bagnach, wreszcie- w Zagłębiu Dąbrowskim. Dominującym uczuciem- obok kompleksu i wywodzącego się z niego poczucia konieczności spłaty długu zaciągniętego u społeczeństwa, jest u Judyma także niezwykłe poczucie odpowiedzialności za tych ludzi. On, który zna ich los z własnego doświadczenia, ma być tym, który powinien, który musi przeciwdziałać dalszemu złu rozgrywającemu się w kopalniach, fabrykach, czworakach. Podjęcie tego wyzwania oznacza jednak osobistą klęskę- Judym składa na społecznikowskim ołtarzu ofiarę z siebie samego, ale i, o czym nie można zapominać- z kochającej go Joanny, której uczucie najpierw wzbudził, a potem odtrącił. Konflikt tragiczny- a więc konflikt dwóch równorzędnych racji- tutaj osobistych i społecznych przedstawia w powieści końcowy obraz- rozdartej na dwoje sosny, symbolizującej postać Judyma i jego wewnętrzne rozterki. I tak jak jedna, rozłupana część drzewa- tak i część duszy Judyma musiała obumrzeć.